Stres

Depresyon ve Tedavisi (Videolar)

2008-05-27T22:10:00.000-07:00

Stres (Videolar)

2008-05-27T22:06:00.000-07:00

Stres Yönetimi

1.Stresin etkilerini nasıl azaltabiliriz?
http://www.uzmantv.com/stresin-etkilerini-nasil-azaltabiliriz

2.Stres yönetimi ne demektir?
http://www.uzmantv.com/stres-yonetimi-ne-demektir

3.İşte yaşadığımız stresin ailemizi etkilememesi için ne yapmalıyız?
http://www.uzmantv.com/iste-yasadigimiz-stresin-ailemizi-etkilememesi-icin-ne-yapmaliyiz

4.Stres işteki performansı nasıl etkiler?
http://www.uzmantv.com/stres-isteki-performansi-nasil-etkiler

5.Öğrenciler okul stresini azaltmak için neler yapabilir?
http://www.uzmantv.com/ogrenciler-okul-stresini-azaltmak-icin-neler-yapabilir

6.Çocuklarda stres okul başarısını nasıl etkiler?
http://www.uzmantv.com/cocuklarda-stres-okul-basarisini-nasil-etkiler

Stres (Videolar)

2008-05-27T21:57:00.000-07:00

1.Stresten kurtulmak mümkün mü?
http://www.uzmantv.com/stresten-kurtulmak-mumkun-mu

2.Stres nedir?
http://www.uzmantv.com/stres-nedir

3.Stresin nedenleri nelerdir?
http://www.uzmantv.com/stresin-nedenleri-nelerdir

4.Sürekli hale gelen stres uzun vadede ne tür problemlere yol açar?
http://www.uzmantv.com/surekli-hale-gelen-stres-uzun-vadede-ne-tur-problemlere-yol-acar

5.Stresin yalnızca olumsuz etkileri mi var?
http://www.uzmantv.com/stresin-yalnizca-olumsuz-etkileri-mi-var

Karikaturler-2

2008-05-27T10:31:00.000-07:00

Karikaturler

2008-05-27T10:29:00.000-07:00

Stresten Nasil Korunuruz?

2008-05-27T10:27:00.001-07:00

Stres, Stres yine Stres...

İş hayatı, ev, çocuklar, ödenecek fatura, kredi kartı borçları ve okul taksitleri gibi şeyler, büyük şehirlerde yaşayanlarımız için kalabalık, trafik, gürültü, ekonomik sorunlar derken bu kadar koşuşturmaca arasında kendimize, hobilerimize ve en önemlisi sevdiklerimize yeteri kadar zaman ayıramamak yaşantımızda gün geçtikçe artan bir stres faktörünün oluşmasına zemin hazırlamaktadır.

Aslında stres bir hastalık değildir ve kontrol altında tutulduğunda yeni alternetifler yaratmak konusunda düşünmeye sevk edici, aynı zamanda hayatı daha üretken hale getirmek için motive edicidir.

Ancak aşırı stres zihinsel, ruhsal ve fiziksel açıdan sağlığımızı olumsuz yönde etkileyen bir tehdit unsurudur. Yoğun ve uzun süreli stres altındayken dolaşım sistemine adrenalin ve stres hormonları salgılanır, bu hormonlar kalp hastalıkları, yüksek tansiyon, şeker hastalığı, bağışıklık sisteminin zayıflaması gibi sağlık açısından risk yaratabilecek problemlere neden olabilirler.

Ayrıca aşırı stres altındaki kişilerde yeme- içme bozuklukları, uykusuzluk, huzursuzluk, sinirlilik, iştah kaybı ya da aşırı yeme eğilimleri, sigara ve alkol bağımlılığının artması, konsantrasyon eksikliği, isteksizlik, sürekli yorgunluk, gibi iş ve sosyal yaşantımızı son derece olumsuz etkileyecek belirtiler de görülmektedir.

İnsanları strese sokan faktörler ve bunlarla mücadele yöntemleri kişiden kişiye göre değişiklik gösterse de, genellikle hayatımızda alışık olmadığımız ve ilk kez karşılaştığımız olaylar evlilik, boşanma, hamilelik, doğum yapmak, sevilen birinin ölümü, sağlık problemleri, işten çıkarılma, yeni bir ortama adapte olmayı gerektiren yeni bir işe girme, farklı bir şehir ya da ülkeye taşınmak çoğu insan üzerinde strese yol açmaktadır.

Ayrıca hipertiroid, aşırı hareketsizlik ve kötü beslenme gibi unsurların da strese yol açtığı göz önünde bulundurulmalıdır.

Stresten Korunmak İçin:

Dengeli ve sağlıklı bir beslenme programı uygulayın

Fazla kilonuz olduğunu düşünüyorsanız ki bu da sizin görüntünüzden ve giyim şeklinizden hoşnut olmamanıza yol açacağı için, ayrıca hareket kapasitenizi sınırlayacağı için sizi strese sokacaktır. Bu konuda bir diyetisyene müracaat ederek yardım almalısınız. Kesinlikle sizin vücut yapınıza uygun olmayan ve çok düşük kaloroli şok diyetler uygulamayın.

Beslenmenizde omega 3 ve omege 6 yağ asitleri açısından zengin olan balık, protein açısından zengin olan et ve süt ürünlerine, seratonin hormonu salgılanmasına yardımcı olan karbonhidratlara ve lifli gıdalara özellikle yer verin.

Hergün düzenli olarak 1,5 lt kadar su tüketin ve özellikle stres altındayken terlemeden dolayı su kaybını ve ağız kuruluğunu önlemek için su için.

Haftada 3 gün egzersiz yapın, en azından 1 saat kadar yürüyün . Özellikle açık havada yapılacak egzersizler stresle başa çıkmada etkili olan hormonların salgılanmasına yardımcı olur.

Hergün çok geç saatlerde olmamak kaydıyla belirli bir saatte yatmayı ve sabahları belirli bir saatte kalkmayı alışkanlık haline getirin. Uykunuzu yeterince aldığınıza emin olun.

Hatta daha kaliteli bir uyku için yatmadan önce ılık bir duş alın, sıcak bir bardak süt ya da bitki çayı için, rahatlatıcı müzik dinleyin ya da hoşunuza gidecek birşeyler okuyun. İşle veya ertesi gün yapacaklarınızla ilgili hiçbir şey düşünmeyin.

Çok yoğun bir tempoda çalışıyorsanız, belirli aralıklarla mola verin, dik oturun, gözlerinizi kapatın ve 10 dakika kadar zihninizi boşaltın. Sevdiğiniz şeyleri ve olmak istediğiniz bir yeri hayal edin. Belirli aralıklarla iş yerinde dolaşın, yürüyün ya da merdiven inip çıkın bu kan dolaşımınızın harekete geçmesine yardımcı olacaktır.

Ne olursa olsu eve iş getirmeyin.

Eşinize, sevdiklerinize, çocuklarınıza mutlaka zaman ayırın. Bu süreleri dolu dolu, kaliteli bir şekilde geçirin. Aile birliğinin korunmasına ve aile bağlarının güçlendirilmesine önem verin. Düzenli aralıklarla aile büyüklerinizi arayın ve ziyaret edin.

Gün içinde kendinize ve hobilerinize zaman ayırın. Bu kitap okumak yada müzik dinlemek, yürüyüş yapmak, sevdiğiniz bir arkadaşınızla bir kafede oturup sohbet etmek de olabilir.

Evde ya da iş yerinde yapabileceğinizden fazla sorumluluk almayın. İşlerinizi daima aciliyet ve önem sırasına göre yapın kimse aynı anda herşeye birden yetişemez. Zamanınızı iyi kullanın gerek evde gerek iş yerinde günlük ve haftalık plan ve programlar yapmak size yardımcı olacaktır.

"Hayır" diyebilmeyi başarmalısınız. En yakınlarımız bile bazen içinde bulunduğumuz stresi ve koşturmacayı gözardı ederek çok talepkar ya da bencil olabilirler.

Gerak evde gerek iş yerinde eğer ihtiyacınız varsa mutlaka yardım, destek isteyin. Siz bunu dile getirmedikçe insanların farketmesini beklemeyin.

Sizi zorlayan, samimiyetine inanmadığınız ve size keyif vermeyen kişilerle bir arada olmayın. Bu eskiden çok samimi olmanıza rağmen şimdi size hiçbirşey ifade etmeyen bir okul arkadaşınız bile olabilir.

İnsanların boş yere vaktinizi çalmasına izin vermeyin.

Sizin için stres kaynağı olan olaylara ya da öfkelendiren durumlara farklı açılardan bakmayı deneyin. Neden sonuç ilişkileri üzerinde düşünün. İnsan İlişkilerinde empati kurabilmeyi öğrenin. Unutmayın her zaman biz haklı olamayız.

Stresiniz ve öfkeniz ile başa çıkmayı öğrenin. Acele karar vermeyin, nefes alma tekniklerini deneyerek sakinleşmeye çalışın, sonradan pişman olacağınız sözler sarf etmeyin. Gerekirse bir süre bulunduğunuz ortamı terk edin ve sakin kafa ile durumu yeniden değerlendirin.

İyimser olmayı, gülümsemeyi ve esprili olmayı ihmal etmeyin.

Sıkıntılı anlarınızda başarılarınızı kendinize hatırlatın ve gelecek için neler yapmak istediğinizi liste yaparak planlayın.

Unutmayın ki şu anda sizi çok üzen ya da kızdıran bir olayı bir yıl sonra muhtemelen hatırlamıyor olacaksınız.

Geçmişte olanlarla çok fazla uğraşmayın. Gelecek için planlar yapın ancak bunun için kafanızı çok yormayın. En önemlisi içinde bulunduğunuz anı yaşayın.

Belirli aralıklarla tatile çıkın. Özellikle doğa ile içiçe olabilecek imkanlar yaratın.

İnançlarınızı güçü tutun. Bu iç huzurunuz açısından önemlidir.

İhtiyacı olanlara maddi, manevi yardım edin. Bu sizin kendi gözünüzdeki değerinizi arttıracaktır.

Her yolu denemenize rağmen stresiniz ile başa çıkamıyorsanız mutlaka bir uzman psikolog veya psikiyatristten yardım alınız.

Not: Bu yazı bir çeviri ve derlemedir.

Stres Kontrol Edilir mi?

2008-05-27T10:18:00.000-07:00

Tüm yaşantınızı olumsuz bir havaya sokan stresten kurtulabilmek için size birkaç öneri sunuyoruz.

Stres tüm yaşantımızı ve bedenimizi etkisi altına alan sinsi bir düşman. Aşkta, işte, evde, eğlencede peşimizi bırakmayan stresi kontrol etmenin yollarını Prof. Dr. Nevzat Tarhan aktardı.

'Sınavdan çok yüksek bir not almalıyım', 'Anne babamı ve diğer insanları hayal kırıklığına uğratmamalıyım', 'Patronumun beni kovmaması için mükemmel iş çıkarmalıyım'. Bu cümleler yalnızca stresinizin artmasına neden olacaktır. Genellikle, ilk başta sizde bu kadar stres yaratan durumun hiç de öyle ölüm-kalım sorunu olmadığını göreceksiniz.

KARMAŞAYI İZLEYİN
Dağınık ve sıkışık ortamlarda çalışmayın. Yapacağınız işe başlamadan önce, dikkatinizi dağıtacak materyallerden arındırılmış rahat ve güzel bir ortam hazırlayın. Bunun anlamı; bütün oyuncakları, açılmamış mektupları ve okunmamış dergileri çalışma ortamından uzaklaştırmanızdır. Kolayca ulaşabileceğiniz, çalışırken size gerekebilecek materyalleri yerleştirdiğinize emin olun.

KISA VADELİ HEDEFLER BELİRLEYİN
Dönem ödevi için önemli bir prezentasyon raporu hazırlamak gibi, altında ezildiğiniz, uzun çalışmaları bölümlere ayırın. Böylece akşama kadar süren bir çalışma sonucunda, sizi ezen bir sıkıntı yerine hedeflediğiniz yere gelmenin mutluluğunu yaşayabilirsiniz.

Böylece çalışmanızı bitirdikten sonra işi bitirememenin verdiği eziklik yerine, neleri bitirdiğinizi ve ne kadar ilerlediğinizi görüp kendinizi daha rahat hissedebilirsiniz. Hiçbirşey yapacağınız projeyi son güne bırakıp, dehşet içinde bir sonraki güne yetiştirmeye çalışmanızdan daha stres verici olamaz.

KISA BİR YÜRÜYÜŞE ÇIKIN
Bir çalışmanın ortasına gelip kilitlendiğinizde hareketli kısa bir yürüyüşe çıkın. Derin nefes alın ve yürürken kollarınızı rahatça sallayın. Belleğinizi temizleyin. Yaptığınız bu egzersizin size hiçbir zararı dokunmayacaktır.

Bugün

Mu'minde Stres Olmaz

2008-05-27T10:11:00.000-07:00

Müminde Stres Olmaz” diyordu bir Psikiyatr. Cümleyi çok iddialı buldu.

Kuran Kıssalarına eğildikçe, insanın yaşayabileceği bütün sıkıntıları Nebi ve Resullerin yaşadığını gördü. Onlar bütün belalara rağmen ilahi huzuru yakalamışlardı.

Kuran’a bir de bu gözle bakmalıydı. Kıssalara göz gezdirdi, çekilen eziyetlere işaretler koydu:

-Yusuf (a.s.) ,kardeşlerinin hasedi sonucu kuyuya atılmış, esir pazarlarında satılmış, iftiraya uğramış, hapislerde yıllamış, babasına-kardeşine hasret kalmış ama yılmamıştı.

Ümidin, tevekkülün ödülü olarak Mısır’a sultan oldu.“Derdim çok” diyen hangi insan Yusuf (a.s.) kadar bela çekmiş olabilirdi ?

-Yakup (a.s.) ,40 sene evlat hasretiyle kavrulmuş, ağlamaktan âmâ olmuş, ümit kesmeden Rabbine yönelmiş, hem gözleri açılmış,hem de evladına kavuşmuştu.

-İsa (a.s.) , en yakın talebelerinden biri tarafından arkadan vuruluyor, ihanete uğruyordu.

-Zekeriya (a.s.) , kavmi tarafından öldürülmek üzere kovalanmış, bir ağaç kovuğuna sığınmış ama testere ile biçilmekten kurtulamamıştı. Testere ile bedeni biçilen Zekeriya’dan çıkan tek ses:”Huuuu, Huuuu, Huuuu” idi.

-Nuh’a (a.s.) öz oğlu bile iman etmemişti.

-Lut (a.s.) , tebliğinde yalnız kalırken, fitne grupları ile işbirliği yapan; aynı yatağı paylaştığı karısı idi! ..

-Tertemiz bir genç kızken Meryem’in (a.s.) iffetine dil uzatılıyordu. İftira ve hakarete uğrayan Meryem, sırlı bir Resule anne; gelecek nesillere örnek-mucize bir hanım oluyordu.

Kadından Resul-Nebi yoktu ama Allah (c.c.) Meryem’e Cebrail’ini yolluyor,vahiy Meryem’den doğuyordu! ...

-Eyyüb (a.s.) deve-koyun sürüleri sahibi iken ağır bir illetle yatağa düşüyor tüm servetini yitiriyordu. Etrafında kimse kalmamış, dışlanmış,insanlar iniltilerinden rahatsız olmamak için Onu karısı ile bir tepe üzerinde yalnız konaklamaya mecbur etmişti. Sabrının ödülü olarak şifa bulan, 70 inden sonra delikanlı gibi ayağa kalkan da yine Eyyüb’tü…

-Musa (a.s.) ,kavmi ile birlikte uzun bir sürgün yaşamıştı. Mutlulukları için çırpındığı kavmi mucizeye şahit olduğu halde iman etmiyor,en zor anlarda Musa’yı (a.s.) yalnız bırakıyordu.

-Kainatın Efendisi Hz. Muhammed (s.a.v) doğmadan önce babadan yetim, altı yaşında, hem de bir yolculukta anneden öksüz kalmış, 8 yaşında dedesini kaybetmiş, tebliğinin ilk yıllarında karısı ve amcasının ölümleriyle sarsılmıştı.

Kendi kavmince hakaret-aşağılama-ambargo-dışlama-taciz etme vb... sıkıntıları çekmekle kalmayıp memleketinden ayrılmak durumunda kalan da O (s.a.v.) idi.

Ömrü savaşlarla geçmiş, buğday bir yana arpa ekmeğine karnı doymamıştı.”Ah Mekke“ dediği çok olurdu. Resul gurbette yaşamış, gurbete defnedilmişti.

Şimdi siz bütün bunlardan sonra hala “Moralim bozuk, hayattan zevk almıyorum, stresteyim” mi diyorsunuz?

Pes yani! ..

Kuran gibi kitabınız,o kitapta onlarca Resul ve Nebiniz,Kainat Güneşi gibi Önderiniz olacak da stresteyim diyeceksiniz öyle mi? ..

Yakışıyor mu size? ! ..

Kıssaları yeniden okuyun! ...

Tarih okur gibi değil, kendinizi Resul-Nebilerin yerine koyarak, sahnede başrol oynadığınızı düşünerek, olayın içine girerek okuyun.

Göreceksiniz ne stres kalacak, ne de sıkıntı! ..

Sabrın, tevekkülün, teslimiyetin eminliği ile huzur müjdesi alacaksınız.

Niye mi bu kadar iddialıyım?

Ben değil, böyle olacağını Allah söylüyor:

Sabredenleri müjdele! ... O sabredenler, kendilerine bir belâ geldiği zaman:

“Biz Allah’ın kullarıyız ve biz O’na döneceğiz” derler.

İşte Rablerinden bağışlamalar ve rahmet hep onlaradır.

Ve doğru yolu bulanlar da onlardır.

(Bakara - 155/ 157)

Şimdi ahir zamandayız ve biz O kutlu peygamberin (s.a.v) ümmetiyiz. Elbetteki Ona (s.a.v) ümmet olmayı kabul ettiysek, gelen musibetlere de katlanmayı

kabul etmişiz demektir. Yoksa hep huzur içinde yaşayıp ümmet şerefiyle şereflenmemek mi istiyorsunuz?

Ve O (s.a.v): “Ehl-i Beyt’im Nuh’un gemisine benzer; ona binen kurtulur, binmeyen boğulur.” (Hakim-Müstedrek 3/343 -Kenzul-Ummal; 1/186) buyurdu.

Dedikya kurbanlar zaman ahir zaman. Şimdi tufan kopuyor ve birileri bizi gemiye çağırıyor ve biz hala o gemiye binmekte direniyoruz.. Kim peki bizi çağıranlar ?

Ehl-i Beytin Torunları, Sadatlar,Bediüzzamanlar, Seydalar...

Onlar Resulullahın ehl-i beyti, Onlar nur ummanın nur kaptanları,Onlar Allah dostları ve bizler de geminin yolcularıyız...

Gemi Kalkıyor limandan. Geliyor musunuz?

Semerkand Gençlik Kulübü
Gökhan Gündüz

Dinlenme Egzersizleri

2008-05-27T10:02:00.000-07:00

İlk önce rahat edebileceğiniz bir yere uzanın. Elleriniz iki yanınızda yerde ve parmaklarınız açık. Yavaş yavaş gözlerinizi kapatınız. Günlük yaşamla ilgili düşüncelerinizi zihninizden çıkartınız. Huzursuz olmanız için hiçbir sebebiniz yok.
Şimdi derin bir nefes alınız ve nefesinizi 5 saniye tutunuz. Nefesinizi tutmanın verdiği gerginliği hissediniz. Nefesinizi yavaşça bırakınız. Verdiğiniz nefes bedeninizi saran bütün rahatsızlığı da beraberinde alıp götürsün. Her nefes verişinizden önce “Rahatla” kelimesini hatırlayınız. Nefes vermeden önce kendinize ”Rahatla” deyiniz ve nefesinizi veriniz. Şimdi tekrar derin bir nefes alınız ve nefesinizi tutunuz. Göğüs kaslarınızdaki gerginliği 10 saniye yaşayınız. Rahatlayınız. Nefesinizi bıraktığınız zaman neler hissettiniz?, Gerginken nasıldınız?, Rahatken nasılsınız?, Aradaki farka dikkat ediniz. Her rahatla deyişinizle birlikte gittikçe artan ve yoğunlaşan huzuru içinizde hissediniz. Bir kez daha derin bir nefes alınız ve nefesinizi tutunuz. Gerginliği, sıkıntıyı 15 saniye yaşayınız. Şimdi rahatlayınız ve rahatça nefes alıp veriniz. Nefesinizi kontrol yeteneğinizin verdiği hoş bir his vücudunuza yayılıyor. Gözleriniz kapalı tüm dikkatinizi vücudunuz üzerinde toplayınız. Vücudunuzun herhangi bir yerinde gerginlik hissediyorsanız o bölgedeki kaslarınızı gevşetiniz. Rahatlayınız. Şimdi daha rahat ve huzurlusunuz ama uyumayacaksınız.
Söylediklerime dikkat etmeye devam ediniz ve vücut kaslarınızı vereceğim sıraya göre kasıp gevşetiniz. İlk önce kol kasları üzerinde çalışacaksınız. Mümkün olduğu kadar vücut kaslarınızı gevşetiniz. Tüm vücut kaslarınızı gevşetirken sağ elinizi yumruk yapınız. Parmaklarınızı sıkınız ve 10 saniye gerginliği farkediniz. Yavaş yavaş sağ elinizin parmaklarını gevşetiniz. El kaslarınız gerginken ve gevşemişken nasıl hissediyorsunuz? Ne gibi farklı duyumlar alıyorsunuz. İkisi arasındaki farka dikkat ediniz. Şimdi her iki elinizi de yumruk yapınız ve kollarınızı kırmadan yerle 45 derecelik bir açı yapacak şekilde kaldırınız. Kol kaslarınızı ve parmaklarınızı kasınız. Gerginliği yaşayınız. Parmaklarınız elleriniz kol ve omuz kaslarınızın 10 saniye çok rahatsız olduğunu hissediniz. Şimdi kendinize rahatla deyiniz. Yavaşça kollarınızı indiriniz. Yumruklarınızı açınız. Omuzunuzu, kollarınızı, ellerinizi ve parmaklarınızı 10 saniye gevşetiniz. Omuzunuz, kollarınız, elleriniz ve parmaklarınız rahatladı. Tekrar elinizi yumruk yapınız ve kollarınızı yerle 45 derecelik açı yapacak şekilde kırmadan yukarı kaldırınız. Kol kaslarınızın gerginliğini ve onun yarattığı rahatsızlığı 10 saniye yaşayınız. Kaslarınızı gevşetmeden önce mutlaka kendinize “rahatla” demeyi unutmayınız. Yumruklarınızı açınız. Gevşeyiniz. Kollarınızda hala bir gerginlik hissediyorsanız parmaklarınızı yumuşak hareketlerle oynatabilirsiniz, kollarınızı yavaşça silkeleyebilirsiniz. Şimdi kollarınız ve elleriniz iyice rahatladı. Gevşemeyi ve gevşemenin yarattığı rahatlığı farkediniz. Bir kez daha ellerinizi yumruk yapınız ve kollarınızı yerle 45 derecelik bir açı yapacak şekilde kaldırınız. Kollarınız ve ellerinizdeki gerginliği farkediniz. Sıkıntıyı 10 saniye yaşayınız. Rahatlayınız. Kollarınızı indiriniz. Kaslarınızı gevşetiniz. Omuzunuzda, üst ve alt kolunuzda, dirseğinizde, elinizde ve parmaklarınızda gevşemeyi hissediniz. Dinleniniz.
Tüm kaslarınızı gevşetiniz. Kaslarınızı kontrolsüz bırakınız ve ağırlığını hissediniz. Şimdi, yüz kaslarınızı kasıp gevşetmeye başlayacaksınız. Alnınızı kırıştırınız. Gözlerinizi yumunuz. Kaşlarınızı çatacaksınız. Burnunuzu kırıştırınız Somurtunuz. Yüzünüzün hangi bölgesinde gerginlik hissediyorsunuz? Alnınızda, kaşlarınızın arasında, yanaklarınızdaki gerginliğin farkına varınız. Şimdi rahatlayınız. Kaslarınızdaki gerginliği bırakın gitsin. Alnınızı göz kapaklarınızı dinlendiriniz ve onları dinlendirdikçe ağırlaştıklarının farkına varın. Uykulu hissedebilirsiniz ama uyumayacaksınız. Gözleriniz kapalı uyanık kalınız. Burun ve yanak kaslarınızı da gevşetiniz.
Şimdi; çene ve dil bölgesi kasları üzerinde çalışacaksınız. Dişlerinizi iyice kenetleyiniz. Kulaklarınızdaki gerginliği farkediniz. Dilinizi dişlerinize doğru bastırarak kuvvetlice itiniz. Kas gerginliğini devam ettiriniz. Şimdi dilinizi damağınıza kuvvetlice bastırınız. Gerginliği hissediniz. Şimdi rahatlayınız. Çene kaslarınızı gevşetiniz. Dilinizi dinlendiriniz. Dişlerinizi hafifçe aralayınız. Dilinizi hafifçe dışarı sarkıtınız ve rahatlığı yaşayınız.
Şimdi dudak kaslarınızın üzerinde çalışacaksınız. Dişleriniz kapalı ve görünecek şekilde gülümseyin. Dudaklarınızı iyice geriniz. Dudaklarınızda ve çenenizde gerginliği farkediniz ve yaşayınız. Şimdi dudaklarınızı büzünüz ve gerginliği 10 saniye hissediniz. Dudak ve çene kaslarınızı rahatlatınız. 10 saniye gevşeyiniz. Şimdi boğaz kaslarınızı gevşetiniz. Gözleriniz kapalı dinlenmeye devam ediniz. Tüm sıkıntıların kas gevşemeleri ile vücudunuzdan çıkıp gittiğini hayal ediniz.
Boynunuzu arkaya doğru kıvırınız. Çeneniz tavanı görecek duruma gelsin. Boyun kaslarınızı kasın. Boynunuzdaki gerginliği devam ettiriniz ve 10 saniye hissediniz. Şimdi rahatlayınız. Tekrar boynunuzu arkaya doğru kıvırınız. Boyun kaslarınızı kasınız. Sıkıntıyı yaşayınız. Boyun kaslarınız gerginken ne hissediyorsunuz, gevşemişken ne gibi duyumlar alıyorsunuz? Aralarındaki farka dikkat ediniz. Dinleniniz. Rahatlığı 10 saniye yaşayınız. Bir kez daha boynunuzu arkaya doğru kıvırınız ve boyun kaslarınızı geriniz. Gerginliği farkediniz ve 10 saniye yaşayınız. 10 saniye rahatlayınız. Boynunuzu hafif hafif oynatıp daha da rahatlayabilirsiniz.
Şimdi; omuz, sırt ve omurga kaslarınız üzerinde çalışacaksınız. Tüm kaslarınızı 10 saniye gevşetiniz. Kürek kemiklerinizi arkanızda birbirlerine geçecekmiş gibi yaklaştırınız. Omurganız yerde bir yay çizsin ve gerilsin. Gerginliği farkediniz ve 10 saniye devam ettiriniz. Gevşeyiniz. Daha fazla rahatlamak için omuz ve kürek kemiklerinizi 10 saniye yavaşça oynatabilirsiniz. Şimdi sırt ve omuz kaslarınız oldukça rahatladı. Tekrar kürek kemiklerinizi birbirine yaklaştırınız. Omurganız yay çizsin ve gerilsin. Gerginliği 10 saniye yaşayınız. 10 saniye rahatlayınız. Bir kez daha kürek kemiklerinizi birbirine yaklaştırınız. Omurganız gerilsin ve yay çizsin. Omuz, sırt ve omurga kaslarınızı iyice dinlendiriniz.
Tüm vücut kaslarınızı rahatlatınız. Derin bir nefes alınız ve nefesinizi 10 saniye tutunuz. Göğüs kaslarınızdaki gerginliği hissediniz. Yavaşça nefesinizi bırakınız ve uykudaymışsınız gibi rahatça 10 saniye nefes alıp veriniz.
Şimdi karın kaslarınız üzerinde çalışacaksınız. Karnınızı içinize çekiniz ve karın kaslarınızı geriniz. Sanki birisi karnınıza futbol topu atacakmış gibi kaslarınızı 5 saniye geriniz. Gerginliği hissediniz ve 5 saniye devam ettiriniz. Rahatlayınız. Kaslarınızı gevşetiniz. Karnınızın içindeki kasları da 10 saniye dinlendiriniz. Tekrar karın kaslarınızı kasınız ve 10 saniye gerginliği yaşayınız. Rahatlayınız. 10 saniye mümkün olduğu kadar çok, kaslarınızı dinlendiriniz. Bir kez daha karın kaslarınızı kasınız. Sanki korse giymiş gibi gerginsiniz. 10 saniye sıkıntıyı yaşayınız ve 10 saniye gevşeyiniz.
Şimdi bacak ve ayak kaslarınız üzerinde çalışacaksınız. Ayak parmaklarınızı güvercinin ayak parmakları gibi içeri doğru bükünüz ve topuklarınızı hafifçe birbirinden ayırınız. Ayaklarınızı kırmadan önce sizden uzağa doğru itiniz ve kaslarınızı geriniz. Şimdi ayaklarınızı kırmadan kendinize doğru çekiniz ve geriniz. Tüm bacak ve ayak kaslarınızı geriniz ve gerginliği 10 saniye yaşayınız. Şimdi bacak ve ayak kaslarınızı gevşetiniz. 10 saniye Bacak ve ayaklarınızı hafif hafif oynatarak kaslarınızı daha çok rahatlatabilirsiniz. Tekrar ayak parmaklarınızı içeriye doğru bükünüz. Bacak ve ayak kaslarınızı geriniz. 10 saniye sıkıntıyı yaşayınız. Bacak kaslarınızı gevşetiniz ve 10 saniye rahatlığı yaşayınız.
Şimdi sizi sakinleştiren hoş bir durumu hayal edin. Bir deniz kıyısı, bir papatya ve ya buğday tarlası sakinleştirici hoş bir ortam olabilir. Hayaliniz o kadar canlı olsun ki içinde sesler, kokular, renkler ve duygular yer alsın. Şimdi bu sakinleştirici hayalimizin yanı sıra yüz, boyun, omuz, kol, sırt, bel, göğüs, karın ve bacak kaslarınızın gevşemiş, dinlenmiş olup-olmadığını kontrol ediniz. 10 saniye hayalinizi devam ettiriyor ve kaslarınızı dinlendiriyorsunuz. 5 saniye dinlenmiş ve sakinsiniz. Şimdi üçten bire doğru sayınız ve doğrulup gözlerinizi açınız.

Derleme: kisiselbasari.com

Gevseme Calismalari

2008-05-27T10:01:00.000-07:00

Akciğerlerimizi üç bölüm halinde düşünebiliriz. Üst kısım, orta kısım ve alt kısım. Derin nefes bu üç kısmın ortaklaşa çalışması ile mümkün olur. Derin nefes önce akciğerin alt kısmının hava ile dolması ile başlar. Mide ve kaburgaların alt kısmı genişler, sonra orta kısım hava ile dolar. Yani göğüsler genişler ve en son olarak da omuzlar hafifçe kalkar. İnsanların pek çoğu ciğerlerinin bir bölümünü çalıştırmamaktadır. Oysa sağlıklı bir nefes ciğerlerin üç kısmının da çalışması ile mümkündür. Sizde bu alıştırmaları yaparak ve öğrenerek zamanla ciğerlerinizin tümünü kullanabilirsiniz. Nefes alma egzersizleri sırasında sakınmanız gereken davranışlar şunlardır.
• Nefesinizi birden almayın, yani aniden ciğerlerinizi hava ile doldurmayın.
• Ağızdan değil burnunuzdan nefes alın.
• En önemlisi nefes egzersizlerini arka arkaya tekrar etmeyin. Her nefes
alışınızın arasına 5-6 kere de normal nefes alış verişinizi koymanız gerekir. Bunu yapmadığınız taktirde kandaki oksijen miktarı artacağından, sizde baş dönmesi yaratabilir.
Nefes Egzersizlerinden sonra kasların gevşetilmesine geçilecektir. Bu çalışma
vücudumuzdaki kas gruplarının iradi olarak gerilmesini, sonrada gevşetilmesini içerir. Bir kas gergin olduğunda bu gerginlik ne derece yoğunsa kas serbest olduğunda yaşanacak olan gevşeme yanı ölçüde yoğun olacaktır.
Gevşeme tekniğini uygulamak için en elverişli ortam loş ışıklı, sakin bir odadır. Egzersiz böyle bir odada sırt üstü yatarak yapılmalıdır. Eğer yatarak yapılan çalışmalarda uykuya dalıyorsanız uygulamalarınızı rahat bir koltuğa oturarak yapmayı tercih edin. Çünkü, gevşeme tekniği ile amaçlanan uykuya dalmak değil, tersine en fazla uyanıklıkla en derin gevşemeye ulaşabilmektir. Bulunduğunuz odada seslerin az olmasına dikkat edin. Ayrıca odanın ısısı sizi ne üşütmeli ne de terletmelidir.
Uygulama esnasında ayak ayak üstüne atmak, elleri ve parmakları kavuşturmak, üst üste koymak sakıncalıdır. Elleriniz ve ayaklarınız hafifçe iki yana açık olmalıdır. Alıştırmalar sırasında bedeni sıkan kemer, ayakkabı ve dar elbiseler çıkarılmalıdır. Bu tür giysiler nefes alışımızı, kaslarınızı gevşetmenizi olumsuz yönde etkiler.
Size verilen egzersizleri sırayla yapmanız çok önemlidir. Verilen egzersizi yapmadan bir sonraki egzersize geçmeyin. Acele etmenize gerek yoktur. Egzersizleri mümkünse günde iki kez, bu mümkün olmaz ise mutlaka bir kez uygulamalısınız.
Çalışmayı yaparken çok uykulu ve yorgun dahi olsanız uyumayın. Eğer zihniniz başka konular üzerine kayarsa, söyleyeceğiniz şeyler üzerine dikkatinizi yoğunlaştırmaya çalışın. Alıştırmalar ilerledikçe giderek daha sakin, daha gevşemiş ve huzurlu bir hale geleceksiniz.
Gözlerinizi yavaşça kapayın. ........Sağ elinizi göbeğinizin üzerine, sol elinizi de göğsünüzün üzerine koyun. Nefes alıp verirken sol eliniz göğsünüzün inip kalktığını hissetsin. Şu anda ciğerlerinizin üst kısmı ile nefes alıyorsunuz demektir. Şimdi ciğerlerinizin alt kısmını hava ile doldurmaya, karnınızdan solunum yapmaya çalışın. Midenizin üzerindeki sağ eliniz inip kalkmaya başladıysa bunu başarıyorsunuz demektir.
Şimdi düşüncelerinizi tamamen nefes alıp vermeniz üzerinde odaklaştırın. Burnunuzdan havanın girip çıktığını hissedin. Yavaşça derin bir nefes alın, nefesinizi tutun ve nefesinizi verin. Kendinizi zorlamadan, gerilim duymadan oldukça rahat bir şekilde nefes alın.
Kısa bir alıştırma yapalım. Önce ciğerlerinizin bir balon gibi olduğunu hayal edin. Şimdi sönen bir balonda olduğu gibi yavaşça ve zorlamadan içinizdeki havayı boşaltın.
Başlayabilirsiniz... Artık ciğerleriniz boşaldı. Nefes almadan iki saniye bekleyin. Tekrar yavaşça derin derin nefes alın, tutun ve verin, bütün vücudunuzun gevşediğini hissedin... Çok güzel!..
Şimdi bu egzersizi tekrar edelim; Derin bir nefes alın... Nefesinizi tutun... Yavaşça verin... Tüm vücudunuz gevşiyor... Sakin, rahat ve huzur dolusunuz... Nefesinizi her verişte, sizi kaplayan gevşeme duygusunu hissedin... Gerilimin yerini alan derin huzuru hissedin...
Kaslarımızı gevşetme çalışmasına geçelim. En rahat olduğunuz şekli alın, oturun veya sırt üstü yatın. Başlangıçta bu çalışmayı sırt üstü yatar durumda yapmanız sizin için daha kolay olacaktır. Yatar durumdayken kollarınızın iki yanda olmasına dikkat edin. Bacak bacak üstüne atmayın.
Gözlerinizi kapatın... Daha önce öğrendiğiniz gibi derin bir nefes alın, nefesinizi tutun ve verin... İki yumruğunuzu da sıkın... İyice sıkın... Yumruklarınızın ve ellerinizin gerginliğini hissedin... Şimdi gevşetin... Bu gerginliğin yavaş yavaş ortadan kalktığını hissedin... Çok iyi... Ellerinizin ne kadar gevşediğini hissedin... Yavaşça derin bir nefes... Nefesinizi tutun ve bırakın.
Şimdi kollarınızı ve yumruklarınızı birlikte sıkacaksınız. Başlayın ve iyice sıkın... Ellerinizdeki ve kollarınızdaki gerginliği hissedin... Serbest bırakın... Tamamen gevşek bırakın... ne kadar gevşediğinizi hissedin... Çok iyi... ! Yavaşça derin bir nefes alın, nefesinizi tutun ve bırakın.
Sağ omzunuzu kulağınıza doğru kaldırmaya çalışın, iyice kaldırın... Şimdi gerginliği hissedeceksiniz. Yavaş yavaş serbest bırakın... Tamamen gevşemesini sağlayın... Omzunuzdaki gevşemeyi hissedin... Şimdi sol omzumuza aynı şeyi yapacağız. Sol omzunuzu kulağınıza doğru kaldırmaya çalışın... İyice kaldırın gerginliği hissedin... Yavaş yavaş serbest bırakın, gevşemesini sağlayın... Omzunuzdaki gevşemeyi hissedin... Yavaşça derin bir nefes alın, nefesinizi tutun ve bırakın.
Sağ ayağınızdaki kasları germeye çalışın, ayak parmaklarınızı iyice kıvırın ve bu gerginliği hissedin... İyice hissedin... Yavaş yavaş bırakın. Tamamen gevşemesini sağlayın... Bütün gerginliğin akıp gitmesini sağlayın. Şimdi de sol ayağınızdaki kasları germeye çalışın. Sol ayağınızın parmaklarını iyice kıvırın ve bu gerginliği hissedin. İyice gerin... Yavaş yavaş bırakın, tamamen gevşemesini sağlayın... Çok iyi...! Yavaşça derin bir nefes alın, nefesinizi tutun ve bırakın.
Şimdi aynı şeyi kalçalar ve bacaklarla yapacağız.... Sol bacağınızı ve kalçanızı gerin... İyice gerin..... bu gerginliği hissedin..... Bırakın şimdi... yavaşça gevşetin, gevşemeyi hissedin... Sol bacağınızı ve kalçanızı gerin.. İyice gerin.. Bu gerginliği hissedin... Şimdi bırakın... Yavaşça gevşetin ve gevşemeyi hissedin.. Bütün gerginlik vücudunuzda akıp gidiyor. Yavaşça derin bir nefes alın, nefesinizi tutun ve bırakın.
Şimdi yumruklarınızı, kollarınızı omuzlarınızı ayaklarınızı ve bacaklarınızı hep birlikte ve aynı anda gereceksiniz. Yumruklarınızı sıkın. Kollarınızı omuzlarınızı gerin. Ayak parmaklarınızı, bacaklarınızı iyice gerin. Daha kuvvetli gerin... Öylece tutun..Şimdi bırakın... Tamamen bırakın..İyice gevşetin... Tüm vücudumuzu tatlı bir gevşeme kaplıyor... Şimdi karın kaslarınızı kasın, iyice kasın, karnınızdaki gerginliği iyice gerginliği hissedin. Serbest bırakın, tamamen gevşetin. Karın kaslarınızın tamamen gevşediğini hissedin. Karnınızın giderek yumuşadığını hissedin..Çok iyi!..
Yavaşça derin bir nefes alın. Nefesinizi tutun ve bırakın. Başınızı çeneniz göğsünüze değecek şekilde öne doğru bükün. Boynunuzdaki gerilimi hissedin. Yavaşça serbest bırakın. Gevşetin gevşemeyi hissedin.
Dudaklarınızı olabildiğince sıkın. Daha kuvvetli gerginliği hissedin. Tamamen gevşetin. Bu gevşemeyi hissedin. Dişlerinizi iyice sıkın.. Daha kuvvetli ... Gerginliği hissedin.. Şimdi bırakın. Tamamen gevşetin.. çene kaslarınızda gevşiyor... Çok iyi..Derin bir nefes alın.. Nefesinizi tutun ve bırakın...
Şimdi alın kaslarınıza doğru ilerleyin. Bir şeye canınız sıkılmış gibi alnınızı iyice kırıştırın.... Alnınızdaki gerginliği hissedin .... Şimdi bırakın... Tamamen gevşetin... Güzel.. Sizi saran gevşemeyi, rahatlamayı hissedin.
Gözlerinizi sıkı sıkı kapatın... İyice sıkın... Gözlerinizin etrafındaki gerilimi hissedin .. Şimdi gözlerinizi gevşetin. Tamamen bırakın .. Çok iyi... Yavaşça derin bir nefes alın . Yavaşça derin bir nefes alın, nefesinizi tutun ve bırakın.
Şimdi son kez tüm vücudunuzu gereceksiniz. Kollarınızı, bacaklarınızı, ayaklarınızı, dudaklarınızı, alnınızı hep birlikte gereceksiniz. Tüm vücudunuz gerilmeli .. Başlayın .. İyice gerilin .. Tüm vücudunuz gerilsin. Şimdi yavaşça bırakın. Tüm vücudunuzu gevşetin. İyice gevşetin .. Çok iyi. Yavaşça derin bir nefes alın, nefesinizi tutun ve bırakın.
Vücudunuz tamamen gevşedi.. Sakin, rahat ve huzur dolusunuz. Tüm gerginlikler vücudunuzdan akıp gitti. Enerji dolusunuz. Zihniniz pırıl pırıl ve berrak. Kendinizi formda hissediyorsunuz.
Şimdi artık gözlerinizi yavaşça açabilirsiniz.

Sınav Kaygısı

2008-05-27T10:00:00.000-07:00

Uygulama – 1 : Aşağıda sınavla ilgili iki farklı senaryo verilmiştir. Bu senaryoları üniversite sınavına hazırlanan ve bu senaryoyu okumamış olan bir arkadaşınıza okuyun. Okumaya başlamadan önce arkadaşınıza, "sana iki öykü anlatacağım, gözlerini kapat ve benim anlattıklarımı lütfen resimlemeye (canlandırmaya) çalış, sadece ve sadece resimlemeni ve anlattıklarımı yaşamaya çalışmanı istiyorum" açıklamasını yapın. Sonra yumuşak bir ses tonuyla ve her cümle sonunda 3 saniye ara vererek okumaya başlayın.
(Birinci öykü)
Tarih 2 Mayıs 1999 Pazar. Sabah saat 07.00. Annen: Kalk! sınava iki buçuk saat kaldı, kahvaltı ve hazırlığını yapabilmen için fazlaca zamanın kalmadı, diye seslendi. Bir gece önce geç uyuyabildiğin için kendini yorgun ve halsiz hissediyorsun. Odanın penceresinden dışarı baktın. Dışarıda yağmurlu ve rüzgârlı bir hava var. Sanki kış gününden kalma bir gün. Havanın rüzgârlı olması nedeniyle elektrikler kesilmiş, bu nedenle evinizin içi oldukça karanlık. Banyoya hazırlanmak için gittin. Banyo karanlık ve bir mumla aydınlatılmış. Bu nedenle sabah hazırlığını yeterince yapamıyorsun. Sadece yüzünü yıkayabiliyorsun, saçlarını ıslatıp tarayabiliyorsun. Kahvaltını yapmak üzere kahvaltı yaptığınız yere geçtin. Tüm aile masada hazır, seni bekliyorlar. Sanki herkes senin yüzüne bakıyor. Biraz kaygılı gibiler ama sana belli etmemeye çalışıyorlar. Herkese günaydın diyerek masaya oturuyorsun. Ortama sessizlik hakim. Kimse konuşmuyor. Sadece çatal,bıçak sesleri duyuluyor.Konuşmalar olmasa da bir gerginlik var ve sen bunu hissediyorsun. Saat: 08.15. sınav yerine gitme vakti geldi. "Hadi artık gidelim, evraklarını, belgelerini hazırla" dediler. Evraklarını kontrol ediyorsun, nüfus cüzdanın evraklarının arasında yok. Oysa akşam hepsini tek tek kontrol etmiştin. "Nüfus cüzdanımı bulamıyorum!" diyorsun. Evde bir hareketlenme başlıyor. Herkes bir yerlerde nüfus cüzdanını aramaya başlıyor. "Burada yok", "burada da yok" diye sesler yükselmeye başlıyor. Saat 08.30’u geçti. Gittikçe gerilim artıyor. "Kim karıştırdı benim evraklarımı, akşam hepsini kontrol etmiştim" diye bağırıyorsun. Sonunda nüfus cüzdanın ÖSS Başvuru Kılavuzunun arasından çıkıyor ve saat 08.40. Alelacele giyiniyorsun. Kapının önünde tüm aile hazır ve seni uğurlamak için bekliyorlar. "Senin kazanacağından eminiz, kendine güven" diyorlar. Bu seni biraz daha gerginleştiriyor. Dışarı çıktınız. Yağmur ve rüzgâr oldukça kötü çarpıyor. Arabanıza doğru ilerlediniz ve kendinizi arabaya güçlükle atabildiniz. Baban arabayı çalıştırmak için kontağı çeviriyor. O da ne ? Araba bir türlü çalışmıyor. Aküsü boşalmış. Çalıştırmak için birkaç defa daha deniyorsunuz. Ancak bir türlü çalışmıyor. Hemen bir taksi bulup gitmek için arabadan dışarı çıkıyorsunuz. Pazar günü olduğu için yollar bomboş. Bir türlü bir taksi geçmiyor. Saat 09.00 oldu. Sonunda bir taksiye binerek yola çıkıyorsunuz. Saat 09.20 ve nihayet sınava gireceğin okula geldiniz. Sınava girecekleri içeri almışlar, koşarak okulun kapısında içeri giriyorsun. Sana sınav salonunu gösteriyorlar. Sınav salonuna gidiyorsun ve yerine oturuyorsun. İki sınav görevlisi içeri girdiler. "Çabuk evraklarınızı hazırlayın ve sıraların üstüne bırakın" dediler. Evraklarını sıranın üstüne koydun ve beklemeye başladın. Görevli gelip evraklarını incelemeye başladı. Adeta kuşkuyla bir sınav kimlik kartına, bir nüfus cüzdanına ve bir yüzüne bakıyor. Bu fotoğraflar pek sana benzemiyor, yoksa fotoğraftaki kişi sen değil misin?" diye soruyor. Adeta kalbin dışarı fırlayacakmış gibi çarpmaya başladı.Boğazında bir şeyler düğümleniyor. Cevap veremiyorsun. Evraklarını inceleyen görevli diğer görevliyle bu durumu görüşüyor. Aralarında bir şeyler konuşuyorlar, "biri sınava almayalım" diyor, öbürü "bence bu fotoğraftaki kişi bu öğrenci" diyor.
Senaryoyu okumayı tamamladığınızda, arkadaşınıza "gözlerini açabilirsin" diyerek neler yaşadığını, neler hissettiğini, kaygılanıp kaygılanmadığını, gözlerinin önünden neler geçtiğini, kendini nasıl hissettiğini sorun. Eğer arkadaşınız, bu uygulamayı ciddiye almışsa ve sizin okuduklarınızı gözünde canlandırıp yaşamaya çalışmışsa, size kaygılandığını, hatta hâlâ etkilerinin devam ettiğini, kalbinin bile hızla atmaya başladığını, ellerinin terlediğini söyleyecektir. Buradan da anlayabileceğimiz gibi, uydurma, gerçekten oldukça uzak, adeta bir oyun oynamak amacıyla yapılmış bir uygulama kaygı düzeyini yükseltebiliyor. Bu uygulamada siz kaygının dili oldunuz, kaygıya davetiye çıkaran resimleri ortaya çıkardınız.
(İkinci öykü)
2 Mayıs 1999 Pazar. Sabah saat 07.30. Kendiliğinden uyandın. Camdan dışarı baktın, güneş ilk ışıklarını sunuyor. Ortama sakinlik ve sessizlik hakim. 1 Mayıs 1999’dan yani bir gün öncesinden farksız. Odandan dışarı çıkıyorsun. Ortam yeterince aydınlık. Annen mutfakta kahvaltı hazırlıyor. Mutfağa gidiyorsun ve birbirinize "Günaydın" diyorsunuz. Banyoya geçiyorsun. Ilık bir duş alıyorsun. Bu duş oldukça iyi geliyor. Kahvaltı yapacağınız yere geçiyorsun. Baban bir önceki günün gazetesini karıştırıyor, birbirinize "günaydın" diyorsunuz. Sen de göz ucuyla gazetedeki başlıkları okumaya başlıyorsun. Kahvaltı masası hazırlanıyor.Masaya geçiyorsunuz. Annen ya da baban "evrakların hazırladın mı?" diye soruyor. Sen de "her şey tamam diyorsun". Kahvaltını yapıyorsun. Kahvaltı sonrasında hazırlığını tamamlayıp evraklarını son bir kez daha kontrol ettikten sonra saat 08.15’te babanla (annenle) birlikte çıkıyorsunuz. Arabanıza biniyorsunuz. Sınava gireceğin okula doğru yola çıkıyorsunuz. Ortalık güneşli ve sakin. Saat 08.45, sınava gireceğin okula geldiniz. Okulun bahçesinde sınava girecek öğrenciler ve onlarla birlikte gelen yakınları var. Kimi bir köşede duruyor, kimi bahçede dolaşıyor, kimileri de kendi aralarında konuşuyorlar. Sen de sakin bir köşeyi tercih ediyorsun. Aklında biraz sonra gireceğin sınav var. Sınav salonuna girince neler yapacağını planlıyorsun; "Önce cevap kartında basılı olan bilgilerin bana ait olup olmadığını kontrol edeceğim ve ÖSYM numaramı kodlayacağım, sonra doldurulması ve kodlanması gereken bölümleri doldurup kodlayacağım, soru kitapçıkları dağıtıltıktan sonra öncelikle kitapçık türünü cevap kartına kodlayacağım, soru kitapçığının sayfalarını hızlıca çevirerek eksik ya da baskı hatası olan sayfalar olup olmadığını kontrol edeceğim. Tüm bunları yaptıktan sonra... soruları bölümünden başlayarak yanıtlayacağım, önce çok iyi bildiğim soruların yanıtlarını bulmaya çalışacağım, diğer soruları daha sonra yanıtlayacağım. Yapamadığım sorular olursa moralimi bozmayacağım, hemen diğer soruya geçeceğim ve sadece o soruya konsantre olacağım." gibi planlar yapıyorsun. Sınav salonlarına öğrencileri almaya başladılar. Sen de sınav salonuna gidiyorsun. Sınav salonuna girdin, evraklarını sıranın üstüne koydun ve görevlileri beklemeye başladın. Sınav görevlileri içeri girdiler. "Günaydın arkadaşlar, lütfen belgelerinizi hazırlayın" dediler. Kontrol başladı ve sıra senin belgelerinin kontrolüne geldi. Sınav görevlisi kontrolünü yaptı ve diğer sıraya geçti.
Senaryoyu okumayı bitirdiğinizde arkadaşınıza "gözlerini açabilirsin" diyerek neler yaşadığını, neler hissettiğini, kaygılanıp kaygılanmadığını, gözlerinin önünden neler geçtiğini, kendini nasıl hissettiğini sorun. Hangi öykü onu daha çok kaygılandırdı? Birincisi değil mi? Çünkü siz ikinci öyküyü okurken temkinliliğin ve sakinliğin dili oldunuz. Ona gerçeğe uygun bir öykü anlatınız. Hiçbir şey abartılmış değildi. Bu nedenle ikinci öykü onu kaygılandırmadı.
Uygulama – 2 : Bu uygulamayı yine bir arkadaşınızla birlikte yapabilirsiniz. Bir arkadaşınıza "seninle üçer üçer geriye sayma oyunu oynayalım, 1 dakikalık süre içinde bakalım hangi sayıya kadar gelebileceksin? Kaç hata yapacaksın?" açıklamasını yapın. Daha sonra saatiniz ayarlayın ve "345’ten üçer üçer geriye doğru saymaya başla" deyin. Arkadaşınız saymaya başladıktan sonra ona şunları söyleyin:
• Daha hızlı saymalısın
• Hata yapmamalısın
• Çok yavaş gidiyorsun, oysa ben senin daha hızlı olabileceğini düşünüyordum. Bende hayal kırıklığı yarattın.
• Bugüne kadar kiminle bu oyunu oynadıysam hepsi senden çok iyiydi.
• Süre kısalıyor.
• Vah vah bu kadar mı sayabiliyorsun vb.
Yukarıdaki sözleri daha artırabilir ve çeşitlendirebilirsiniz. Bu sözler arkadaşınızın büyük bir olasılıkla dikkatini dağıtacak, şaşırmasına neden olacak, onu öfkelendirecek, hata yapmasına yol açacak ve belki de oyunu oynamaktan vazgeçmesine neden olacaktır. Çünkü siz bu oyunda kaygının sesi oldunuz, arkadaşınızın dikkatini dağıttınız, beynini rahatsız ettiniz. Gördüğünüz gibi insanlar, çok iyi bildikleri bir konuda bile, kaygının sesine kulak vererek hata yapmaya, gerilmeye ve hatta kendilerini kötü hissetmelerine bile neden olabiliyorlar.
Sınavda da kaygının sesi zaman zaman sizi rahatsız edebilecektir. Size;
• Bir soruyu yapamadığınızda "bu soruyu bile yapamadın, bundan sonrakiler daha zor sorular, onları nasıl yapacaksın?
• Herkes bir bölümü bitirdi, sen hâlâ bitiremedin.
• Zaman daralıyor, acele etmelisin.
• Sorular hiç beklemediğin gibi, işin çok zor.
• Sınav bitse de kurtulsan.
• Bu gidişle biraz zor kazanacaksın vb. telkinlerde bulunacaktır.
Sınavda sizden istenen sadece ve sadece soruları doğru okuyup, algılayıp anlamak ve soru ile ilgili doğru akıl yürütmektir, sınavın sonucu ile ilgili değil. Kaygıyı yakından tanımak onunla mücadele etmenin temel koşuludur. Yukarıdaki örneklerden de görüldüğü gibi kaygı, dikkat ve konsantrasyonu olumsuz yönde etkileyen, performansı düşüren, sınav motivasyonunu olumsuz yönde etkileyen düşünceler silsilesidir. Şimdi size soruyoruz; bir deneme sınavında sınav görevlisi bir öğretmen başınıza dikilse ve size; "çok yavaş çözüyorsun, yanıtlarından pek emin değilsin, bak yine hata yaptın" gibi sözler söyleseydi ne hissederdiniz? Bu sözlerin size ne gibi yararı olurdu? Dikkatiniz dağılır mıydı? Öğretmeninize "Lütfen, dikkatim dağılıyor, soruları anlayamıyorum" diyerek sizi rahat bırakmasını kibarca hatırlatır mıydınız? Öyleyse sınav kaygısını ortaya çıkaran düşüncelere, seslere niye aynı tavrı takınmıyorsunuz? Bu sizin elinizde değil mi? Yoksa kendinize söz geçiremiyor musunuz?
ÜNİVERSİTE SINAVI SONUCUNDA YAŞAYABİLECEĞİNİZİ DÜŞÜNDÜĞÜNÜZ ÜZÜNTÜLERİ VE SEVİNÇLERİ SINAV SONRASINA BIRAKINIZ
Üniversite sınavlarına hazırlanan öğrencilerden, kaygı ve konsantrasyon sorunu yaşayanların genellikle zihinlerinde kendilerine izlettirdikleri iki tür film vardır: Bunlardan birisi romantik film, diğeri ise korku filmidir. Senaryolarını kendilerinin yazdığı, yönetmenliğini kendilerinin yaptığı ve başrolde kendilerinin oynadıkları bu filmleri hazırlık süreci boyunca kendilerine izlettirirler. Bu filmleri izlemekle kalmadıkları gibi bir süre sonra da gerçek olduğuna inanmaya başlarlar.
Gençlerin kendilerinin üretikleri filmlerden biri olan "romantik" filmin konusu; üniversite sınavının başarılması halinde yaşanacak mutluluklar, sevinç, coşku, başkaları tarafından takdir edilme, rahatlama ve benzeri duygularla ilgilidir. Hatta bu filmi zihinlerinde canlandırırlarken kendilerini, sevinç ve zafer nidaları atarak zıplarken bile görebilmektedirler. Elbette bu rüyadan uyandıklarında, içinde yaşadıkları gerçeğin henüz hiç de öyle olmadığını görerek ve kazanamamaları halinde bu hayallerinin gerçekleşmeyeceğini düşünerek kaygılanmaktadırlar. Gençler bunu kendilerini daha iyi güdülemek, dersleri daha çok severek ve isteyerek çalışabilmek amacıyla yaptıklarını söylemektedirler.
İzlenen filmlerin bir diğeri olan "korku" filminin konusu ise; üniversite sınavının başarılamaması halinde yaşanacak mutsuzluk, hüzün, çökkünlük, ailesine ve başkalarına rezil olma, sıkıntı ve benzeri duygularla ilgilidir. Yine bu filmi canlandırırken kendilerini ağlarken, sıkıntıdan bunalmış, çaresiz bir halde görebilmektedirler. Bu filmi izleyen gençlere sorulduğunda, bunu sınavla ilgili tüm olumsuzlukları şimdiden düşünerek ve yaşayarak önlemek, ders çalışma yönünde kendilerini harekete geçirmek ve hatta bunu, sorumluluklarını daha iyi yerine getirebilmek amacıyla yaptıkları yönünde yanıtlar alınmaktadır.
Yukarıda sözü edilen her iki yaklaşım biçimi de genci kaygılandıran, konsantrasyonunu olumsuz yönde etkileyen bir yaklaşım biçimidir. Çünkü bu yaklaşım biçimleri, önüne bakmadan yürümeye benzer. Ne zaman ki genç ve çevresi "gözlerini sınavın sonucuna çevirirler" işte o zaman bu ve benzeri gerçekçi olmayan düşüncelere davetiye çıkarırlar. Oysa gerçek olan ve görülebilen bugündür, şimdidir.
Sınavda sorulacak soruların zorluğunu düşünmek, sonuca ilişkin tahminlerde bulunmak zamanın, çalışarak değil kaygılanarak geçirilmesine neden olur. Sınava ilişkin tahminleriniz ve düşünceleriniz sınavın sonucunu olumsuz yönde etkiler.
Sınavın sonucu hakkında yorum ve değerlendirmeler yapabilmek için henüz elimizde yeterli ve somut veriler yoktur. Sınav sonucunda doğru ve yanlış sayılarımız ortaya çıkmadan, alacağımız yaklaşık puanı görmeden bu günden üzüntü ya da sevinç yaşamanın ne denli anlamlı olacağını kendimize soralım. Gerçekten sınav sonrasında üzüntü ya da sevinçler yaşanabilecektir. Üzüntü ve sevinci sınav sonuçları belli olduktan sonra yaşayalım.
HEYECANLANMAKTAN DEĞİL HEYECANI PANİĞE DÖNÜŞTÜRMEKTEN KAÇININIZ
Bazen duygularımızı ifade ederken birbirine karıştırabiliyoruz. Sınav kaygısı konusunda da heyecan, kaygı ve korku duyguları birbirine karıştırılabiliyor. Oysa kaygı duygusunu iyi tanıyabilmek, kaygıyla mücadele etmek ve onu kontrol edebilmek için gereklidir.
Heyecan duygu hali ortaya çıktığında vücudumuzda seratonin hormonu salgılanır. Seratonin hormonu salgılandığında yani kişi heyecan duyduğunda uyanık (uyarılma durumuna hazır, tetikte) ve kendine güven doludur. Kısa sürede düşünür ve çabuk cevaplar verir. Her alanda gösterdiği performans iyidir, kendisini hevesli ve gayretli hisseder. Yaptığı iş ile ilgili keyifli ve enerjiktir. İnsanlar heyecan yaşamak için, kimi zaman riskli olabilecek yollara bile başvurabilirler. Örneğin, ralliye katılmak, paraşütle atlamak, denize dalmak ve açılmak, sörf yapmak, safariye katılmak vb. faaliyetler insanlara heyecan verdiği için tercih edilmektedir. Sizin de yaşamınızda heyecan duyduğunuz ve hoşlandığınız bir çok faaliyetiniz olabilir.
Sınava başlamadan kısa bir süre önce hissedilen duygu hali genellikle heyecandır. Beyin bir süre sonra karşılaşacağı soruları yanıtlayabilmek ve gerekli olan yüksek beyin fonksiyonlarını yerine getirebilmek için hazırlık aşamasındadır. Önemli olan bu doğal sürecin kaygıya ve paniğe dönüştürülmemesi; algılama, anlama, yorumlama, hatırlama gibi bilişsel etkinliklerin olumsuz yönde etkilenmemesidir.
Öğrenciler kimi zaman bu doğal sürecten "eyvah kaygılanıyorum, bildiklerimi unutacağım, şimdi heyecandan elim ayağıma dolaşacak" gibi düşüncelerle olumsuz yönde etkilenebilmektedirler. Hatta kaygılanmamak için yeni kaygılar üretebilmektedirler. Bu koşullar altında birey etkili ve verimli düşünemediği gibi algılama, anlama ve hatırlama becerilerini de istediği düzeyde kullanamamaktadır. Artık kaygı girdabına giren (bilişsel kargaşa yaşayan) birey ne yapacağını şaşırmış ve paniklemeye başlamıştır. Panikle birlikte ellerde titreme, kalp atışlarının hızlanması, mide ağrısı, gerginlik vb. fiziksel birtakım belirtiler de ortaya çıkabilmektedir.
Sınava girmeden birkaç saat önce ya da sınav başlamadan kısa bir süre önce heyecanlamaya başladığınızı farkettiğinizde, bunu diğer tüm öğrenciler gibi sizin de yaşadığınızı, bunun doğal olduğunu ve hatta sınavda başarılı olabilmek için bu heyecanın gerekli olduğunu kendinize söyleyin Bilgisayar nasıl ki belli bir süreci izleyerek açılıyorsa ve bu süreçte bilgisayara herhangi bir müdahale edilmiyorsa, beyninizin de sınav öncesinde benzer sürece ihtiyacı vardır.
GEÇMİŞ VE GELECEK ARASINDA SAVRULMAYIN, “GÜNÜ YAKALAYIN”
Bazı insanlar geçmiş yaşantıları ile gelecekte yaşayacaklarına inandıklarının arasında gidip gelmekten bugünü yaşayamazlar. Hatta bu tür insanlar, “Bir olayın kötü yönlerini düşün, iyi olunca sevinirsin” gibi bir felsefeyi de benimsemiş durumdadırlar. Yaptıkları hatalar, yaşadıkları başarısızlıklar, gösterdikleri beceriksizlikler, üzüntüler onları öylesine meşgul eder ki, “Ben aslında geçmişte pek başarılı olamadım, matematik dersini de eksiden beri hiç beceremem, bir türlü düzenli ve planlı öğrenci olamadım.” gibi geçmişte yaşadıklarını düşünüp dururken zaman akıp gider ve zamanlarını değerlendiremezler. Zamanın verimli bir şekilde kullanılamamasından dolayı da başarısızlık doğal bir sonuç olacağından “Ben biliyordum böyle olacağını” diyerek ne kadar haklı olduklarını onaylarlar. Oysa insan “Ne ekerse onu biçer.”
Aslına bakarsanız bu kişiler çok temkinlidirler. Ancak bunda öylesine aşırıya kaçmışlardır ki, geleceğin olumsuz sonuçlarını daha şimdiden yaşamaya başlamışlardır bile. Ama nedense korktukları hep başlarına gelir. Örneğin, karda yürürken “Ya düşersem...” dediklerinde düşer veya düşme tehlikesi geçirirler. Ders çalışırken “Bu kez de istediğim gibi başarılı olamazsam...” dediklerinde bu düşündükleri gerçekleşebilir. Sonra da “Bak ben demedim mi?” diye söze başlar ve “korktuklarının hep başlarına geldiğini” anlatır dururlar.
İşte bu arkadaşlar, sınava hazırlanırken bütün güçlerini seferber ederler. Bir oraya bir buraya koşuşturur dururlar. Belki çok çalışırlar, belki de çalışmayı çok isterler. Ancak akıllarından geçen “Ya kazanamazsam...” düşüncesi onların tüm umutlarını kırar. “Zaten kazanamayacağım.”, “Çalışmam anlamsız.”, “Şimdi birçok öğrenci kimbilir ne kadar çok çalışıyordur, başarıya ne kadar yaklaşmıştır?” “Ben ne yapsam boş.” düşüncesine o kadar inanırlar ki çalışma konusunda isteksizleşebilir, hatta baştan pes edebilirler.
Tüm bunların sonucunda, bu öğrenciler potansiyellerinin çok altında başarı gösterirler. Çünkü var olan potansiyellerini kullanma fırsatını bulamazlar; onlar “geçmiş” ve “gelecek” arasında savrulmaktan bugünü yaşayamamışlardır.

Sevgili Gençler,
Geçmişi yeniden yaşayamayız. “O” tedavülden kaldırılmış para gibidir. Gelecek çok uzakta, onu göremeyiz. Gelecek, senet gibidir. Bugün ise nakit paradır. Eğer geleceği değiştirmek istiyorsanız “bugünü” değerlendirin ve değişimi hayallerinizde değil “bugünde” gerçekleştirin. Çünkü ancak “bugün” kontrolümüz altındadır ve bizler sadece kontrolümüzde olan şeyleri değiştirebiliriz.

© 1993-2000, Berk Eğitim Merkezi

Sınav Kaygısı ve Başa Çıkma Yolları

2008-05-27T09:59:00.000-07:00

Kaygı, beyinde öğrenmek için gerekli olan protein zincirlerinin kurulmasını engeller. Daha açık bir ifadeyle kaygı zihinsel faaliyeti açan en önemli faktörlerdendir.
İnsanın kaygıdan kurtulabilmesi için öncelikle vücudunu gevşetmeyi öğrenmesi gerekir. Vücudu gevşetmenin üç yolu vardır.
A) Doğru nefes alma
B) Fizik egzersizi
C) Düşünce biçimini düzenleme
A) Doğru nefes almak: Doğru nefes vücudu rahatlatır, gevşenmeyi sağlar. Vücutta daha fazla oksijen yakılmasından dolayı, öğrenme sırasında beyinde meydana gelen protein bağlarının kurulmasını sağlar. Oksijenin vücudun en uç noktasına gitmesini ve stresin ortadan kalkmasını ya da azalmasını sağlar. Doğru nefes alma nasıl olmalı: Doğru nefes almada akciğerin tamamı oksijen ile dolar. Sağ elinizin avuç içini midenize, sol elinizi göğsünüze koyun. Nefes aldığınızda sağ eliniz hareket ediyorsa doğru nefes alıyorsunuz demektir.
Günde 40-50 defa doğru nefes alma egzersizi yapmak kaygıyı düşürür.
B) Düzenli fizik egzersizi:
Fizik egzersizinin yararları:
- Kas gevşemesi
- Zihinsel gevşeme
- Yapılan işte etkinliğin artması
- Enerjide artış
- Endişelerde azalma
- Daha iyi sağlık
- Duygusal rahatlık
- Kendine güven artışı
Günde 10-20 dakika düzenli egzersiz yapmanın sınavlara hazırlanan gence sağlayacağı yararlardan birincisi kaygıyı azaltması, ikincisi öğrenmede etkinliğin artması.
Gerginliğin damarlarda daralmaya neden olduğu için hücrelere giden kan miktarında azalma olur. Sınav stresini yaşayan gencin durumu budur. Bu da hücrelerin yetersiz beslenmesi demektir. Bu durumda vücutta salgılanan bazı maddeler öğrenmeyi zorlaştırır ve hücrelerin kapasitelerini tam manasıyla kullanamamasına neden olur.
Fizik egzersizi öğrenmeyi kolaylaştırır. Fiziksel egzersizden sonraki rahatlama sırasında salgılanan seratonin adındaki madde öğrenmek için gerekli olan zihinsel ortamın doğmasına neden olur.
Bir fizik egzersizi programı tamamlandığı zaman yorgunluk hissedilmemeli. Zıplayarak yapılan yorucu hareketlerden kaçınılması. Sağa sola eğilme. Öne eğilerek eli yere değdirme, dizleri bükerek yere eğilip hareketler yapın.
C) Düşünce biçimini düzenlemek:
Kaygıyı azaltmak için pratik öneriler:
Sınav için olumlu düşünün. Sınavdan önce zihninizde geçmişteki başarısızlıklarınızı değil başarılarınızı düşünün. Kendinize güvenin.
“Mahvolurum” “hapı yutarım” gibi düşüncelerin problemi çözmeye yararı olmadığını unutmayın.
Sınav bilgilerin ölçülmesidir kişiliğinizin değil.
Yapamayacağım, başaramayacağım şeklindeki düşüncelerden kurtulun. Bu düşünceler sınavı baştan kaybetmenize neden olur.
Daha önceki başarısızlıklar sebeplerini araştırın. Onları telafi edilmesine çalışın. Başka bir deyişle, aynı sebeplerin yeni bir başarısızlığa yol açmasına izin vermeyin.

Okulda Stres ve Başaçıkma Teknikleri

2008-05-27T09:58:00.000-07:00

Stres kavramı günümüzde yaygın olarak kullanılmakla birlikte, sadece modern toplum insanına özgü olan bir terim değildir. Tarih öncesindeki insanların stresin etkilerinin farkına varmış olduklarını düşündüren kanıtlar vardır. Eski çağlardaki çeşitli kurban törenleri ya da işkencelere bakıldığında, insanları aşırı stres altında bırakmanın etkilerinin bilindiği görülür. Ayrıca, ruhsal ve zihinsel hastalıkların tedavisinde kullanılan stres oluşturucu törenler, ilaçlar ve maddeler, stresin olumlu etkilerinin de farkında olunduğuna bir işarettir .

Modern yaşamda artık kanıksadığımız stres konusunda, otorıteler değişik açıklamalarda bulunmuşlardır. Değişik alanlarda da stresin farklı farklı algılama ve açıklamalarına raslamak mümkündür. Aşağıda, stresin tıp ta, eğitim de ve psikolojide ki açıklamaları ayrı ayrı verilecektir. Fakat burada kısaca şunu belirtmekte yarar var; İnsanlar genellikle stresin iş yoğunluğundan, tirafik karmaşasından ya da çözülemeyen problemlerden kaynaklandığını söylerler. Bu nedenler gerçekten stresi ateşleyici ya da harekete geçirici nedenler ama, stres aslında organizmanın bu tür olaylara içsel reaksiyonudur. Kalp atışlarının ve kan basıncının yükselmesi hızlı nefes alışveriş durumları, öğrencilerin derslere geç gelmesi veya sınıfta gürültü yapmaları ağız kuruluğu ya da kan şekerinin yükselmesi gibi fizyolojik değişikliklere karşı adrenalin ve diğer stres hormanları tarafından salgılanan organizmanın otomatik ‘kaç ya da savaş’ reaksiyonudur. Kısaca, biyolojik anlamda organizmanın tehlike olarak algıladığı durumlara karşı bir savunma mekanizması ya da uyarı mekanizmasıdır.

Günümüzde bir çok insan için, yaptıkları iş hayatları boyunca stres kaynağı olabilmektedir. Genelde iş stresi kısa sürelidir ve üstesinden gelinebilecek niteliktedir (Greenberg, 1984). Fakat bazı insanlarda bu durum zarar verici bir durum teşkil edebilir. Tükenmişliğe neden olan stres ile ilgili olan bozukluklar veya bazı ortak belirtiler şunlardır: Kalp krizi, felç, bulaşıcı hastalıklardan çabuk etkilenme, ülser, deri ile ilgili bozukluklar, bel ağrısı, çabuk yaşlanma, çöküntü, cinsel bozukluklar, yüksek tansiyon, uykusuzluk, kas ağrıları, aşırı yorgunluk, uyuşturucu madde kullanımı ve alkol bağımlılığı (Selye, 1976) .

Yukarıda belirtilen aşırı reaksiyonlara rağmen, stres büyümenin ve gelişmenin tamamlayıcı bir parçasıdır. Ne zaman ki stres insan hayatında olumsuz etkin bir rol teşkil ederse zararlı, tahrip edici olur (Farber ve Miller, 1981).

Stresin akut ve kronik oluşumu arasındaki farkı ayırmak çok önemlidir (Selye, 1976). Akut stres etmenleri genellikle kısa sürer,fakat ani ve şiddetli bir denge kaybına neden olabilir. Bir çok durumda, bu stres etmenleri her ne kadar ciddi olsalar da kararlı bir şekilde üstesinden gelinebilir. Kronik stres ise uzun sürer, şiddetlidir ve insan hayatının her dönemini etkiler. Bazı durumlarda gerçeklik kaybolur ve gerçeklikten çok hayali durumlar etkilidir. Bu da daha çok strese sebep olur. Her iki durum da tahrip edici olabilir.

Bazı araştırmacılar stresin özellikle çalışma hayatındaki veya yakın sosyal gruplardaki çevresel yönü üzerinde dururlar (Swick, 1987).

Stresin bireyin yaşantısı üzerinde görülen başlıca etkileri şunlardır:
1. Psikolojik yapının bozulması ki bu kronik depresyon veya aşırı sinirlilik şeklinde görülür.
2. Kişide çaresizlik ve aşağılık duygusu gelişir.
3. Fiziksel ve psikolojik enerjide gözle görülür bir azalma meydana gelir.
4. Gerçekle yüzleşmekten doğan psikosomatik hastalıklar görülür.

Swick (1985) stresin bireyin kişilerarası ilişkisine zarar verebileceğini söylemektedir. Genellikle bu tür etkiler ya kişinin yapısının zayıflamaya başladığı sırada ya da grubun çalışma ve yaşam koşullarında aşırı stresli konumlara girdiği durumlarda görülür.

Jameson (1980)´ın öğretmenlik mesleğinde ele aldığı strese özgü semptomlar şunlardır:
1. Kişilerarası ilişkiler kurmada eksiklik görülmesi ve üretken olduğu insani ilişkilerinde kontrolü kaybetmesi
2. Anlamsız küçük olaylara karşı aşırı paranoya yaklaşımların görülmesi
3. Diğer insanları sürekli problem olarak görmesine sebep olan suçlama dürtüsünün gelişmesi
4. Sınıfta idareci olarak etkisinin azalması ve kişilerarası güçlüklerde genel bir artış.

Öğretmen ve Stres
Öğretmenlik stresli bir meslek midir? diye sorulsa böyle bir soruya öğretmenlerin büyük çoğunluğu "evet" diyeceklerdir. Mesleklerinin hangi yönlerinin strese neden olduğunu öğrenmek için öğretmenler üzerinde birtakım araştırmalar yapılmıştır (Dunham,1981; Kyriacou ve Sutcliffe,1978; Fletcher ve Payne 1982). Öğretmenlerin meslektaşları ve öğrencileri ile olan ilişkilerinin de stres yaratan faktörler arasında olduğu çıkmıştır. Bir araştırmada, deneyimli öğretmenlere, kendilerini açma becerilerini geliştirmeleri için verilen, hizmet-içi kurslarda personel arasındaki çatışmalar daha önemli bir problem olarak görülmüştür (Woodhouse, Hall ve Wooster, 1985). Amerikan kaynaklarında "Tükenmek" (burn out) terimi, oldukça popüler olmuştur (Alschuler,1984). Bu, zor koşullar altında uzun süreli öğretmenlik yapmanın etkilerini anlatan mecazi bir terimdir.

Birçok öğretmen, stres sözcüğünü rahatça kullanırken bu kelimenin ne anlama geldiğinin farkındadırlar. Bununla beraber, öğretmenlikte, stres sözcüğünü kullanmayla ilgili bazı problemler vardır. Çünkü, bu sözcük yukarıda da değinildiği gibi fizik bilimden alınmıştır ve cansız bir madde üzerine dışarıdan uygulanan kuvvetin etkisini tanımlamaktadır. Burada maddenin, ne kendisine baskı yapan nesnenin işleyişine, ne de ona karşı nasıl tepki vereceğine ilişkin herhangi bir kontrolü yoktur. Eğer bir insan bağlanıp yüksek ısıya, soğuğa ya da elektrik şokuna maruz kalırsa bu durum o insan için de geçerli olabilir.

Bu konuda 1976 yılında Selye tarafından fareler üzerinde deneyler yapılmıştır. Bu deneyde sürekli strese maruz kalındığında, vücudun stresle başa çıkmak için gösterdiği çaba sonucunda, iç organlar zarar görmekte ve hayvanlar ölmektedirler. Selye, bu durumu hayvanların "Genel Adaptasyon Sendromu" denen bir çembere girmeleri olarak tanımlamıştır. Bu durum insanlar için de geçerlidir. Selye, bu sendromu üç aşamaya ayırmıştır. Birinci aşamaya "alarm tepkisi" adını vermiştir. Bu aşamada organizma yüksek canlılık ve duygusallıkla beraber oluşan fizyolojik tepkiler vermektedir. Bunlar adrenalin salgılanması, kan basıncının yükselmesi ve kalp atışlarının artmasıdır. Daha sonra kaslar gerilir ve mideye hidroklorik asit salgılanır. İkinci aşama "direnme aşaması" dır ve bu aşamada bu fizyolojik semptomlar azalır fakat vücut hala stres kaynağıyla başa çıkmak için büyük miktarda enerji harcamaya devam etmektedir; vücudun direnci yavaşça tükenmeye başlar ve direnç azalır. İkinci bir stres kaynağı ortaya çıkarsa organizma üçüncü basamağa gidebilir. Bu basamağı Selye "tükenme basamağı" olarak adlandırılmaktadır. Bu basamak ölümle sonuçlanabilir.

Birçoğumuz kısa süreli streslerle başa çıkabiliriz ve büyük bir olasılıkla stres yaratan kaynağın ne olduğunu biliriz. Eğer bir öğrenci küstahça davranırsa sinirleniriz, fakat olaydan sonra sinirimiz azalır. Eğer, uzun süreli disiplin sağlama gibi bir görevde bulunursak, uzun süreli ve yüksek düzeyde bir uyarılma söz konusu olur. Bu durum açık bir şekilde ve her zaman vardır. Fakat yavaş yavaş kaynaklarımızı tüketmektedir. Bu durum stresle başa çıkma yeteneğimizin bozulmasına neden olabilir. Buna eğer ikinci bir stres kaynağı eklenirse, mesela ciddi bir ailevi problem gibi, sinir çöküntüsü artabilir.

Şunu vurgulamak istiyoruz. İnsanlar stres kaynaklarının etkilerine sadece pasif tepki göstermezler. Bir öğretmen, davranışını değiştirebilir. Buna bağlı olarak öğrencinin davranışlarında da değişiklik olur. Bu yeni durum daha az streslidir. Öğretmenin olaya bakış açısını değiştirmesi aynı derecede önemlidir.Bu algı değişikliği öğretmenin, bu durumun sinirlenilecek bir olay olup olmadığına karar vermesidir. Öğrencilerin gürültü yapması, sınıfta disiplinin bozulması ya da öğrencilerin bir konu üzerindeki hararetli tartışması olarak iki farklı biçimde algılanabilir. Birçok yazar (Cox, 1983; Tanner, 1976) mesleki streste transactional modeli kabul etmektedir. Bu modelde, bir durumun stresli olup olmadığına karar vermede, kişinin o durumu algılamasının önemli olduğu belirtilmektedir.

Gürültü düzeyi birçok sınıfta yüksektir ve sınıfın gürültüsü hakkındaki beklentinize bağlı olarak ta stres düzeyi artar. Daha yüksek oranda bir gürültü, örneğin bir yüzme havuzundaki ya da futbol maçındaki, stresli değildir; özellikle siz buradaki yüzücülerin sessizliğini sağlamak zorunda değilseniz. Sonuç olarak, değişik durumlar, değişik öğretmenlerde, değişik düzeyde stres yaratırlar. Hırslı bir öğretmenin daha güzel, iyi mevkide ya da merkeze yakın bir okula geçmeyi son anda kaybetmesi, onun için başa çıkılması zor bir olaydır. Annesi ile çözülmemiş problemleri olan bir öğretmen için bayan müdür muavininden emir almak stresli bir olay olabilir. Katı disiplin kuralları olan bir öğretmen için, onun izni dışındaki en ufak bir gürültü olması problem yaratacak bir olaydır. Söylediği şeyi yapmayan bir öğrenci ile karşılaştığında sinirlenmeyecek bir öğretmen yok gibidir. Stresten rahatlamada aşağıdaki egzersiz olanak verecektir.

*Bu egzersiz grup olarak yapılabilir. Grup halka olur ve her birey "A" ve "B" şeklinde bir harf alır. Bireylerden gözlerini kapamaları ve meslek hayatlarında şimdiye kadar etkisinden kurtulamadıkları ve kendilerinde olumsuz bir iz bırakan geçmişteki bir olayı düşünmeleri istenir. Bu olumsuz olayın, bir meslektaşıyla kendi arasında olması gerekmektedir. Üç dakika sonra herhangi birisinden başlanılır. İlk kişi "A" (kimin olacağı önemli değil ama isteyenden başlanılır) sağındaki arkadaşı "B" ye olayı anlatır. Sağındaki arkadaşı "B", kızgın olduğu kişinin yerine geçecektir. "A" nın görevi "B" yi kızdığı meslektaşı gibi görüp bütün kızgınlığını yaşamasıdır. Burada "B" kişisine önemli görevler düşmektedir. İlk turda "B" kişisi tamamen "A" yı kızdırmaya yönelik tepkilerde bulunacak. Örneğin "A" kişisi: "Hatırlıyor musun sen bana geçen yıl bir tenefüste, öğrencilerin de duyabileceği yüksek sesle, ´hala o oyunu öğrenemedin mi?´ deyip beni aptal durumuna soktun. Bunu niye yaptığına hala bir türlü anlam veremiyor ve kendimi için için yiyorum."
"B": "sen zaten aptal birisisin onun için yaptım" türü "A" yı daha da kızdırmaya yönelik cevap verecek. Buradaki amaç "A" yı kızgınlıkta en son noktaya ulaştırıp bütün kızgınlığını yaşamasına olanak vermektir. İlk turda her bireye 5-6 dakika süre verilecektir.

İkinci turda ise "A", aynı olayı tekrar anlatacak ya da yaşayacak, fakat "B" nin rolü tamamen değişecektir. Bu defa "B" tamamen uzlaşmacı, yaptığından pişman ve birinci uygulamanın aksine daha akılcı bir görüntü çizecektir. Örneğin yine "A": "Hatırlıyor musun sen bana geçen yıl bir tenefüste, öğrencilerin de duyabileceği yüksek sesle, ´hala o oyunu öğrenemedin mi?´ deyip beni aptal durumuna soktun. Bunu niye yaptığına hala bir türlü anlam veremiyor ve kendimi için için yiyorum." demiş olsun. "B" ise;"gerçekten özür dilerim. Aslında ben o gün müdüre kızgındım, ne dediğimin farkında değildim" şeklinde cevaplar verecektir.

Strese karşı vücudun verdiği tepkinin, sözel tartışmadan ziyade, fantazi ve çizim kullanılarak daha kolay ifade edildiği gözlenmiştir. Bunun sebebi, çoğu zaman vücudumuzun verdiği tepkilerin ince ayrıntılarının farkında olamayışımızdır. Aynı sebepten dolayı, farkında olmadan da stresin vücudumuz üzerindeki etkisi artar ve hastalığa yakalanabiliriz.

Bunun içinde aşağıdaki alıştırma uygulanabilir:
*Öğretmenlere son öğretmenlik deneyimlerini hatırlamalarını söyleyin. Bu deneyimleri çok kısa bir süre bile olabilir. Onlardan özellikle stresli buldukları iki olayı yazmalarını isteyin. Bu olaylardan birisi öğrencilerle, diğeri de meslektaşları ile ilgili olsun. Daha sonra onlara şu komutları okuyun: "Gözlerinizi kapayın, üç kere derin nefes alın ve rahatlayın (bekle). Şimdi birinci stresli olayı hatırlayın. Olayı yaşayın fakat kendinizi olaya dahil etmeyin (bekle). Ne oluyor? Ne yapıyorsunuz? Ne konuşuluyor? (bekle). Şimdi vücudunuzdaki değişikliği hissedin. Hislerinizi yoğunlaştırın (bekle). Şimdi gözlerinizi açın ve vücudunuzun bu stresli duruma nasıl tepki gösterdiğini yazın". Bu işlemi ikinci stresli olay için de tekrarlayın.

Gruba, altışarlı olarak ayrılmalarını söyleyin. Fakat bunu sessiz olarak yapın ve onların egzersiz sonuna kadar sessiz olmalarını sağlayın. Her gruba renkli kalemler ve yaklaşık bir insan boyunda boş bir duvar kağıdı verin. Her gruptan bir kişiye vücudunun dış hatlarının çizilebilmesi için kağıdın üzerine uzanmasını söyleyin. Daha sonra gruplara, strese karşı vücutlarının verdiği tepkileri çizmelerini söyleyin. Sessiz olmak kaydıyla birlikte çalışabilirler. Çizme işlemi bittikten sonra yine sessizce (hareketlerle) gruplara, çizdiklerini duvara asmalarını söyleyin ve beş dakika süreyle ona bakmalarına izin verin. Daha sonra gruplarla deneyimleri sözel olarak tartışın.

Holmes ve Rahe (1967) "Schedule of Recent Experience" isimli çalışmalarında, hayatımızdaki önemli olayların bir çoğunun tamamen stresli olduğunu vurgulamışlardır. Mesela, eşin ölümü, işini kaybetmek veya eve icra gelmesi gibi.....Hatta bu stresli olaylar içinde olumlu olanlar da vardır. Bunlar; evlenmek, çocuk sahibi olmak, terfi etmek, tatile gitmek gibi. Yaş gününü kutlamak yada çocuğunuzun evlenmesini bile stresli olaylar kategorisine almışlardır. Değişik olaylar, değişik düzeyde stres yaratırlar. Fakat bu olayların birkaçında yüksek puan alan bireylerin ilk 18 ay içerisinde ciddi bir hastalık geçirme yüzdeleri çok yüksektir.

Öğretmenlik stresi ile hastalık arasında doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi kurmak olanaksızdır. Öğretmenlerden alınan, stresle ilgili semptomlar çok belirsiz ve geneldir. Kyriacou ve Sutcliffe (1978)´nin öğretmenler üzerinde yaptığı bir çalışmada stresin temel belirtilerinin "tükenmişlik" , "hayalkırıklığı" ve "gerginlik" olduğu ortaya çıkmıştır. Eğer bu tükenmişlik, hayalkırıklığı ve gerginlik uzun süre devam ederse, öğretmenler Selye´nin direnç aşamasına gelebilirler. Bu aşamada hastalık ve fiziksel zarar görme riski artar.

Amerikan literatüründe "tükenmişlik" terimi, duygu yüklü bir atmosferdeki insanlarla sürekli ilişkide bulunmanın psikolojik sonuçları olarak tanımlanır. Schwab (1983) bu konuda bir araştırma yapmıştır ve üç önemli semptom tanımlamıştır. Bunlar; duygusal tükenmişlik, öğrencilere karşı negatif tutumlar ve işteki başarma duygusunu kaybetmedir. Bunun sonucunda öğretmenlikten ayrılma, hastalanma, içki kullanımında artış ve daha fazla ailevi problemler ortaya çıkmaktadır.

Bu nedenle, öğrencilerin, öğretmenlerin ve ailelerinin bakış açısına göre öğretim ortamındaki stresi azaltmanın bir yolunu bulmak önemlidir. Bu konuda birkaç girişim yapılmıştır. Bunlardan bazıları;
1. Eğitim sistemini değiştirmek
2. Bir birey olarak öğrencilere ve personele karşı tutum değiştirmek
3. Durumlar karşısında duygusal tutum değiştirmek
4. Olaylara bakış açısını değiştirmek
5. İnsanlararası ilişkiler becerilerinin kazandırılması
1. Eðitim sistemini deðiþtirmek
Bir öğretmenin eğitim sistemi ya da kendi okul organizasyonu üzerinde etkili olma ihtimali çok azdır. İngiltere´de okulun işleyişine, personelin demokratik olarak katılımı gibi bir kural sözkonusu değildir. Leicester Bölgesinde tanınmış bir okul olan Countesthorpe Lisesi ´ndeki demokratik yapı son zamanlarda müdür tarafından bozulmuştur.Aslında İngiltere´deki okullar başöğretmen tarafından otokratik olarak yönetilmektedir. Bu başöğretmen ise oldukça özerktir. Okul personelinin, okul yönetiminde söz sahibi olma hakkı, bu başöğretmenin davranışlarına bağlıdır. Bizim ülkemizde ise şu anda olanaksızdır.

Iwanicki (1983) tarafından bu konuda bir model önerilmiştir. Bu modele göre okuldaki organizasyon öyle düzenlenmiştir ki, bu düzen okullardaki stresi en aza indirgeyecek şekildedir. Bunlar;
(i). personel tarafından da kabul gören açık hedeflerin bulunması
(ii). personel arasındaki iletişimin akışında bozukluğun olmaması,
(iii). baskıdan daha çok güçlerin ortak olarak kullanımında, olanaklar ölçüsünde eşitlik sağlanması
(iv). personelin organizasyonun işlemesine ve gelişmesine katkıda bulunmaya istekli olması.

Okul organizasyonunun her düzeyinde iletiþim becerilerinin geliþtirilmesi, özellikle engellenmeyle baþa çýkma, stresle baþa çýkmada, önemli bir rol oynamaktadýr.
2. Bir birey olarak öðrencilere ve personele karþý tutum deðiþtirmek
Bir birey olarak öğretmen, okulun işleyişi konusunda söz sahibi olmadığını hissedebilir. Fakat, genellikle sınıf içindeki davranışlarında oldukça özerk bir duruma sahiptir. Bu söz sahibi olamamasının boyutları, öğretmenlerin öğrencileriyle ve diğer personelle olan ilişkilerinin stres boyutunu belirler.

Nottingham´da bir araştırma hizmet-içi eğitimle birleştirilmiş ve öğretmenlikte stresin nasıl azaltılacağına dair oldukça açık sonuçlar elde edilmiştir (Woodhouse, Hall ve Wooster, 1985). Yapılandırılmış beceriler eğitimi, açık ve küçük grupta yapılmıştır. Küçük grupta davranıştaki değişikler pratik olarak uygulanmıştır. Yaşanan durumlara daha yaratıcılık verebilmek için değişik fantazi türlerinden bahsedilmiştir. Bu çalışma öncesinde 90 öğretmenden, okulda onlarda stres yaratan olayları not etmeleri için bir günlük tutmaları ve her olayda aşağıdaki durumların nasıl olduğunu yazmaları istenmiştir. Bunlar;
(i). verdiğiniz tepki,
(ii). sonuç,
(iii). onun yerine yapabileceğiniz mümkün olan alternatif davranışlar,
(iv). olaydan sonra hissettikleriniz.

Öğretmenler tarafından kaydedilen 327 stresli olayın 187´sinin öğrencilerle, 140´ının diğer personelle (öğretmenlerle) olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerle olan olayların dörtte üçü ya ceza, azar ya da ceza tehditi içermektedir. Beklenmedik bir şekilde, diğer personelle olan olayların üçte biri yine cezayla ilgilidir ve özellikle genç personele yönelik cezalardır. Cezalar kısa süreli çözüm sağlayabilmektedir. Fakat stresi arttırmakta; kişilerarası ilişkileri bozmakta; dışlanma, kaygı ve bireylerin zarar görmesine neden olmaktadır. Hizmet-içi kurslarda, problemli durumlara karşı farklı cevaplar vermeyi cesaretlendirme amaçlanmaktadır. Öğretmenlerle iletişimlerinde daha açık olmaları ve kendi davranışlarının sorumluluğunu alabilmeleriyle ilgili çalışmalar yapılmaktadır.

Benzer bir günlük bu kursun devamında da tutulmuştur ve 42 öğretmenle hemen bir görüşme yapılmıştır. Bunlardan 40 tanesi verdikleri cevaplarda, işlerinde diğer insanlara karşı daha açık olduklarını belirtmişlerdir. Streslerinde azalma olduğunu ve ilişkilerinde gelişme olduğunu ifade etmişlerdir.

Görüşmeye katılan bütün öğretmenler açık ve küçük grubun öğrenmeyi kolaylaştırdığını, fakat aynı zamanda da bu grubun kendi içinde stresli olduğunu belirtmişlerdir. Buradan çıkan sonuç şudur: Stresle başa çıkmayı öğrenmek, yine stresli bir ortamda mümkün olmaktadır. Fakat destekleyici bir ortamda eski alışkanlıklar terkedilerek yenileri kullanılabilir.
3. Durumlar karþýsýnda duygusal tutum deðiþtirmek
Eğer siz zor bir durumdaysanız ve size "sakin ol" gibi bir öğüt veriliyorsa genellikle bunun çok yardımcı olmadığı ortaya çıkmıştır. Çünkü büyük çoğunluğumuz duygusal tepkilerimizi bu derece kontrol edemeyiz. Sadece dışarıya karşı tepkimizi ya da davranışımızı kontrol edebiliriz. Fakat içeride çalkalanma devam edecektir. Daha önce de vurgulandığı gibi, içinizdeki stres tepkileri devam ederken, kendi kendinize sakin olmanızı ve rahatlamanızı telkin etmeniz pek sağlıklı olmayacaktır.

Duygusal tepkilerimizi azaltacak biofeedback, yoga, meditasyon ve rahatlama gibi birtakım eğitici teknikler vardır. Bütün bunların vücudu rahatlatmada benzer etkileri bulunmuştur. Rahatladığımızın en iyi işareti derinin yüzeyindeki karıncalanmadır; özellikle de yüz ve ellerde. Bunun nedeni damarların genişlemesiyle kanın vücudun deriye yakın damarlarında dolaşımının artmasıdır.

Biofeedback kan basıncı, nabız atışı, avuç içlerinin terlemesi, kasların gerginliği veya beyindeki elektriksel aktivitenin düzeni gibi duygusallığın bir çizelgesinin alınmasıdır (Brown, 1975).

Yoga ve meditasyon ancak iyi bir öğretmen eşliğinde yapılmalıdır. Çünkü bu iki teknikle ilgili tehlikeli durumlar sözkonusudur. Bir personel grubuna öğle yemeğinde ya da okuldan sonra nasıl rahatlanılacağını öğretmek için uzman bilgisine gerek yoktur. Ayrıca ergenler de rahatlama programına katılmaktan zevk alacaklardır.

Rahatlama becerisine sahip olmak genel sağlığınız için yardımcı olacak ve belki de diğer insanlarla ilişkilerinizi düzeltebilecektir. Bir okul içinde, öteyandan sizin davranışlarınızın altında belki de temel neden olarak stres yatmadığı için rahatlama tekniği geçici bir çözüm sağlayacaktır.
4. Olaylara bakýþ açýnýzý deðiþtirmek
Stres, karşılaşılan her durumda, o durumu nasıl algıladığımıza bağlıdır. Bu nedenle o durumu algılayışımızı ya da bakış açımızı değiştirirsek stresi de azaltmış oluruz. Fakat algılarımız kolay değişmezler; özellikle de birtakım güçlü duygusal şartlanmalarla bağlantılılarsa. Eğer bir öğrenci kendisine söylenen şeyi yapmayı reddederse, bu, öğretmenin benlik kavramını zedeleyebilir, kaygı ve utanma duyguları yaratabilir. Diğer bütün meslektaşlarının bu öğrenciden aynı cevabı aldığını bilmek ise pek yardımcı olamayacaktır. Çünkü bir öğretmenin sınıfta bulunduğu sırada bir öğrencinin nasıl davranması gerektiği ile ilgili olarak ailelerin, öğretmenlerin ve öğrencilerin açık beklentileri vardır.

Hatta duygusal bozukluğu olan öğrencilerin okutulduğu okullarda bile öğrenciler, bu beklentilerin gerçekleşmesi için aynen normal okullardaki öğrenciler gibi davranmaya zorlanmaktadırlar (Hall ve Hall, 1984).

Durumları algılamamız güçlü bir şekilde üzüntü tarafından pekiştirilir. Düşünceler kafamızın içinde dolaşır durur. Ne olmalıydı? Kötü şeyler nasıl oldu? ve neden bazı şeyler kötü gidiyor?

Fisher (1984) gelecekteki olaylarla ilgili, kabul edilebilir miktarda zihinsel çağrışımların, gelecekteki birtakım olası olayları tahmin etmek için yararlı olabileceğini vurgulamaktadır. Öteyandan yoğun üzüntünün iş stresinin en önemli kaynağı olduğunu vurgulamaktadır. "Okul gezisinde çocukları kontrol edebilecek miyim?" "Müdür, bölüm başkanı ya da dekan beni neden görmek istiyor?" "Eğer matematik öğretmenine boş ders saatlerinin doldurulduğunu söylersem bana bağırır mı?"

Gelecekteki olayları daha korkunç hale getirmek kolaydır ve mümkün olan en kötü olayı zihinsel olarak çağrıştırabiliriz. Birçok kere bu hayal edilen korkularla gerçek yaşananların bu kadar problemli olmadığı ortaya çıkmıştır.
5- İnsanlararası ilişkiler becerilerinin kazandırılması
Bir çok araştırmacı insanlararası ilişkilerin bozuk olmasını stres kaynağı olarak görmüştür (Caplan, 1964; Woodhouse, Hall, Wooster, 1985; Woodhouse, 1985). Nottingham´ da insan ilişkileri kursuna katılan 84 öğretmen üzerinde yapılan çalışmada deney grubunun, .01 düzeyinde anlamlı olarak, kontrol grubuna göre stres düzeylerinin azaldığı gözlenmiştir.

Stresle başa çıkmak için buradaki beş yaklaşımı kullanabilmek hayatınız üzerinde bir dereceye kadar kontrol sağlamanıza yardım eder. Eğer işinizi değiştirebilecek durumdaysanız yaşamınızın üzerinde oldukça kontrol sahibisiniz demektir. Bu belki de okulun karar mekanizmasında önemli bir rol oynadığını hisseden öğretmenlerin aynı zamanda işlerinden de yüksek düzeyde memnun olmalarının nedenidir. Eğer kurumunuzu yönlendirmedeki her girişiminiz engelleniyorsa, bakış açınızı değiştirmek, rahatlama tekniklerini öğrenmek ve uygulamak gibi geçici aktivitelerle kendinizi sınırlayabilirsiniz.

Kyriacou & Sutcliffe (1979) ve McIntyre (1984) tarafından öğretmen stresi ile kontrol odağı arasında ilişkiyi ölçen bir anket hazırlanmıştır. Burada yüksek düzeyde stres gösteren öğretmenlerin kendi hayatları üzerinde daha az kontrolleri olduğu ortaya çıkmıştır. Miller bu konuda oldukça kontrollü deneyler yapmıştır ve şunu vurgulamıştır: Bir ortamı kontrol edebilmek, onu daha tahmin edilebilir hale getirir ve sonuç olarak daha az stres yaratır. Öğretmenlerdeki stres düzeyini ortaya çıkarmak için anket kullanılması tartışılmaya açıktır. Smilansky (1984) "iyi öğretmenlerin" daha yüksek düzeyde stres gösterdiklerini bulmuştur. Bu bir zayıflık işareti olsa bile, belki de işleri konusunda kendine güvenen öğretmenler daha çok stres belirtileri göstermeye istekli olabilirler.

Öğretmenlik ortamında daha çok kontrolün olmasıyla stres azalması arasındaki ilişki daha açık bir şekilde Woodhouse, Hall ve Wooster (1985) tarafından açıklanmıştır. Burada öğretmenler stresli olduklarını belirttikleri durumlarda, bu durumlara değişik alternatifler yaratacak cevaplar vermeleri için desteklenmiş ve bu durum onlara sağlanmıştır. Daha çok seçeneklere sahip olmaları, genel olarak kendi yaşamları üzerinde daha çok kontrolleri olduğunu algılamalarına ve aynı zamanda öğretmenliği daha az stresli bulmalarına neden olmuştur. Aşağıdaki alıştırma stres yaratan öğretmenlik durumlarında ne derece kontrol sahibi olduğumuzu belirtme fırsatı verecektir.

*Öğretmenlik deneyimlerinizi hatırlayın, dört stresli olayı düşünün; bunlardan ikisi öğrencilerle, ikisi meslektaşlarınızla ilgili olsun. Bu olayları yapabildiğiniz kadar somut bir şekilde aşağıdaki form üzerinde tanımlayın.

1
2
3
4
Olay

Gösterdiğiniz tepki

Sonuç

Olayın nedeni

Gösterebileceğiniz mümkün olan diğer tepkiler

Kısa ve uzun süreli duygusal tepkileriniz

Şimdi grupları bölün ve gruptaki her bireyin tanımladığı olayı tartışması için 5 dakika müsade edin. Olası alternatif cevaplar bölümüne özellikle dikkat edin.

Şimdiye kadar vurgulamak istediğimiz, duygusal olarak uyarılmak stres yaratır ve bu zararlıdır. Şu anda gerçek olan bir kanı vardır. Bu, vücudun herhangi kullanımı onun tükenmesine, yorulmasına katkıda bulunmaktadır. Öte yandan, sağlımızı korumak için mümkün olduğu kadar aktivitede bulunmalıyız. Eğer uzun süredir herhangi bir faaliyetimiz yoksa, bizi uyaracak durumlar ararız. İnsanlar değişik uyaranlara değişik tepkiler verirler. Bazı insanlar heyecanlı hayatı tercih ederken, diğerleri sakin olanı tercih ederler.

Stres devamlı ise ve özellikle bir üzüntü nedeniyle varsa problem artar. Öğretmenliğin duygusallığıyla birleştiğinde ve problemlerle etkili bir şekilde başa çıkılabildiğinde, belirli bir düzeyde stres oluşacaktır ve aynı zamanda öğretmenliği daha tatmin edici bir faaliyet durumuna getirecektir.
Rahatlama
Sadece okulun giriş kapısındaki çocukların görüntüsü bile dişlerinizi sıkmanıza neden olabilir. Sonra, bağırmak için kendinizi hazırladığınızda, çeneniz gerginleşir. Bir meslektaşla olumsuz tartışma esnasında veya yumruğunuzu sıkmış ve karşınızdaki öğrenciye vurmamak için direnirken boynunuz geriye doğru çekilir. Bu gerginlik gün boyunca birikir ve akşam eve gittiğinizde de devam eder.

Tehlike anında, kaslardaki gerginlik vücut tarafından verilen doğal bir tepkidir. Vücut ya tehlikeden kaçmak ya da onunla döğüşmek için harekete geçer. Birçok öğretmenlik ortamında, sık sık tehlikeler vardır; bunlar genellikle benlik-özsaygısına, nadiren de fiziksel güvenliğe yöneliktir. Uzaklaşmak ya da zarar vermek nadiren uygundur. Bu durumda öğretmen ne kaçabilir ne de döğüşebilir, donmuş durumdadır. Böylece gerginlik devam eder. Stresli bir ortamda duygularınızın ifadesi, kasların gerginliğinin ortadan kaldırılmasıyla uygun bir şekilde anlatılabilir. Bazılarımız rahatlamayı öğrenebiliriz.

Benson (1976) kassal gerginliğin azaltılmasını "rahatlama tepkisi" terimini kullanarak tanımlamıştır. Bu, "kaç ya da döğüş" durumunda olan olayların tersidir. Sempatik sistemin baskınlığından parasempatik sistemin baskınlığına doğru bir eğilim sözkonusudur. Kassal gerginliğin azalmasının yanısıra soluk yavaşlar, kalp atışı ve kan basıncı azalır. Kan, kaslardan daha çok, deri gibi, vücudun yüzeysel bölgelerinde daha çok dolaşmaya başlar. Bu da ellerde ve yüzde karıncalanma hissi uyandırır. Beyin dalgaları düşünme ve hareket sağlayan Beta dalgalarının baskınlığından, rahatlamada, hipnozda ve meditasyonda da oluşan yavaş Alpha dalgalarının baskınlığına yönelir.

Bireylerin veya grupların rahatlamalarını sağlayan bir çok sözel yol vardır (Mason, 1980). Bunlar vücutta neler olduğunu hissettirme veya bir fantazi kullanma olabilir. Burada vücuttaki olayların "şimdi ve burada" (here and now) esasına göre farkında olma konusu üzerinde durulacaktır. Sözelleştirme, rahatlama hakkında birtakım telkinleri anlatmada yardımcı olsa da, derin ve yavaş sesi içerse de çok önemli değildir.

Burada rahatlamanın iki formu hakkında bilgi verilecektir. Bunlar yumuşak bir zemin üzerinde sırtüstü en iyi şekilde yapılabilenler ve devamında ayaktayken nasıl rahatlanılacağını anlatan telkinleri içerenler olacaktır. Bu sonuncusu tipik öğretim ortamı için uygundur. Rahatlama için normal pozisyon, yere sırtüstü uzanıp kolları vücuda yapıştırmadan hafif açılı, avuçiçleri yukarı doğru, bacaklar hafif açık, ayaklar rahat ve dışarıya doğru çevrilmiş olandır.

Aşamalı rahatlama vücudun değişik bölümlerinde, özellikle kaslarda dolaşmayı içerir. Aşamalı rahatlama vücudu dolaştıkça kasların kasılmasını ve gevşemesini aktif bir şekilde sağlar.

*Rahatlama için uygun bir pozisyon alın. Üç kere derin ve yavaş nefes alın. Daha sonra nefesinizin doğal ritmine dönmesine müsaade edin. Gözlerinizi kapayın ve boynunuzla omuzlarınızın birleştiği çizgiye dikkatinizi verin. Bu bölgedeki gerginliğin yumuşamasına izin verin. Nefesinizi verdikçe gerginliğin nefesinizle beraber uzaklaştığını hissedin. Omuzlarınızın rahatlamasına izin verin.

Şimdi bu rahatlama hissinin sırt kaslarınız boyunca aşağıya doğru inmesine izin verin. Gerginliği nefesinizle dışarı atın.

Şimdi rahatlamanın sırtınızın alt bölümündeki aşırı çalışan kısa kaslarınıza doğru indiğini hissedin. Gerginliği nefesinizle dışarı atın. Sırtınızdaki kavisin azalıp sırtınızın yere iyice yapıştığını hissedin.

Rahatlığın kalçalarınıza doğru yayılmasına izin verin. Tüm kalça bölgenizin rahatladığını hissedin. Bacaklarınız kalçalarınızdan itibaren rahat. Gerginliği nefesinizle dışarı atın.

Şimdi rahatlığın bacak kaslarınız boyunca yayılmasına izin verin. Gerginliğin nefesinizle beraber azaldığını ve bunun rahatlığını hissedin.

Şimdi dizlerinizin her yerinin rahatladığını hissedin ve rahatlamanın ayaklarınıza doğru yayılmasına müsade edin. Ayaklarınızdaki rahatlığı hissedin, iyice rahatlamalarına olanak verin ve şimdi hiçbir şey yapmayın.

Şimdi omuzlarınıza geri dönün ve omuzlarınızdaki rahatlamayı hissedin. Rahatlamanın kollarınızın üst kısmındaki güçlü kaslara doğru yayılmasına müsade edin. Kollarınızın üst kısmı rahatladıkça gerginliği nefesinizle dışarı atın.

Rahatlamanın dirseklerinize ve kollarınızın alt kısmına doğru yayılmasına müsade edin. Ön kolunuzdaki gerginliğin nefesinizle beraber azaldığını ve rahatladığını hissedin. Rahatlamanın bileklerinize doğru yayıldığını hissedin. Avuçiçlerinizdeki ve parmaklarınızdaki gerginliği nefesinizle dışarı atın. Hiçbir şey yapmadan kollarınızın yerde serbest olmasına müsade edin.

Şimdi boynunuzdaki rahatlamayı bir kez daha hissedin ve rahatlığın başınıza doğru yayıldığını hissedin. Yüzünüzdeki gerginliğin nefesinizle azaldığını hissedin. Rahatlığın alnınıza yayıldığını hissedin. Yüzünüzdeki kasların rahatlamasına izin verin, çenenizdeki gerginliğin azaldığını hissedin. Dilinizin ağzınızın içinde sarkmasına izin verin. Başınızın ağır bir top gibi yerde olmasına müsade edin.

Bir grubun derin bir şekilde rahatlaması için değişik yollar vardır. Aşağıdaki bir örnektir.

Şimdi dikkatinizi tekrar nefesinize verin ve biraz daha derin nefes alın ve tekrar ayaklarınızı ve parmaklarınızı hissedin, fakat rahatlama hissinizi kaybetmeyin ve daha sonra bu olduğunda her yanınızı iyice gerin ve yavaşça tekrar oturma pozisyonuna dönün.

Gruba telkin veren kişi bu olay bittiğinde hala hipnoz gibi trans halinde olanların olup olmadığına bakar, eğer varsa bileklerinden sıkarak uyanmalarını sağlar.

Rahatlama konusunda ikinci yaklaşım Luthe ve Schultz (1965) tarafından geliştirilen Autogenic eğitimdir.

* Rahatlamak için uygun pozisyon alın. Üç kere derin nefes alın ve gözlerinizi kapatın. Dikkatinizi sağ kolunuza verin ve şunu tekrar edin: "Sağ kolum ağır. Sağ kolum ağır." Daha sonra dikkatinizi sol kolunuza verin ve şunu tekrar edin: "Sol kolum ağır. Sol kolum ağır." Şimdi dikkatinizi sağ bacağınıza verin ve şunu tekrarlayın: "Sağ bacağım ağır. Sağ bacağım ağır." Aynı işlemi sol bacak için tekrarlayın. Şimdi boyun ve omuz bölgenize dikkatinizi verin ve şunu tekrar edin: "Boynum ve omuzlarım ağır." Şimdi sırtınızdaki kaslar için şunu tekrarlayın: " Sırtım ağır."

Şimdi sağ kolunuza dönün ve kendi kendinize şunu tekrarlayın: "Sağ kolum sıcak, rahatlamış ve kaslarım gevşek." (Aynı işlemi diğer bölgelere de sırayla uygulayın.)

Şimdi şunu tekrar edin: "Bütün vücudum sıcak ve ağır; kaslarım gevşemiş ve yere uzanmış." (İşlem bittikten sonra grubu tekrar uyandırın.)

Bu teknik son derece monoton, çok tekrarlı bir tekniktir. Fakat şimdi bahsedilecek olan daha çok yaratıcılığa olanak tanır. Bu teknik, Bandler ve Grindler tarafından populer hale getirilmiş, hipnotist Milton Erickson´a ait bir tekniktir (Erickson ve Rossi, 1980).

*Rahatlama için uygun pozisyon alın. Üç kere derin nefes alın ve gözlerinizi kapatın. Şu anda muhtemelen odanın dışındaki seslerin farkındasınız - nefesiniz genişliyor ve diyaframınız büzüşüyor - vücudunuz kendi kendine nefes alıyor. Şimdi, hareket ettikçe teninizin maruz kaldığı ısıyı ve hava temasını hissedin. Nabız atışınız yavaşlıyor, kanınız daha yavaş akıyor. Kılcal damarlar genişliyor ve vücudunuzdaki karıncalanmayı hissediyorsunuz.

Ve şimdi kaslarınız gevşiyor; odanın içindeki kokuyu hissedin. Kaslarınız ısınıyor, ağırlaşıyor, ve rahatlıyor. Ağzınızdaki tadı ve ıslaklığı hissedin. Gerginliğiniz azalıyor, rahatlamanız artıyor ve iç organlarınızı koruyan kaslarınız gevşiyor.

Giysilerinizin vücudunuza, vücudunuzun da yere yaptığı basıncı hissedin. Zeminin orada bitmediğini bilerek daha derine, derinlere, dünyanın merkezine doğru inin. Buranın rahatlamak için güvenli bir yer olduğunu bilin. Rahatlamanın sınırlarını keşfedin, daha önceden bilmediğiniz rahatlama sınırlarının daha derinlerine inmeye çalışın. Rahatlamayı iliklerinizde, hücrelerinizin çekirdeklerinde hissedin. Rahatlama - yeniden canlanma - iyileşme - değişim- vücudun bütün sistemlerini yeni bir simetride dengeye sokmadır.

Bu son teknikte, rahatlayan kişiye duyusal uyaranlara dikkat etmesi söylenir. Bu, rahatlama ile ilgili telkinlere itaat etmesi için kişiye güven verir. Buradaki "rahatla ve kendini bırak" ve "daha derinlere in" gibi telkinler hipnoz esnasında vurgulanarak okunur.

Her ne kadar bu telkinler günlük konuşmalarda geçse de, bu amaçla kullanılmaz. Eğer bir öğretmen olarak, "yaramazlık etmeyin", "ortalığı karıştırmayın" gibi telkinler kullanırsanız, öğrenciler farkında olmadan "yaramazlık" ve "karıştırmayın" kelimelerini duyar ve buna göre davranırlar. Bu yüzden mümkün olduğu kadar söylediğinizin olumlu yönünü vurgulamaya çalışın.

Öğretmen sık sık uzanıp rahatlayacak bir konumda olmadığından, aşağıdaki telkinler ayaktayken rahatlama ile ilgilidir. Bunu da grup içinde uygulamak yararlıdır. Böylece kişiler birbirlerine kendi durumları hakkında bilgi verirler.

* Ayaklarınız ve omuzlarınız paralel olacak şekilde ayakta durun. Dizler kilitlenmesin ve kalçalar gevşesin. Dizlerinizi çok az bükün. Ellerinizin üstü öne bakacak şekilde kollarınızı sarkıtın. Kürek kemiklerinizin arasındaki kaldırma hissini duyun. Omuzlar dışarıya ve aşağıya doğru genişlesin. Kalçanızın omuriliğinize asılı olduğunu hissedin. Şimdi başınızın bir iple asıldığını hayal edin. Böylece boynunuz uzar ve çeneniz hafifçe içeri sokulur. Yüzünüzü, çenenizi ve ellerinizi rahatlatmak için yavaş ve derin bir şekilde diyaframdan nefes alın.

Zor ve disiplin gerektiren ortamlarda bunu uygulamak güçtür ve hemen akla gelmesi olası değildir. Güvenli bir ortamda uyguladıktan sonra bu telkinleri zor bir derste kullanmayı deneyin ve nasıl etkili olduğunu görün.

Vücudunuzun bazı bölümlerindeki gerginliği kontrol etmek için bazı anahtar kelimeleri bilmek yararlı olacaktır. Mesela "nefes, yüz, boyun, omuzlar, eller, bacaklar v.s.". Bu stresli bir ortamı daha da kötüleştiren otomatik tepkinin verilmesini geciktirir ve aynı zamanda da rahatlığı gün boyunca devam ettirir. Uzmanlar rahatlama ve stres kontrolü seanslarının öğle saatinde ya da okuldan sonra uygulanmasını önerirler. Bu pasif rahatlama türleri iyi bir başlangıçtır. Bireylerin kazançları şudur: Bireylere etkili iletişim ve engellenmeyle başa çıkma becerilerini uygulama ve stres deneyimlerini kullandırma konusunda yardımcı olmaktadır. Bu kendilerini açmalarını kolaylaştırmaktadır.Stres kontrolüyle ilgili yaklaşımlar öğrenciler için de önemlidir. Bu nedenle bazı sosyal ve kişisel eğitim programlarına bu rahatlama türleri dahil edilmiştir. Bu uygulamalar tenefüs aralarında ya da derslerin bitiminde yapılabilir.
ÖZET
Hiç şüphe yok ki, birçok öğretmen, mesleğini stresli olarak görür. Stres, öğretmenin içinde bulunduğu ortamı algılayışına bağlıysa da öğrencilerin, velilerin ve meslektaşlarının beklentilerinin baskısı daha güçlüdür. Uzayan stresin aşırı psikolojik etkisi hastalığa yol açar ve bu da rahatlama eğitimi ve iletişim becerilerini geliştirme şeklinde uygulanan stres azaltma eğitiminin önemini vurgular. Bu, öğretmenin kendi stres düzeyini daha etkili şekilde kontrol etmesine yardımcı olur.

Eğer stres, öğretmenin ortamları algılamasına bağlıysa, ortamın birey tarafından nasıl oluşturulduğu önem kazanır. Strese karşı duygusal tepki en klasik olanıdır. Bu duygusal tepkisini değiştirme yeteneği bireydeki iç kontrol odağının gücünü yansıtır. Stres, benlik kavramının tehdit edildiği ortamda oluşur ve hastalık, daha ileri seviyedeki uyarmalara karşı bir savunma olabilir.

Rahatlama, ortamlara karşı şartlı psikolojik tepki verir. İletişim becerileri, özellikle duygu ifade eden ve yüzleşmeyle ilgili olanlar, stresin azalmasında önemli rol oynar. Bu iletişim becerileri en iyi grup içinde kazanılır.

Yrd.Doç. Dr. R. ABACI*

KAYNAKÇA
Adams, J. (1990). Stress: A New Positive Approach. New York. Sterling.
Alschuler, A.S. (1984). Teacher Burnout. Washington, D.C.: National Education Association.
Benson, H. (1976), The Relaxation Response, London:Tavistock.
Brown, B.B. (1975), New Mind, New Body, New York: Bantam Books.
Caplan, G. (1964). Principles of Preventive Psychiatry. London. Tavistock.
Cox, J. (1983), Stress, London: Macmillan.
Dunham, J. (1981), Disruptive pupils and teacher stress. Educational Research, 23,3.
Erickson, M.H. and Rossi, E.L. (1980), Experiencing Hypnosis: Therapeutic Approaches to Altered States, New York: Irvington.
Fisher, S. (1984), Stress and the Perception of Control, Hillsdale, N.J.: Lawrence Erlbaum Associates.
Fletcher, B.C. and Payne, R.L. (1982), Levels of reported stressors and strains amongst school teachers: some UK data. Educational Review, 34,3.
Greenberg, S.F. (1984), Stress and the Helping Professions. Baltimore: Paul H.B. Publishing Co.
Holmes, J.H. and Rahe, R. (1967), Schedule of Recent Experience, Department of Psychiatry: University of Washington, School of Education.
Iwanicki, E.F. (1983), Towards understanding and alleviating teacher burnout. Teaching into Practice, 12, 1, Winter.
Kyriacou, C. and Sutcliffe, J. (1978), Teacher stress: prevalence, sources and symptoms. Journal of Educational Psychology, 48.
Kyriacou, C. and Sutcliffe, J. (1979), A note on teacher stress and locus of control. Journal of Occupational Psychology, 52.
Luthe, W. and Schultz, J. (1965), Autogenic Training, New York: Grune and Stratton.
Mason, L.J. (1980), Guide to Stress Reduction, Los Angeles: Peace Press.
McIntyre, T.C. (1984), The relationship between locus of control and teacher burnout. British Journal of Educational Psychology, 54.
Okebukola,P.A; Jegede, O.J; (1990), Survey of Factors that Stress Science Teachers and an Examination of Coping Strategies. ED: 314 403.
Schwab, R.L. (1983), Teacher burnout: moving beyond ´psychobabble´. Teaching into Practice, 12, 1, Winter.
Smilansky, J. (1984), External and internal correlates of teachers´ satisfaction and willingness to report stress. British Journal of Educational Psychology, 54.
Tanner, O. (1976), Stress. New York: Time-Life Books.
Woodhouse, D A. (1984). The Effect of Human Relations Training on Behaviour of Teachers. Ph.D. Thesis, University of Nottingham.
Woodhouse, D.A., Hall, E. and Wooster, A.D. (1985), taking control of stress in teaching.British Journal of Educational Psychology, 55.

Pozitif Stres Yöntemi

2008-05-27T09:57:00.000-07:00

Okuduğunuzdan en verimli şekilde faydalanmanın on kuralı :
1. Öğremeye başlarken kararlı olun.
2. Seçici olun.
3. Yanınızda kağıt ve kalem bulundurun.
4. Sizin için en fazla öncelik taşıyanla başlayın.
5. Zihninizi açık tutun.
6. Değiştirilmesi en kolay şeyden başlayın ve kendinizi başarıya hazırlayın.
7. İlerlemenizi kaydedin ve başarınızı ödüllendirin.
8. Hatalarınızdan ders alın.
9. Öğrendiğiniz şey üzerinde düşünün ve onu mümkün olduğunca çabuk kullanın.
10.Destek alın. Bir ya da daha fazla öğrenme ortağı bulun ve onlardan yaralanın.
1* Baskı, performans ve siz
Neler bizi strese sokar?
Genelde, kendi yeteneklerimize bakışımız ile içinde bulunduğumuz durumun gereği olarak düşündüğümüz şeyler arasında bir uyumsuzluk algıladığımızda strese gireriz.
Stres fiziksel olarak ne yapar?
Bedenin ani ve otomatik olarak büyük vitesle harakete geçmesi gibi kan dolaşımını sindirim sistemi gibi vücudumuzun önemli mekanizmalarını olumsuz yönde etkiler. Örneğin mide ağrısı, cilt bozuklukları, baş ağrısı, kas tutulması gibi rahatsızlıklar.
Stres ne kadar sürer?
Stres tepkisi kısa ömürlü olarak ortaya çıkar. Sanki gaz pedalını sonuna
kadar basmakgibi, ani eneji patlaması sağlar. Eğer birbirini izleyen iki stresli olay arasında insanın kendini yenileyebileceği kadar zaman varsa, her şey yolundadır.
2* Zamanınızı nasıl kontrol edersiniz?
Kontrol kurmaya doğru on adım:
1. Öncelikle uzun vadeli hedefler belirleyin. Mesela; on yıl sonraki, beş yıl sonraki, bu yılki hedefler.
2. Hedeflerinizi davranış bağlamında gözden geçirin. Hedefinize ulaşmada davranışlarınızın tutarlığını ve hedeflerinizi yeniden değerlendirin.
3. Hedeflerinizi sizin için kritik olan zaman birimlerine göre belirleyin. Amaçlarınız günlük, haftalık ya da aylık süreler için düşünüldüğünde bu sizin için ne anlama geliyor?
4. Başlamadan önce yapmanız gereken her şeyin listesini çıkarın.
5. Her görevi yapıp yapmamanın sonuçlarını tartın.
6. Yedek etkinliklerden kaçının. Elinizdeki nasıl işi bitirmeden önce icat edeceğiniz bütün yedek etkinliklerden kaçının.
Bir “yapılamayacaklar” listesi çıkarın. Bu çabucak birçok sayıda etkinliği ortadan kaldırarak, yapılması gerekenler üzerinde yoğunlaşmanızı sağlar.
1. Günün sonunda ertesi gün için bir “yapılacaklar” listesi hazırlayın.
2. Zamanınızı değerlendirin.
10. Kesintisiz bir “düşünme zamanı” ayırın. En sakin zamanınızda geçmişten çıkarabileceğiniz dersleri düşünece- ğiniz, gelecekte çıkabilecek meseleleri tahmin etmeye çalışacağınız ve ortaya çıkacak ihtimallere dair planlar hazırlayabileceğiniz bir kesintisiz düşünme zamanı.
Etkili bir zaman tablosu yapmanın beş yolu:
1. Yapmanız gereken işin ne kadar zaman alacağını kendinize sorun ve şu sözü de hep hatırlayın. “Bir işin aldığı zaman, ona ayrılandan hep daha fazladır.”
2. Hesaba katmanız gereken herşeyin farkında olun. Hazırlayacağınız zaman tablosu küçük ayrıntıları da dikkate alacak şekilde planlanmalı.
3. Karşılaşacağınız meseleleri tahmin edin.
4. Size en iyi uyan çalışma şeklini bulmaya çalışın. Doğal ritminizle çalıştığınız nisbette üretken olur- sunuz.
5. Siz programınızı kullanın, onun sizi kullanmasına izin vermeyin.
Zaman tasarrufu ve organize kalmanın altı yolu:
1. Bir problem günlüğü tutun, işler kötüye gittiğinde veya kendinizi kötü hissettiğinizde bunları günlüğünüze kaydedin.
2. Masanızı düzenli tutun, ihtiyacınızın olmadığı herşeyi kaldırın.
3. Kendinize notlar yazın ve notları kolaylıkla görebileceğiniz bir yere asın. Şayet notlar yazılmazsa bütün yük belleğinize biner.
4. Boşa geçen zamanları değerlendir- meye bakın.
5. Bölünmelere meydan okuyun. İşinizin bölünmemesine dikkat edin.
6. Toplantılara katılma zorunluluğuyla başedin. Şayet içeriğinin en az yüzde yetmişbeşi sizin İlgilerinizle çakışıyorsa katılın.
İş ve ev hayatınızı dengelemek:
İş dışındaki hayatınızı planlayın. (Boş zaman etkinliklerini, tatilleri ve rahatlamak için geçireceğiniz zamanı) Böylece işinizdeki zamanı daha verimli değerlendirmiş olursunuz.
3 *Başkaları ile etkili ve iddialı iletişim kurmanın yolları
Etkili iletişimdeki rolleriniz:
• Vermek istediğiniz mesajlar husu- sunda açık olmalısınız.
• Diğerleri tarafından verilen mesajlar hususunda da açık olmalısınız.
İddialı davranış:
• Belli özelliklere sahip olmaktır: Özgüven ve kendine saygı.
• İsteklerinizi akılcı ve doğrudan ortaya koymaktır.
• Hayata özel bir bakış açısıyla bakmaktır. Dürüst olmak, olumlu olmak, açıksözlü olmak vs.
• Başkalarına kendinize davranılmasını istediğiniz gibi saygı ve anlayışla yaklaşmaktır.
İddialı davranış ve etkili iletişim için on temel kural:
1. Neyi istediğiniz konusunda açık olun.
2. Açık ifade edin. Belli bir ifade hazır- layın ve gerekirse prova edin.
3. Soğukkanlı ve akılcı olun.
4. Anlaşılır olun. İstediğinizi anlaşılır ve yalın bir biçimde belirleyin.
5. Sınırlarınızı ve seçeneklerinizi ortaya koyun.
6. Hissettiklerinizi açığa vurun.
7. Yan yollara sapmayın. Söyleneni dinleyin, ardından ricanızı, yaklaşımı- nızı, karşı çıkışınızı vs. tekrarlayın.
8. Yer ve zamanı siz seçin. Mümkün olduğunca iletişim için en uygun yeri ve diğer kişinin dinleyebileceği zamanı seçin.
9. Özürler değil sebepler sıralayın. İstediğiniz ya da istemediğiniz şeyler için sebepler sıralamak daha iyidir.
10. Uzlaşma için hazırlanın yada ihtiyacınızdan vazgeçin. Duyguları- nızı ifade ettikten sonra tartıştığınız durum için en iyi çözümü kabul etmeye hazır olun.
İddialılık için altı öneri.
1. Söylediğinizin mesuliyetini alın.
2. Cevaplamadan önce karşınızdakinin söylrdiğini ya da isteğini tekrarla-yın. Bu karşınızdakinin duygularını anladığınızı gösterir.
3. Daha fazla ayrıntı istemek için hazırlıklı olun. Hakkında yeterince bilgi sahibi olmadığınzbir isteği geri çevirmek yerine daha ayrıntılı bilgi vermesini istemek aynı zaman da gereksiz çelişkileri de ortadan kaldırabilir.
4. Karşınızdakinin duygularını kabul edin,duygularını paylaştığınızı gös-terin. Ama kararınızı yine siz verin.
5. Karşınızdakine ne hissettiğinizi ve ne yapacağınızı söyleyin. Ama her zaman dürüst olun.
6. İyi bir neden olmadıkca özür dilemeyin.Gereksiz yere özür konumunuzu tehlikeye atacaktır.
Nasıl hayır denebilir ?
Bir isteği reddederken, bir tema yakalayıp onu tekrar etmeye çalışın. Daha önce kullandığınız sözcüklerle “hayır” demek fikrinizi değiştirmeye niyetinizin olmadığını gösterir.
Kesintileri nasıl önleriz?
Uygun ve tutarlı konuşun.Arada boşluklar olmayacağı için sözünüzü kesemeyecektir.Ayrıca sözünüzü kes-meye çalışan kişi ile göz göze gelme-yin.
Nasıl yanıt alırız?
Söylemek istediğinizi bitirdiği-nizde, doğrudan yanıt almak istediğiniz kişiye bakın. Onun bakışını ve sessiz bir anı yakalayın. Sessizlik diğer kişiyi yanıt vermeye zorlayacaktır.
Dinlediğinizi nasıl gösterirsiniz?
Bir dinleyici olarak rolunüzü edilgen değil etken hale getiriniz.
Etkin dinleme önerileri:
• Anlayıp anlamadığınızı sınayın. Yani anladığım kadarıyla……
• Kilit noktaları özetleyin.
• Söyleneni netleştirmeye çalışın.
• Anladığınızı başınızla onaylayın.
• “A-ha” gibi cesaretlendirici sesler kullanın.
• Söze girmeden önce arada bir sessiz-lik olmasına izin verin.
Nasıl iltifat etmeli?
• Açık ve kesin olun.
• Örnek ya da örnekler verin.
• Olaydan hemen sonra övün.
• Başkalarının önünde övün.
Övgünün değerini azaltma:
Başarının sadece kendisine ait olmadığını herkesin yapabileceğini ifade etmekle mümkün olur.
Yalnızca ne söylediğiniz değil nasıl söylediğiniz:
• İçten olun. Belirsiz mesajlar vermeyin.
• Sesinizi nasıl kullandığınızın farkında olun.
• Sesinizin tonlarının farkında olun. (Sağlam ve soğuk kanlı bir ses tonu)
• Duruş. Duruş biçiminiz pek çok şeyler söyler. İfade etmek istediğiniz duygularınızı orta koyacak duruş sergileyin. Konuştuğunuz kişiyle aynı düzeyde oturmak eşitlik, yüksekte oturmak güç ve üstünlük göstergesidir.
Göz teması:
Mesajınızı sadece sözcüklerle aktarmak değil aynı mesajı sesiniz ve gövdenizle de iletmeniz etkiyi artıra-caktır.
4* Olay sırasında, öncesinde ve sonrasında rahatlama yolları
Ne zaman rahatlamalı (Gevşeme)
• Potansiyel olarak stres taşıyan bir olaydan önce rahatlayın.
• Stresli olaylar sırasında rahatlayın.
• Stersli olaylardan sonra rahatlayın.
Nasıl çalışmalı ve gevşemeli?
1. Soluk alışınızı yavaşlatın. Kontrollü solunum sakinleşmenin en kolay yollarından biridir.
2. Sakinleşmek için egsersizlerden yaralanın. Fiziksel etkinlikler enrjiyi ve stresin neden olduğu kas gerilimlerini açığa çıkarır.
3. Kaslarınızı doğrudan rahatlatın. Stres tepkisi kas gerilimine yol açar, yani hissettiğiniz ağrı ve sızılar düşsel değildir. Gerilim nerde olduğunu biliyorsanız, gövdenizin o kısmını gevşetin. Oluruna bırakın. Gerilim azalışını hissedin. Kasları gevşetmenin bir yolu da önce onları germektir, kaslar gerildikten sonra derinlemesine gevşerler.
4. Oturuş ve duruş biçiminizi gözden geçirin. Kas gerilimi oturuş ve kötü duruş yüzünden şiddetlenebilir. Oturuş ve duruşunuzda altın kural, omurganızı olabildiğince düz tutmaktır.
5. Duygusal gerilimi salıverin. Sinir bozucu, bastırılmış duygularınızı yazıya dökün veya öfkelerinizi teybe kaydedin ve bir kez daha dinleyin. Böylece sizi gerilime sokan bu du-rumun mantıklı olup olmadığını far-ketmeniz kolaylaşacaktır.
6. Gerilimi bir arkadaşınızla konuşarak azaltın. Eğer duygularınızı kaydet-mek istemitorsanız bunları niye bir arkadaşınızla konuşmayasınız?
7. Fiziksel olarak yavaşlayın. Bütün gün durmaksızın koşturduğunuzda, stres altında olma duygusu artar. Bu durumda yapılacak en iyi şey işi yavaşlatmaktır.
8. Bir mola verin. Molalar performan-sınızı artırır.Ara vermeden çalıştığı-nız zaman dilimi uzadıkca perfor-mansınız düşer. Zaman tasarrufu için ara vermemek yanlış bir ekono-mi yöntemidir.
9. Etkinlik değiştirin. Mola verdiğiniz-de günün geri kalanında yaptığınız-dan farklı bir şeyler yapmaya çalışın.
10. Mini molalar verin. 10-15 dakikalık aralar veremiyorsanız 10-60 saniyelik bir mini mola verin ve bunu işin en yoğun olduğu anlarda bir an soluklamak için kullanın.
11. Düşünmeye zaman ayırın. Mini molanızdan sonra hemen kargaşaya dönmeyin. Bir süre için bekleyin, yapmanız gerekenleri gözden geçirin ve yapacaklarınızı planlayın.
12. Kendinize kaçış mekanizmaları üretin. Bunlar baskının yükselmeye başladığını hissettiğinizde mola ver- menin yolarıdır.
13. Kendinize yalnız kalabileceğiniz sessiz zamanlar ayarlayın. Mini molalar, düzenli molalar, standart aralar sessiz zamanlar ve tatiller bu-nun için en uygun zamanlardır.
14. Gevşeme mekanizmaları geliştirin. Sizin gevşemenize yardımcı olan ateşleyiciyi bulun ve bunu alışkanlık haline getirin. Müzik dinlemek, okumak, yürümek gibi…
Uykudan en iyi şekilde faydalanma:
• Yatma ve kalkma zamanlarını dü-zene koyun.
• Akşam erken saatlerde biraz egzer-siz yapın.
• Yatmadan 1 saat önce gevşemeye başlayın.
• Yatmadan önce ağır yemekler yeme-yin, sıcak süt için.
• Uyumadan önce rahatlatıcı bir banyo yapın.
• Kafanızı meşgul eden bir şey varsa yazıya dökün veya konuşup hemen o anda çözün.
• Gözlerinizi kapatın ve uykuyu düşü-nün.
• Uyanırsanızsanız yatakta kalmayın, kalkın ve birşeyler yapın. İhtiyaç duyarsanız, yatağınıza gidin.
Derinlemesine rahatlama:
1. Etkin rahatlama: Zihni rahatlatmak için, yoga, esneme ve gevşeme hare-ketleri, derece derece artan rahatla-ma egsersizleri, meditasyon, kendi kendine hipnoz ve ritmik solunum.
2. Edilgen rahatlama: Bedeni rahatlat-mak için. Yumuşak masaj, reflekroloji, aromaterapi gibi teknikler.
5* Stersle başa çıkabilmek için bedeni sağlıklı ve zinde tutmanın yolları
Fiziksel stres tepkisi, gövdenin acil eylem için vites büyültmesidir.
Erken uyarı sinyalleri: Hızlı solunum, ağız ve gırtlak kuruluğu, nemli ayalar, sıcaklık hissi, gergin kaslar ve hazımsızlık gibi belirtilerden herhangi birisi stresin sinyalidir. Bu durumda bilinçli bir şekilde sakinleş-meye çalışın. Bu mümkün değilse, sizi stresden uzaklaştıracağına inandığınız şeyler yapın. Stresin nihai bedeli göv-denizin işlevini yitirmesidir. Ayrıca davranışlarınızda meydana getireceği düzensizliklerle çevreniz ile iletişim kurmanızı engelleyici durumlar ortaya çıkarabilir. Örn: Çok çabuk sinirlen-mek gibi.
Sağlıklı beslenme rejimi için 6 kural:
1. Daha çok rafine olmayan yiyecekler yiyin. Hiçbir şeyi alınmamış ürün. Kepekli buğday ekmeği gibi. Bu tür yiyecekler kabızlığı gidermenin yanında kandaki kolesterol miktarını düşürür ve midenin sindirim hızını da azaltır.
2. Pişirme işlemini en azda tutun. Yiyecekleri pişirmek bazen besleyici değerlerinin yok olmasına yol açar.
3. Yağlara dikkat edin. Çok fazla yağ egzersiz yapmama durumunda fazla kilolara neden olur. Yağı çeşitli kay-naklardan almaya özen gösterin.
4. Şeker ve tuzu azaltın.
Vitaminler ve mineraller. Dengeli bir rejim için düzenli bir şekilde mineral ve vitaminleri almalısınız.Özellikle stresli durumlarda gövdenizi B vitaminiyle destekleyin.
1. Çok su için. Stresin fizyolojik özel-liklerinden biri de su kaybı ve kanın koyulaşmasıdır. Bu da cildin kötü beslenmesine ve sindirim bozukluklarına yol açar.
Dışarıda yemekle ilgili öneriler:
• Eger menüde vejeteryen yemekler varsa bunları tercih edin. Daha sağlıklı ve ilginç olurlar.
• Tatlı yerine taze meyveleri tercih edin.
Yemeği nasıl yersiniz?
• Yavaş yeyin, acele ettiğiniz ölçüde sisteminize sorun eklersiniz.
• Başka biriyle birlikte yeyin. Konuşmak yeme hızını azaltmak için iyi bir yoldur.
• Sık sık atıştırmak yerine düzenli yemek yeyin.
• Yemek için müsait bir ara verin.
• Yemek yerken oturun.
• Kendinizi yemekle ödüllendirir-ken dikkatli olun.
Sağlıklı hayat için tavsiyeler:
• Spor yapın.
• Dayanıklılık için egzersizler: Koşma, ip atlama vs.
• Güçlülük için egzersizler: Jimnastik
• Esneklik için egzersizler: Yoga
• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Haplar ve ilaçların dozu: Mutlak ihtiyaç olmadıkça haplardan uzak durun.
6 * Kontrollü kalmanın yolları
Olumlu düşünme için altın kurallar:
1. Başarıyı kabullenin.
2. Genellemelerle değil o duruma has şeylerle uğraşın.
3. En kötü korkularınızın gerçekleşme ihtimalini gerçekçi olarak değerlen- dirin.
4. Olabilecek en kötü senaryoyu düşünün.
5. Elinizden gelenin en iyisini yapın ve neticeyi kabullenin.
6. Kesinlik taşıyan şeyleri amaç edinin.
7. Olumsuz düşünceleri içinde bulunduğunuz çevre şartlarına göre değerlendirin.
8. Neyin yanlış olduğundan çok neyin doğru olduğu üzerinde yoğunlaşın.
9. Kendinize şöyle sorun: “Bu beni niye üzüyor?”
10. Olumlu düşünceden çok fazla şey beklemeyin.
Egonuzu nasıl desteklersiniz?
• Başarılarınızı duyurun.
• Başarılarınızı kutlayın.
• Kendinize ödüller verin.
• İyi yanlarınızın listesini çıkarın.
• Başarılarınızı kaydedin.
Performansı tam ve doğru değerlen- dirmek:
• Her olumsuz noktayı olumlu bir noktayla dengeleyin.
• Yapıcı eleştiriden yararlanın.
rin.
• Başarılar kadar başarısızlıkları da paylaşın.
• Düzeltmeniz gereken şeylerin far- kında olun.
• Her hatadan çıkarılacak bir ders olduğunu unutmayın.
Kontrolü yeniden kazanmak:
• Kendinize şöyle sorun: “işler bir parça daha iyi gitseydi durum nasıl olurdu ?”
• Yapabileceğiniz birşey olup olmadığını araştırın .
• Stresli olduğunuzda beklentilerinizi azaltın.
• Tıpkı bir oyuncu gibi performan-sınızı prova edin.
• UNUTMAYIN:Durumun kendisi değil, sizin bakış açısı stres vericidir.
7 * Başkalarına destek vermenin, destek oluşturma ve kullanmanın
yolları:
Destek haritası çıkarma:
• Kendinizi desteklemenin yolları ve araçların tespit edilmesidir.
• Desteklerinizin sayısı arttıkça, problemlerle başa çıkabilme yolun-da daha iyi donanmış olursunuz.
• Destek haritası çizmek, sahip olduğunuz (ya da olabileceğiniz) destekleri görmenize yardımcı olur.
• Kendinize sosyal, psikolojik ve fiziksel destekler bulun.
Desteği geliştirmenin yolları:
• En önemli destek kaynağı kendi- nizsiniz.
• Kendinizi söylediklerinizle destekle-yin. Bu sizi cesaretlendirecektir.
• Kendinizi destekleyen alışkanlıklar geliştirin. Nelerin sizde baskı ve endişeye yol açtığını bulun.
• Başınıza dert açan alışkanlıklardan kurtulun. Bunun için şunları yapabilirsiniz.
1. Kendinizle bir anlaşma yapın ve anlaşmaya uyduğunuz sürece kendinizi ödüllendirin.
2. Alışkanlığı bırakmanın sonuç-larını göz önüne getirin.
3. Kısa bir süre için alışkanlığınızı bırakmayı deneyin.
4. Bir kez tam olarak bıraktığı-nızda bir daha dönmemeye çalışın.
5. Alışkanlığı bırakmaktan dolayı acı çekmeyin ve kendinizi ödüllendirin.
• Başkalarından destek arayın.
• İttifaklar kurun. Bu çevrenizden yararlanmada kullanılan özel bir terimdir.
• Bir danışmanla konuşmayı deneyin.
• Her şey sizin için bir destek kaynağı olabilir.
• Unutmayın, “Ne giyerseniz osunuz.” Giysileri hemen etki yapan beden dilinizin bir parçası olarak kullanmayı aklınızdan çıkarmayın.
• Hobiler ve günlük alışkanlıklar edinin.
• İş, dinlenme ve eğlenceyi unutmayın.
• Evcil hayvanları bir destek kaynağı olarak görün.
• Rahatlayabileceğiniz bir yeriniz olsun.
Nasıl destek oluruz:
• Destekleyici olun, boş bir onaylayıcı değil.
• Pratik ve duygusal destekler önerin.
• İnsanlara ilerlemeleri için destekleyici olun.

Peter E. Makin
Patricia A.Lindley

Kendi Kendine Olumlu Diyalog

2008-05-27T09:56:00.001-07:00

STRESLE BAŞETME VE PROBLEM ÇÖZMEDE GÜÇLENELİM
KENDİ KENDİNE OLUMLU DİYALOG

2. Problem çözümünde izleyeceğimiz yol;
A. Problemi saptama,
B. Seçenekleri gözden geçirme,
C. Bir çözüm yöntemini seçme,
D. Eyleme geçme,
E. Sonuçları değerlendirme.

Problemin çözümüne geçmeden, bazı sorulara yanıt aramak çözümde yardımcı olabilir. Kesin yanıtlarını, "problem saptama" aşamasında vermemizde yarar olan bazı soruları da kapsayan bir ön değerlendirme yapalım.

Aşağıdaki sorular üzerinde düşünelim;
Bu konuda, beni özellikle rahatsız eden ne?
Bu neden bir problem?
Ben bu probleme kendim, nasıl bir katkıda bulundum?
Diğer kişiler nasıl bir katkıda bulundular?
Problem daha büyümeden, yapabileceğim bir şey var mı?
Başa çıkabilmek için nasıl bir plan geliştirebilirim?
Olabilecek en kötü şey nedir?
Gerçekten o kadar kötü olabilir mi?

A. PROBLEMİ SAPTAMA
Problemin ne olduğunu açıkça ortaya koyalım, belirginleştirelim. Problemi küçük parçalara ayırmak işe yarayabilir.

Bunun için şu sorulara yanıt bulmaya çalışalım;
Bu durum neden bir problem oldu?
Bu, yalnızca benim açımdan mı problem, yoksa başkaları da bunu böyle mi görüyor?
Benim bir katkım var mı?
Katkısı olabilecek başka şeyler ya da kişiler var mı?
Nasıl bir sonuç elde etmek istiyorum?
Problem ideal bir şekilde çözülebilse, neler olmasını isterdim?
Karşımdaki(leri) nin güvence vermesi, ideal çözüm mü?
Karşımdaki(leri) nin tavrındaki değişme benim stresimi hafifletecek tek şey mi?

B. SEÇENEKLERİ GÖZDEN GEÇİRME
Çözüm için olabildiğince çok seçenek bulalım, komik ve saçma bile olsa tüm seçenekleri önümüze serip, gözden geçirelim. Liste yapmak yararlı olabilir; listenin içine sadece yapacaklarımızı değil, aklımıza gelen her şeyi yazalım. Böylece yaratıcılığımızı, klişeleşmiş tepki örüntülerinden kurtarabiliriz.

Herkesin listesinde bulunması gereken ve değişmeyen iki seçenek; Stresli durum ya da durumlardan kaçmak ya da yok saymak, asıl problemi bir yana bırakarak, problemin yaşattığı duygular üzerinde yoğunlaşmak.
Bu iki seçeneğin hiçbirini seçmeyebiliriz. Ama, stresi kendi beklentilerimiz, bakış açımız ya da tepkilerimizi değiştirerek azaltabileceğimizi veya stresin kaynağından uzaklaşmayı seçebileceğimizi unutmayalım. Bunlar normal tepkiler!

C. BİR ÇÖZÜM YÖNTEMİNİ SEÇME
Listeyi inceleyip, birbiriyle uzlaşan çözümler aramaya ve seçeneklerin bazılarını birleştirmeye çalışmak ve bir eylem planı çizmek yararlıdır.

D. EYLEME GEÇME
Planı uygulamadan önce, bunu nasıl yapacağımızı bilmek çok önemlidir. İsteğimize ulaşmak için ne yapmamız gerektiğini, ne tür kaynaklara gereksinimimiz olabileceğini, zaman sınırımızın ne olduğunu ve sorunumuzla ilgili olarak her ne yapmaya karar vermişsek, bunları gerçekten yapabilmek için daha hangi bilgileri istediğimizi belirleyerek, bunları planımızın içine yerleştirelim.
Bu aşamada kendimizi, güçlendirmek adına, biraz şımartmamızda ne sakınca olabilir?! Planımızı uygulamak adına kendimizi cesaretlendirmemizin yararı olabilir. Vazgeçmek ve yarım bırakmak yerine, stres düzeyimizin yükseldiğini fark ettiğimizde, kendimize aşağıdakiler içinden uygun olan birini seçerek söyleyebiliriz. Bunlar dışında, duruma özgü güçlendirici ve sakinleştirici yeni cümleleri kendimiz üretebilir ve kullanabiliriz;
Hemen sonuca gitmek doğru değil. Eğer kaslarımı biraz gevşetebilirsem, kendimi daha sakin hissedebileceğim. Çok rahatsızım ama bu, dünyanın sonu değil. Bunu da atlatırım! Kızmak, işleri daha da berbat edebilir.
Elimden geldiğince sakin olmalıyım. Onun (onların) beni hiçe saymasına izin vermeyeceğim. Ama kendimi de kaybetmeyeceğim.

E. SONUÇLARI DEĞERLENDİRME
Eylem planında, sonuçların değerlendirileceği zamanı belirlemek çok önemlidir. Uygulamaya çalıştığımız çözüm yollarının, iyi işleyip işlemediğini kontrol etmek iyi olur. O tarihe kadar sorun ortadan kalkmamış olabilir, asla da yok olmayabilir. Ancak, sorun üzerinde çalışmaya başladığımızdan bu yana, yaşadığımız sıkıntıda bir değişme olup olmadığına bakabiliriz. Aşağıdaki sorulara yanıt arayarak, geldiğimiz noktayı değerlendirebiliriz;
Eskiye göre kıyaslandığında, bu sorun şu sıralarda zamanımızın, enerjimizin, dikkatimizin ne kadarını alıyor?
Son zamanlarda durumumuzdan daha mı hoşnutuz?
Gerginliğimiz biraz olsun azaldı mı?
Bu üç sorunun ikisine yanıtımız "evet" ise, yöntemimiz işliyor demektir, devam edebiliriz. Yanıtlarımızın ikisi "hayır" ise; listedeki seçeneklerimize yeniden göz atıp, hala elimizde varolanlardan yenilerini deneyebiliriz. Ya da geriye dönüp, başa çıkmaya çalıştığımız stresin ana kaynağını doğru belirleyip belirlemediğimize bakabiliriz.

3. Yöntemimiz iyi gidiyorsa, kendimizi ödüllendirmeyi hakettik!

Aşağıdakilerden uygun olanı ya da kendimiz için belirleyeceğimiz ödül cümlelerini kendimize söylemekten çekinmeyelim;
Bu problemden bir şeyler öğrenebilir, bir dahaki sefere daha iyi sonuçlar alabilirim.
Gerçekten çok öfkeliydim ama duygularımı kontrol altında tutmayı başardım.
Aferin bana!

ÖNERİLEN KAYNAKLAR:
Şahin, N. H. (eds) (1994). Stresle Başa Çıkma; Olumlu Bir Yaklaşım. Türk Psikologlar Derneği Yayınları: Ankara.

Murat BAYHAN

Kronik Yorgunluk Sendromu

2008-05-27T09:54:00.000-07:00

Aşırı stres kronik yorgunluğa yol açıyor

Günümüzde birçok hastalığın temelinde stres var. Kronik yorgunluk; bunlar arasında başı çekiyor.

Kronik yorgunluk sendromu; henüz nedenleri hakkında fikir birliğine ulaşılamamış olmasına rağmen son dönemde adı sıkça anılan bir hastalık. Memorial Hastanesi Psikiyatri Bölümü'nden Uz. Dr. Cem Hızlan, kronik yorgunluğun nedenleri ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi verdi:

DİNLENMEKLE GEÇMEZ!

* Kronik yorgunluk sendromu nasıl ortaya çıkar?
Belirgin bir zamanda başlayan ve dinlenmekle geçmeyen yorgunluk hissinin yanında; endokrin sistemi, savunma sistemi ve kas iskelet sistemini ilgilendiren belirtilerle tanınır. Hastalığa; virüsler, beslenme bozukluğu, endokrin bozukluğu veya savunma sistemi bozukluğu neden olabilmektedir.

* Başlıca belirtileri nelerdir?
Sersemlik hissi, çarpıntı, şişkinlik, sinirlilik, huzursuzluk ve kilo kaybı başlıca belirtilerdir. Nedenleri arasında gerginlik doğrudan anılmamakla beraber, dolaylı olarak tanımlar içinde yer alır ve çözüm önerilerinde, stresle baş etmenin önemi vurgulanır. Sendrom, depresyon ve kaygı bozukluğuyla karıştırılmamalıdır.

* Nasıl tedavi edilir?
Kronik yorgunluk sendromunda; stresle baş etmenin yolları, beslenme alışkanlıkları ve uyku düzeni ile ilgili öneriler veriyoruz.

* Strese bağlı yorgunlukla nasıl baş edilebilir?
Kişisel gelişime ve zihni boşaltmaya yönelik egzersizleri, yogayı ve meditasyonu öneririm. Günde 12 saat çalışan birine egzersiz önerip, bunu yaşam tarzı haline getirmesini beklemek, gerçekçi olmaz.

* Kronik yorgunluğa karşı en iyi ilaç tatildir. Birkaç günlüğüne de olsa, kent dışına kaçın.
* Her sabah 15 dakika aç karnına egzersiz yapın.
* Egzersiz yapacağınız odayı ciğerlerinize bol oksijen girmesi için bir süre havalandırın.
* Sofranızdan meyve ve sebzeyi eksik etmeyin.
* B-C vitaminleri, çinko ve potasyum alın.
* Günde 2-3 litre su için.
* Uyku ritmine dikkat edin. Rahat bir uyku için yatağa girmeden önce tüm stres nedenlerinizi aklınızdan uzaklaştırın.
* Alkolü azaltın.
* Çalışma ve dinlenme periyotlarınızı iyi ayarlayın. Kısa ve sık dinlenme aralıkları yorgun düşmenizi önler.
* Çalışırken vücut mekaniklerini doğru kullanarak kas ağrılarını engelleyin.
* Çalışma ortamınızı çok iyi havalandırın.
* Yeterli düzeyde karbonhidrat ve protein alımı, yorgunluktan korunmada önemlidir.
* Yorgunluğu gidermek için içilen kahve ve çay uyarıcı etkisi sebebiyle başlangıçta enerjiyi arttırıyor gibi görünse de, aslında yorgunluğu maskeler.
* Bol bol prebiyotik süt ve yoğurt yiyin. Bunlar bağışıklık sistemini güçlendirir.
* Enerjinizin en iyi olduğu saatleri tespit edip, aktivitelerinizi buna göre belirleyin.
* Fiziksel aktivite ve egzersiz seviyelerinizi, yapabilme kabiliyetinize göre ayarlayın.
* Bu hastalıkla baş edebilmek için moral çok önemlidir. Bu nedenle moralinizi ne olursa olsun yüksek tutmaya çalışın.

Yikici Stresi Yonetmek

2008-05-27T09:53:00.000-07:00

İnsanların başından yıkıcı bir olay geçtikten sonra neler olur?

Bu tür olaylardan hemen sonra insanların tipik olarak şok tepkisi içinde oldukları ve olayı olmamış gibi yaşadıkları, inkar ettikleri, yadsıdıkları görülür. Şok da, yadsıma da, her ikisi de kişiyi bu tür olaylar karşısında korumaya yardımcı normal tepkilerdir. Şok, bir süre için sizi uyuşmuş bir halde tutan, duygusal durumunuzdaki ani ve yoğun bir sarsıntıdır. Yadsıma ise daha çok, düşünce düzeyinde yaşanan ve olayı fark etmemenizi sağlayan ya da daha az yoğun yaşamanıza yardımcı olan bir zihinsel mekanizmadır. Bir süre için kendinizi yaşamdan kopmuş ve uyuşmuş gibi hissedersiniz. İlk andaki şok hafiflemeye başladıktan sonra gösterilen tepkiler, kişiden kişiye değişir. Aşağıda belirtilenler, travmatik bir olaya gösterilen normal tepkilerdir:

• Duyguların yoğunlaşması ve bazen önceden tahmin edilemez duruma gelmesi: Kendinizi eskiye kıyasla daha sinirli hissedersiniz ve bazı duygularda dramatik iniş-çıkışlar olur. Endişeli, sinirli ya da karamsar olursunuz.
• Düşünce ve davranışlarınız olayın etkisi altındadır: Olayla ilgili anılarınızı tekrar tekrar aktarırsınız. Bu “geri gelişler” her an her yerde, nedensiz olarak ortaya çıkabilir ve kalbiniz aniden, daha hızlı çarpmaya başlar ya da ter içinde kalırsınız. Dikkatinizi yaptığınız işe vermekte ya da karar vermekte zorlanırsınız. Kafanız kolayca karışabilir. Uykunuz, yeme düzeniniz ve iştahınız bozulabilir.
• Tekrarlayıcı duygusal tepkilere sık rastlanır. Olaydan bir ay, bir yıl sonraki “dönüm” ler, ya da olayı hatırlatıcı diğer ses, görüntü ve benzer yaşantılar, yaşanan yıkıcı olayla ilgili anıları körükler. Bu “körükleyici” durumlar kişide olayın tekrarlayacağı korkusunu uyandırabilir.
• Kişiler arası ilişkiler gerginleşir. Başından “yıkıcı” bir olay geçmiş olan kişi, bazen ailesiyle ya da iş arkadaşlarıyla daha sık gerginlikler, çatışmalar yaşayabilir. Bazen de kendi içine kapanıp, işlerinden ve günlük etkinliklerinden uzaklaşır.
• Yoğun stresten sonra fiziksel bazı belirtiler ortaya çıkabilir: Örneğin başağrıları, bulantı ve göğüs ağrısı olabilir ve bir tedavi gerektirebilir. Kişide olay öncesinde varolan tıbbi rahatsızlıkların şiddeti, olaydan sonra artabilir.

Zaman geçtikçe insanlar farklı tepkiler göstermeye başlayabilir mi?
Şu noktayı anlamak çok önemlidir: Travmatik olayların yol açtığı yoğun strese gösterilen standart bir tepki yoktur. Bazı insanlar hemen tepki gösterirler, bazılarının tepkisi aylar, hatta yıllar sonra, gecikmeli olarak ortaya çıkabilir. Bazılarının yaşadığı rahatsızlık verici tepkiler uzun zaman sürer, diğerleri ise çok çabuk eski hallerine dönerler.
Tepkiler zaman içinde de değişir. Bazıları olayın yaşandığı sırada çok enerjiktirler ve sanki bu enerji sayesinde, olayla daha kolay başederler, ama hemen sonra umutsuzluk ve karamsarlık yaşarlar.
Bu tür olaylardan sonra toparlanmak için gerekli olan süreyi etkileyen bir kaç faktör vardır:
• Olayın ya da kaybın büyüklüğü: Uzun süren ya da ölüm/büyük mal kaybı gibi sonuçlara yol açan olayların etkisinden kurtulmak daha uzun zaman alır.
• Kişinin duygusal olarak sarsıcı olaylarla baş etme yeteneği: Yaşamlarının başka dönemlerindeki benzer türden, zor, stresli olaylarla baş edebilen kişilerin, travmatik olaylarla da başetmeleri daha kolay olabilir.
• Travmatik olaylardan önce yaşanmış diğer stresli olayların varlığı: Travmatik olaydan önce ciddi sağlık sorunları, aile ile ilişkili zorluklar gibi, kişiyi duygusal açıdan zorlayan, yıpratan olaylar yaşanmışsa, bu yeni olayın etkisinden kurtulmak daha uzun sürebilir.
Kendime ve aileme nasıl yardımcı olabilirim?
Duygusal olarak yeniden eskisi gibi sağlıklı bir duruma gelebilmeniz ve yaşamınızın kontrolünü yeniden ele geçirebilmeniz için yapabileceğiniz çeşitli şeyler vardır:
• Kendinize toparlanmak için zaman tanıyın. Bu dönemin, yaşamınızın zor bir dönemi olacağını bilin. Kayıplarınız için kendinize yas tutma hakkı tanıyın. Duygusal durumunuzdaki değişimlere karşı sabırlı olun.
• Bulunduğunuz yörede, başından sizinkine benzer olaylar geçmiş diğer insanları bulun ve onlarla bir “destek grubu” oluşturun, var olanlara katılın. Bu tür grupları yönetmek üzere eğitilmiş profesyonellerce yönetilen grupları seçin. Bu grup tartışmalarında, benzer olaylar yaşayan kişilerin sizinkilere benzer tepkileri olduğunu göreceksiniz.
• Yoğun stresle başedebilmek için sağlıklı alışkanlıklar edinmeye çalışın. Yemek öğünleriniz dengeli olsun ve bedeninizi dinlendirmek üzere kendinize zaman ayırın. Eğer uyku sorunlarınız varsa, gevşeme yöntemleri size yardımcı olabilir. Alkol ve ilaçlardan uzak durun.
• Alıştığınız, bildiğiniz işleri yapacağınız, günlük programlar oluşturun, var olanları yeniden uygulamaya başlayın. Belli bir egzersiz programından sonra düzenli biçimde uyuyun. Hobileriniz ya da diğer hoş faaliyetler aracılığı ile, yaşam sıkıntılarından bir parça uzaklaşın.
• İş değiştirme, meslek değiştirme vb.gibi önemli yaşam kararları, zaten kendiliklerinden yoğun düzeyde stres yaratacağı için, bu tür kararlardan kaçının.
• Bu olaydan sonra neler olabileceği konusunda bilgi toplayın.
Çocukların özel ihtiyaçları nasıl karşılanabilir?
Bir felaket ya da yıkıcı bir olaydan sonra yaşanan korku ve kaygı, özellikle çocuklar için çok zorlayıcıdır. Bazı çocuklar, daha küçük yaşlarda yaptıkları gibi, parmak emme, altını ıslatma gibi davranışlara geri dönebilirler. Kabuslar görebilir, yalnız yatmaktan korkabilirler. Okuldaki performansları etkilenebilir. Ayrıca daha sık öfke nöbetleri gösterebilir ya da içlerine kapanıp, yalnız kalmak isteyebilirler.
Bu çocuklar için yapılabilecek bazı davranışlar aşağıda sıralanmaktadır:
• Onlarla daha fazla zaman geçirin ve size bağımlı olmalarına izin verin. Olaydan hemen sonraki aylarda, çocuğunuzun sizden ayrılmak istemediğini görebilirsiniz. Buna göz yumun. Onlara dokunun, sarılın. Bu tür fiziksel temasın, başlarından böyle olaylar geçmiş çocuklar için çok yararlı olduğu görülmüştür.
• Gerginliklerini azaltmak için oyun imkanları tanıyın. Küçük çocuklar yaşadıkları olayla ilgili duygu ve düşüncelerini, resimlerle ifade ederek gerginliklerinden kurtulabilirler.
• Daha büyük çocuklarınızı, sizinle konuşmaları için yüreklendirin. Duygu ve düşüncelerini ifade etmeleri için onları destekleyin. Bu yaklaşım, olayla ilgili belirsizliklerini ve kaygılarını azaltmaya yardımcı olur. Sordukları soruları anlayabilecekleri kavramlarla yanıtlamaya çalışın. Onları sevdiğinizi, korkularını ve kaygılarını anladığınızı sık sık hatırlatın.
• Yaşamın normale döndüğü duygusunu verebilmek için, yemek yemek, oynamak, uyumak gibi faaliyetleri olabildiğince belli saatlerde yapmalarına çalışın.
Ne zaman bir profesyonel yardım almalıyım?
Bazı insanlar, doğal felaketler ya da yaşamdaki diğer yıkıcı olayların yol açtığı duygusal ve fiziksel zorlamalarla, kendi başlarına baş edebilirler. Ancak bazı insanlarda bu ciddi sorunlar çok uzun sürebilir. Örneğin bazı insanlar, baş edemedikleri bir gerginlik ya da hiç dinmeyen bir üzüntü duygusu içinde kalabilirler. Bütün bu duygular iş hayatlarını ya da aile ilişkilerini olumsuz bir biçimde etkiliyor olabilir. Bu şekilde, gündelik hayatlarını altüst eden tepkilerle uzunca bir süredir uğraşan kişilerin, profesyonel bir ruh sağlığı uzmanından yardım almalarında yarar vardır. Bu uzmanlar onlara, yoğun streslere gösterilen normal tepkiler konusunda bilgi verebilirler, tecrübelerini paylaşabilirler. Böylelikle, yaşanan olayın duygusal yoğunluğu ile baş etmek için daha yapıcı yollar araştırılabilir. Çocuklar açısından bakıldığında ise, eğer saldırganlık nöbetleri ve okuldaki sorunları sürüyorsa, sürekli başından geçen olayı düşünüyor ve o olay hakkında konuşuyorsa, gittikçe daha fazla içine kapanıyor ve duygusal sorunları artıyorsa, yine bir uzmana başvurmakta yarar vardır.

Çev: Prof. Dr. Nesrin Şahin

KAYNAK: http//www.apa.org(Türk Psikoloji Bülteni, 4, (9), 112-115 )
Türk Psikologlar Derneği, 1999
Ankara Üniv. DTCF Psikoloji Bölümü

Strese Girmemek Icin Neler Yapmaliyiz?

2008-05-27T09:50:00.000-07:00

Strese Girmemek İçin Neler Yapmalıyız?

1-Hayatta kendinize ilk iş olarak bir hedef belirleyin.Yani tamam mühendis olabilirsiniz.Avukat , işletmeci, psikolojik danışman ya da öğretmen olabilirsiniz.Ama sizin gerçekte amacınız ne .Uzun vadede neler planlıyorsunuz yaşamınızda.Bunu belirleyin.

2- Yaşamda arzularınız istekleriniz olabilir.Lütfen yeri geldiğinde duygularınızı açığa vurmaktan çekinmeyin.Duygularınızı bastırmayın ki sonrasında kafanızda acaba böyle mi yapsaydım şeklinde bir soru işareti belirmesin.

3-Zor ve stresli bir durumla karşılaştığınızda eğer karar vermeniz gerekiyorsa bunu iki şekilde yapın:

a-Öncelikle alacağınız kararı söylediğine güvendiğiniz insanlara danışın.Bir çok insana danışın ve ortak bir sentez oluşturup en doğru kararı verebilesiniz.

b-Alacağınız kararın üzerinde sıkı düşünün.Kararınızı alın.Ancak kararınızın sonucunda ne olursa olsun bu kararı sizin , kendinizin büyük bir cesaretle verdiğinizin farkında olun.Alacağınız kararlarda elbetteki diğer insanlara da danışmalısınız.Ancak son kararı siz vereceksiniz.Bunu untmayın.

4-Aklınızın sizi kontrol için değil ,size yardım için yaratıldığını unutmayın.

5-Problemleriniz ne kadar sert olursa olsun , siz siz olun problemlerinizle aynı sertlikte mücadele etmeyin.Böyle bir durumda probleminizi kazanabilirsiniz belki.Ama Bu çetin çarpışma sizden de çok şeyi götürür.İşi bir miktar zamana bırakın.Unutmayın zaman en önemli tedavi ve olumlu enerji birikimi kaynağıdır.

6-Kendinize güvenin.Şunun farkında olun; siz bu yazıyı okuduğunuz sırada birden bire geçmişi düşünün.Okul hayatınızı, Aile içindeki aile kavgalarını, mahallede arkadaşlarınızla yaptığınız kavgalarınız......Şimdi birde şöyle düşünün .Bütün bu zorlukları kim aştı? Bütün bu Zorlukları nasıl aştınız?Tabiki siz aştınız ve şu anki yaşınıza kadar geldiniz.Türlü yöntemlerle. Eğer bu yaşa kadar türlü zorluklar yaşayı bu yaşa kadar geldinizse, bundan sonrada karşınıza çıkacak türlü zorluklar olacaktır ve siz bunuda aşmak zorundasınız.Yaşam adına.Bunun farkında olun...

7-Başkalarına olan bağımlılığınızı azaltın.Bu sizin kendinize olan öz-saygınızı geliştirecek ve sizin benlik algınızıda genişletecektir.

8-Geçmiş deneyimlerinizi sık sık hatırlayın.

9-Kendinizi tanımaya çalışın ve bunun için de kendinize zaman ayırın , fırsat verin.

10-Yaşamda esnek olmaya çalışın.Kendinizi ve başkalarını sık boğaz etmeyin.

11-Yaşamınızı planlı ve organizasyonlu yaşayın.

Stresle Basa Cikma

2008-05-27T09:49:00.002-07:00

STRESLE BAŞAÇIKMA

Stres, kişinin başetme yeteneğini aşan ya da zorlayan bir durum algılandığında ortaya çıkan bir tepki olarak tanımlanır. Bireyin başetme yetenekleri, stresli olayın üstesinden gelebilecek düzeyde olduğu sürece, kişi kendini aşırı gerilimden uzak tutabilir. Ancak olayın gerektirdikleri, kişinin başetme kaynaklarından daha ağır ise, bir dengesizlik durumu gelişir ve bedene fiziksel ve psikolojik taşıma kapasitesinin üstünde bir ağırlık yüklenir. Belki bu ağır yükü bir yere kadar taşıyabilirsiniz. Bedeniniz geçici bir dengesizliği hoşgörebilir ve silkinerek eski haline dönebilir. Ancak bu durum devam ederse, aşırı stresin işaret-leri belirir ve arkasından bir tükenmişlik durumu ya da stresle ilgili diğer hastalıklar gelir.
Bedenimiz, kendine özgü bazı stres göstergeleriyle donanmıştır. Bu göstergeler, "savaşma ya da kaçma" tepkisi diye adlandırılır ve bedenimizin belli bir mücadeleye hazırlanırken yaptığı seferberliğin başlıca sonucudur. Kalp atışları yükselir. Böylece kasların harekete geçebilmesi için gerekli olan kan miktarı ilgili bölgelere ulaştırılır. Kaslar gerilir ve hazır hale gelir. Gözbebekleri büyür. Solunum hızlanır ve kan basıncı artar. İhtiyaç duyulduğu takdirde, gerekli olacak enerjiyi sağlayabilmek için stres durumuna özgü bazı kimyasal maddeler salgılanır. Gaz pedalına basılmış bir araba gibi, insanın moturu da son hızla harekete geçer. Stres belirtilerimiz, bir otomobilin sıcaklığının birden ve aşırı derecede arttığını sinyalleyen ısı göstergesine benzer. Bir şeyler yapılmadığı takdirde, durumun tehlikeli noktalara ulaşabileceğini bildirmeye çalışır.
Stres Belirtileri
Stres belirtileri üç değişik biçimde ortaya çıkabilirler: fizyolojik (bedensel), psikolojik ya da davranışsal değişiklikler. Kişinin kendine özgü stres belirtilerinin farkına varması, stresin yol açacağı dengesizliğe karşı uyanık olmak ve bu dengesizliğin potansiyel nedenini anlayıp tanımlamak açısından oldukça önemlidir.
Fizyolojik belirtiler arasında adele ağrıları, mide bozuklukları, hazımsızlık, başağrıları, kalp çarpıntıları, ishal/halsizlik, ellerin terlemesi, ağız kuruluğu, yerinde duramama ya da yorgunluk sayılabilir. Psikolojik belirtiler ise endişelenme, konsantrasyon güçlüğü, unutkanlık, sinirlilik ya da kontrolsüzlük duygusu, kendini üzüntülü, kızgın ya da zaman baskısı altında hissetme şeklinde sıralanabilir. Davranışsal belirtilere örnek olarak da şunlar verilebilir: bir maddeye aşırı düşkünlük (alkol, ilaç ya da yemek gibi), uykusuzluk ya da aşırı uyuma, gevşeme ya da sakinleşme açısından güçlükler, telaşla oradan oraya koşuşturmak, sosyal ortamlardan kaçınma, huzursuzluk, kızgınlık ya da sakarlık.

Stres Kaynakları

Stres çevreden ya da kişinin kendinden kaynaklanabilir. Dış koşullar ve zorluklar strese yol açarken, bizim davranışlarımız ve tepkilerimiz de aynı şekilde stres yaratabilir ve gelecekteki stresli olayları hazırlar. Örneğin, her gece yüksek sesle gürültülü müzik çalarak oda arkadaşını uyutmayan biri, bir anlamda sert tepkilerle karşılaşacağı stresli bir ortamı kendisi için hazırlıyor demektir. Bu nedenle, hangi streslerin dış zorlamalardan kaynaklandığının, hangilerinin de kendi ellerimizle ortaya çıkarıldığının bilinmesi çok önemlidir.
Çevresel Stresler önemli yaşam olaylarını ve günlük sıkıntıları içerir. Önemli yaşam olayları, örneğin üniversiteye başlamak, bir yerden bir yere taşınmak, bir aile bireyinin ölümü ya da ciddi hastalığı gibi, büyük bir değişim ya da uyumu gerektiren olaylardır. Ancak stresin en büyük kaynakları, sıradan, günlük sıkıntılardır. Örneğin, oda arkadaşıyla sorunlar, birşey kaybetmek, başarısızlıklar, aşırı iş yükü ya da ekonomik kaygılar gibi. Bu ketleyici olayların sıklığının artmasının, vücudun bağışıklık sistemini zayıflatma ve hastalıklara karşı direncini azaltma gibi fizyolojik sonuçlara yol açtığı, günümüzde artık çok iyi bilinmektedir.
Kişisel Stres Kaynakları ise, zihinsel faaliyetlerimizle (düşüncelerimiz ve kendi kendimize söylediklerimiz) ya da davranışlarımızla (alışkanlıklarımız ya da beceri eksikliklerimiz) ilişkili olabilir. Yaşam olaylarına yaklaşırken ve onlarla uğraşırken kendimizle yaptığımız diyaloğun şekli yaşadığımız stresin yoğunluğunu azaltır ya da artırır. Kendi kendimize, "Davranışlarım ve dünya, .........(şu ya da bu şekilde) olmak zorunda" ya da "olmalı" dediğimizde, strese davet ediyoruz demektir. Çünkü ne kendi davranışlarımızın ne de dünyanın her zaman bizim istediğimiz şekilde olması mümkün değildir. Olmak zorunda da değildir. İnsanda stres yaratan üç genel inanç vardır: "Herkes beni sevmeli." "Her zaman mükemmel davranmalı ve hiç hata yapmamalıyım" ve "Dünya adaletli olmalı". Dikkat ederseniz bu inançların üçü de gerçekdışıdır ve "ya hep ya hiç" özelliği taşımaktadır. Benzer şekilde, kişiyi zorlayabilecek bir olayın yaklaşması da bazen olabilecek en kötü sonuç için endişelenmeye neden olur. "Biliyorum, bu sınavda başarılı olamayacağım". İnsanın kendisiyle bu türden diyaloglarda bulunması, öz değer duygularının temelini zayıflatır, kaygı ve sıkıntısını artırır; dolayısıyla da sorunun çözümü gecikir.
Eğlenceye herşeyden çok zaman ayırmak, sınavlara çalışmak için son dakikaya kadar beklemek, ya da derslerde uyumak gibi, kişinin kendini yenilgiye uğratan davranışları da stresin alışılagelen kaynaklarındandır. Bu davranışlar, kısa dönemde ödüllendirici olabilmelerine karşın, uzun dönemde yoğun sıkıntılara yol açabilmektedirler.
Sosyal etkileşim sırasında insiyatif alabilme, zamanı iyi kullanma, problemlere etkili çözüm yolları bulma gibi belli yaşam becerileri aslında kolayca öğrenilebilir ve bunlardaki aksaklıklar bir irade sorunu değildir. Başkalarıyla nasıl bir etkileşim içine girileceğini öğrenmek, zamanı akıllıca kullanmak ve öncelikleri belirlemek, bu tür stres kaynaklarını ortadan kaldırabilir.
Stresle başaçıkmada kullanılan becerilerden önemli bir tanesi stresinizi neyin başlattığını belirlemektir. Bunu yapabilirseniz başetme çabalarınızı uygun hedef üzerinde odaklaştırabilirsiniz.
Belirlediğiniz bu stres kaynaklarını günlük kayıtlar tutarak izleyin. Bu kayıtlarda yoğun stres yaşadığınız yeri, olayı, gösterdiğiniz davranışsal tepkiyi ve stres düzeyinizi belirtin. Eğer bu işi doğru olarak yaparsanız çok kısa zamanda hangi davranışların, olayların, yerlerin ve insanların, size stres tepkisi yaşatmada "yüksek risk" taşıdığını anlayacaksınız.

Stresle Başaçıkma Yöntemleri
Stres tepkinizi ateşleyen durumları belirledikten sonra, muhtemelen bunlardan bazılarının değiştirilebilir ve kontrol edilebilir olduğunu, bazılarının da kontrolünüz dışında kaldığını ve yalnızca kabullenilmeyi ve katlanılmayı gerektirdiklerini göreceksiniz. Kontrol edilebilir ve değiştirilebilir stres kaynaklarıyla başaçıkmak için tasarlanan stratejiler, probleme odaklanan bir yaklaşım tarzını gerektirir. Bu da problem yaratan durumla mücadele etmek anlamındadır. Diğer deyişle problemi yaratan durumun değiştirilmesine, kontrol edilmesine çalışılır.
Değiştirilmesi pek mümkün olmayan durumlar karşısında ise o duruma gösterilen duygular ve tepkiler üzerinde çalışılır. Bu duyguları kontrol etmek ve değiştirmek için uğraşılır.
Bazen yaşadığınız stresin bir kısmı stresli bir durumda yanlış başaçıkma mekanizmalarını kullanmanızdan kaynaklanabilir. Örneğin, bazı öğrenciler önemli bir sınavın baskısıyla uğraşırken, sınava hazırlanmak yerine (probleme ve duruma odaklaşmak; bilgi düzeyini artırarak durumu değiştirmek), o sınav durumunun kendilerine yaşattığı başarısızlık korkusu ya da karamsarlık gibi duyguların üzerinde yoğunlaşarak, bunun hiç değişmeyeceğine, herşeyin daha kötüye gideceğine inanmaya ve bu durumu kabullenmeye başlarlar. Ya da bir kazada bir organını kaybetmiş olan bir kişi, veya boyu istediğinden biraz daha kısa olan biri, bu değiştiremiyeceği durumu kabullenip de bununla ilgili yas duygularının üzerinde yoğunlaşıp, onları yaşamak yerine, doktor, doktor dolaşıp durumu değiştirmek için uğraşabilir. Bunu yapamayınca da yoğun bir stres yaşar.
Kontrol Edilebilir Durumlarda Kullanılabilecek Yöntemler: Stres kaynağının zayıflamasına ya da ortadan kalkmasına yardım edecek şekilde probleme odaklaşan yöntemlerdir.
Davranışsal yöntemler:
1. Yapmak istediğiniz bir işi önceden planlamak ya da düzenlemek.
2. Sorunları çözümlemek için bilgi istemek.
3. Yardımcı olabilecek kişilerle konuşmak.
4. Stres yaratan kişiyle yüzleşmek.
5. Stresi ateşleyen durumlardan kaçınmak.
6. Başaçıkmayı teşvik için ortam yaratmak.
7. İstenen davranışı başarmak için kendi kendine anlaşma yapmak.
Bilişsel yöntemler:
1. Başaçıkmak için kendinizle olumlu diyalogda bulunmak (olumlu, hedefe yönelik düşünceler).
2. Zihinde canlandırma (kendinizi durumla başaçıkarken canlandırmak).
3. Gerçekçi olmayan inançlarla savaşmak (kendinizle neyin mantıklı ve gerçeğe dayalı olduğu üzerinde tartışmak).
Kontrol Edilemeyen Durumlarda Kullanılabilecek Yöntemler: Yaşadığınız stres tepkinizi azaltmak ve duruma daha kolay katlanabilmenize yardımcı olmak için duygularınıza odaklaşan yöntemlerdir.
Davranışsal yöntemler :
1. İnsana acı çektiren şeyleri hatırlatan durumlardan kaçınmak,
2. Gerilimi azaltmak için fiziksel egzersiz yapmak,
3. Kas gevşetme, zihinsel dinginlik ve derin nefes egzersizleri,
4. Boş zamanlarda keyifli etkinliklerde bulunmak,
5. Sosyal destek.
Bilişsel yöntemler:
1. Endişe yaşadığınız süreyi sınırlı tutmak.
2. Yeniden değerlendirme: olayların iyi taraflarını aramak.
3. Aklınıza olumsuz düşünceler geldiğinde bunları durdurmak.
4. Kendi durumunuzun diğer insanlarla olumlu karşılaştırmasını yapmak.

Stresle Başaçıkma İlkelerinin Gözden Geçirilmesi
Stres, yaşam zorluklarının, onlarla başetme becerilerimizi aştığını algıladığımız zaman ortaya çıkan bedensel, psikolojik ve davranışsal belirtilerle kendini gösteren bir tepkidir. Bu belirtiler potansiyel stres kaynağını belirlememiz ve durumun düzelmesini sağlayacak davranışı bulmamız için bizi uyarır. Bazı stres kaynakları dışsal durumlara bağlıyken, diğerleri, bizi yenilgiye uğratan alışkanlıklarımız, kendimizle yaptığımız olumsuz diyaloglar ve gerçekçi olmayan inançlarımızın bir sonucudur. Potansiyel stres kaynağını bir kez tanıyınca, onunla başedebilmek için doğru stratejiyi seçmeye dikkat edin. Unutmayın, ihtiyacınız olan şey değiştirebileceğiniz durumları değiştirmek için cesaret, değiştiremeyeceklerinizi kabullenmek için sabır, ikisi arasındaki farkı belirleyebilmek için de aklınızı kullanmaktır.
Gary Ginter´ın "Stress Management" adlı broşüründen yararlanılarak Uzm. Psk. Yeşim Taş ve Uzm. Psk. Sevda Sakarya tarafından hazırlanmıştır.
Stres Belirtileri
Stres belirtileri üç değişik biçimde ortaya çıkabilirler: fizyolojik (bedensel), psikolojik ya da davranışsal değişiklikler. Kişinin kendine özgü stres belirtilerinin farkına varması, stresin yol açacağı dengesizliğe karşı uyanık olmak ve bu dengesizliğin potansiyel nedenini anlayıp tanımlamak açısından oldukça önemlidir.
Fizyolojik belirtiler arasında adele ağrıları, mide bozuklukları, hazımsızlık, başağrıları, kalp çarpıntıları, ishal/halsizlik, ellerin terlemesi, ağız kuruluğu, yerinde duramama ya da yorgunluk sayılabilir. Psikolojik belirtiler ise endişelenme, konsantrasyon güçlüğü, unutkanlık, sinirlilik ya da kontrolsüzlük duygusu, kendini üzüntülü, kızgın ya da zaman baskısı altında hissetme şeklinde sıralanabilir. Davranışsal belirtilere örnek olarak da şunlar verilebilir: bir maddeye aşırı düşkünlük (alkol, ilaç ya da yemek gibi), uykusuzluk ya da aşırı uyuma, gevşeme ya da sakinleşme açısından güçlükler, telaşla oradan oraya koşuşturmak, sosyal ortamlardan kaçınma, huzursuzluk, kızgınlık ya da sakarlık.

Stres Kaynakları
Stres çevreden ya da kişinin kendinden kaynaklanabilir. Dış koşullar ve zorluklar strese yol açarken, bizim davranışlarımız ve tepkilerimiz de aynı şekilde stres yaratabilir ve gelecekteki stresli olayları hazırlar. Örneğin, her gece yüksek sesle gürültülü müzik çalarak oda arkadaşını uyutmayan biri, bir anlamda sert tepkilerle karşılaşacağı stresli bir ortamı kendisi için hazırlıyor demektir. Bu nedenle, hangi streslerin dış zorlamalardan kaynaklandığının, hangilerinin de kendi ellerimizle ortaya çıkarıldığının bilinmesi çok önemlidir.
Çevresel Stresler önemli yaşam olaylarını ve günlük sıkıntıları içerir. Önemli yaşam olayları, örneğin üniversiteye başlamak, bir yerden bir yere taşınmak, bir aile bireyinin ölümü ya da ciddi hastalığı gibi, büyük bir değişim ya da uyumu gerektiren olaylardır. Ancak stresin en büyük kaynakları, sıradan, günlük sıkıntılardır. Örneğin, oda arkadaşıyla sorunlar, birşey kaybetmek, başarısızlıklar, aşırı iş yükü ya da ekonomik kaygılar gibi. Bu ketleyici olayların sıklığının artmasının, vücudun bağışıklık sistemini zayıflatma ve hastalıklara karşı direncini azaltma gibi fizyolojik sonuçlara yol açtığı, günümüzde artık çok iyi bilinmektedir.
Kişisel Stres Kaynakları ise, zihinsel faaliyetlerimizle (düşüncelerimiz ve kendi kendimize söylediklerimiz) ya da davranışlarımızla (alışkanlıklarımız ya da beceri eksikliklerimiz) ilişkili olabilir. Yaşam olaylarına yaklaşırken ve onlarla uğraşırken kendimizle yaptığımız diyaloğun şekli yaşadığımız stresin yoğunluğunu azaltır ya da artırır. Kendi kendimize, "Davranışlarım ve dünya, .........(şu ya da bu şekilde) olmak zorunda" ya da "olmalı" dediğimizde, strese davet ediyoruz demektir. Çünkü ne kendi davranışlarımızın ne de dünyanın her zaman bizim istediğimiz şekilde olması mümkün değildir. Olmak zorunda da değildir. İnsanda stres yaratan üç genel inanç vardır: "Herkes beni sevmeli." "Her zaman mükemmel davranmalı ve hiç hata yapmamalıyım" ve "Dünya adaletli olmalı". Dikkat ederseniz bu inançların üçü de gerçekdışıdır ve "ya hep ya hiç" özelliği taşımaktadır. Benzer şekilde, kişiyi zorlayabilecek bir olayın yaklaşması da bazen olabilecek en kötü sonuç için endişelenmeye neden olur. "Biliyorum, bu sınavda başarılı olamayacağım". İnsanın kendisiyle bu türden diyaloglarda bulunması, öz değer duygularının temelini zayıflatır, kaygı ve sıkıntısını artırır; dolayısıyla da sorunun çözümü gecikir.
Eğlenceye herşeyden çok zaman ayırmak, sınavlara çalışmak için son dakikaya kadar beklemek, ya da derslerde uyumak gibi, kişinin kendini yenilgiye uğratan davranışları da stresin alışılagelen kaynaklarındandır. Bu davranışlar, kısa dönemde ödüllendirici olabilmelerine karşın, uzun dönemde yoğun sıkıntılara yol açabilmektedirler.
Sosyal etkileşim sırasında insiyatif alabilme, zamanı iyi kullanma, problemlere etkili çözüm yolları bulma gibi belli yaşam becerileri aslında kolayca öğrenilebilir ve bunlardaki aksaklıklar bir irade sorunu değildir. Başkalarıyla nasıl bir etkileşim içine girileceğini öğrenmek, zamanı akıllıca kullanmak ve öncelikleri belirlemek, bu tür stres kaynaklarını ortadan kaldırabilir.
Stresle başaçıkmada kullanılan becerilerden önemli bir tanesi stresinizi neyin başlattığını belirlemektir. Bunu yapabilirseniz başetme çabalarınızı uygun hedef üzerinde odaklaştırabilirsiniz.
Belirlediğiniz bu stres kaynaklarını günlük kayıtlar tutarak izleyin. Bu kayıtlarda yoğun stres yaşadığınız yeri, olayı, gösterdiğiniz davranışsal tepkiyi ve stres düzeyinizi belirtin. Eğer bu işi doğru olarak yaparsanız çok kısa zamanda hangi davranışların, olayların, yerlerin ve insanların, size stres tepkisi yaşatmada "yüksek risk" taşıdığını anlayacaksınız.

Stresle Başaçıkma Yöntemleri
Stres tepkinizi ateşleyen durumları belirledikten sonra, muhtemelen bunlardan bazılarının değiştirilebilir ve kontrol edilebilir olduğunu, bazılarının da kontrolünüz dışında kaldığını ve yalnızca kabullenilmeyi ve katlanılmayı gerektirdiklerini göreceksiniz. Kontrol edilebilir ve değiştirilebilir stres kaynaklarıyla başaçıkmak için tasarlanan stratejiler, probleme odaklanan bir yaklaşım tarzını gerektirir. Bu da problem yaratan durumla mücadele etmek anlamındadır. Diğer deyişle problemi yaratan durumun değiştirilmesine, kontrol edilmesine çalışılır.
Değiştirilmesi pek mümkün olmayan durumlar karşısında ise o duruma gösterilen duygular ve tepkiler üzerinde çalışılır. Bu duyguları kontrol etmek ve değiştirmek için uğraşılır.
Bazen yaşadığınız stresin bir kısmı stresli bir durumda yanlış başaçıkma mekanizmalarını kullanmanızdan kaynaklanabilir. Örneğin, bazı öğrenciler önemli bir sınavın baskısıyla uğraşırken, sınava hazırlanmak yerine (probleme ve duruma odaklaşmak; bilgi düzeyini artırarak durumu değiştirmek), o sınav durumunun kendilerine yaşattığı başarısızlık korkusu ya da karamsarlık gibi duyguların üzerinde yoğunlaşarak, bunun hiç değişmeyeceğine, herşeyin daha kötüye gideceğine inanmaya ve bu durumu kabullenmeye başlarlar. Ya da bir kazada bir organını kaybetmiş olan bir kişi, veya boyu istediğinden biraz daha kısa olan biri, bu değiştiremiyeceği durumu kabullenip de bununla ilgili yas duygularının üzerinde yoğunlaşıp, onları yaşamak yerine, doktor, doktor dolaşıp durumu değiştirmek için uğraşabilir. Bunu yapamayınca da yoğun bir stres yaşar.
Kontrol Edilebilir Durumlarda Kullanılabilecek Yöntemler: Stres kaynağının zayıflamasına ya da ortadan kalkmasına yardım edecek şekilde probleme odaklaşan yöntemlerdir.
Davranışsal yöntemler:
1. Yapmak istediğiniz bir işi önceden planlamak ya da düzenlemek.
2. Sorunları çözümlemek için bilgi istemek.
3. Yardımcı olabilecek kişilerle konuşmak.
4. Stres yaratan kişiyle yüzleşmek.
5. Stresi ateşleyen durumlardan kaçınmak.
6. Başaçıkmayı teşvik için ortam yaratmak.
7. İstenen davranışı başarmak için kendi kendine anlaşma yapmak.
Bilişsel yöntemler:
1. Başaçıkmak için kendinizle olumlu diyalogda bulunmak (olumlu, hedefe yönelik düşünceler).
2. Zihinde canlandırma (kendinizi durumla başaçıkarken canlandırmak).
3. Gerçekçi olmayan inançlarla savaşmak (kendinizle neyin mantıklı ve gerçeğe dayalı olduğu üzerinde tartışmak).
Kontrol Edilemeyen Durumlarda Kullanılabilecek Yöntemler: Yaşadığınız stres tepkinizi azaltmak ve duruma daha kolay katlanabilmenize yardımcı olmak için duygularınıza odaklaşan yöntemlerdir.
Davranışsal yöntemler :
1. İnsana acı çektiren şeyleri hatırlatan durumlardan kaçınmak,
2. Gerilimi azaltmak için fiziksel egzersiz yapmak,
3. Kas gevşetme, zihinsel dinginlik ve derin nefes egzersizleri,
4. Boş zamanlarda keyifli etkinliklerde bulunmak,
5. Sosyal destek.
Bilişsel yöntemler:
1. Endişe yaşadığınız süreyi sınırlı tutmak.
2. Yeniden değerlendirme: olayların iyi taraflarını aramak.
3. Aklınıza olumsuz düşünceler geldiğinde bunları durdurmak.
4. Kendi durumunuzun diğer insanlarla olumlu karşılaştırmasını yapmak.

Stresle Başaçıkma İlkelerinin Gözden Geçirilmesi
Stres, yaşam zorluklarının, onlarla başetme becerilerimizi aştığını algıladığımız zaman ortaya çıkan bedensel, psikolojik ve davranışsal belirtilerle kendini gösteren bir tepkidir. Bu belirtiler potansiyel stres kaynağını belirlememiz ve durumun düzelmesini sağlayacak davranışı bulmamız için bizi uyarır. Bazı stres kaynakları dışsal durumlara bağlıyken, diğerleri, bizi yenilgiye uğratan alışkanlıklarımız, kendimizle yaptığımız olumsuz diyaloglar ve gerçekçi olmayan inançlarımızın bir sonucudur. Potansiyel stres kaynağını bir kez tanıyınca, onunla başedebilmek için doğru stratejiyi seçmeye dikkat edin. Unutmayın, ihtiyacınız olan şey değiştirebileceğiniz durumları değiştirmek için cesaret, değiştiremeyeceklerinizi kabullenmek için sabır, ikisi arasındaki farkı belirleyebilmek için de aklınızı kullanmaktır.

Gary Ginter´ın "Stress Management" adlı broşüründen yararlanılarak Uzm. Psk. Yeşim Taş ve Uzm. Psk. Sevda Sakarya tarafından hazırlanmıştır.

Ev - Is Yolundaki Stresi Azaltmanin Yollari

2008-05-27T09:49:00.001-07:00

Ev-İş Yolundaki Stresi Azaltmanın Yolları

İş ve ev arasında her gün iki kez yaptığımız bu yolculukların bu kadar sıkıntıya sokmasının nedenleri neler? Liste uzadıkça uzuyor. Öncelikle sabah evden çıktığımızda işyerine belli bir vakitte gitme stresi yaşamaya başlıyoruz. Karşımıza herhangi bir engel çıktığında da rahatsız oluyoruz. Genellikle ev-iş arası kullanmak zorunda olduğumuz yollar, bizi daha çok tedirgin eden, hız limitinin olmadığı, ancak trafiğin de bir anda değişip sıkıştığı yollar. Özellikle büyük şehirler için... Camların kapalı olması fark etmez, yine de korna sesleri rahatsız eder, karbonmonoksit gazını solursunuz. Trafikte bekleme süresi arttıkça, stres düzeyi de artar. Araştırmalara göre trafikte geçen uzun zamanlar kısa süreli hafıza kaybı, işe gidememe, yüksek tansiyon, adale problemleri ve kalp atış sayısının hızlanması gibi sorunlara neden oluyor. Tabii bunun yanında moral bozukluğu da cabası. Peki her sabah ve akşam yaşanılan bu stresi en aza indirmek için neler yapılabilir? İşte birkaç öneri...

Beş dakika dinlenin
Bulunduğunuz ortamı biraz neşelendirebilirsiniz. Araba kullanıyorsanız, birşeyler atıştırıp meyve suyu için. Bir yandan da rahatlatıcı bir müzik dinleyin. Eğer otobüsteyseniz, mp3 çalarınızda sevdiğiniz müziği dinleyin, gazete karıştırın.

Stres için nane ve tarçın
Uzmanlara göre nane ve tarçın kokuları kaygı, endişe ve asabiyet oranlarını aza indiren kokulardan. Ancak işin ucunu kaçırmamak lazım. Bir yerden sonra insan bünyesi bu kokulara alışmış olacağından etkisini yitirecektir.

Dikkatinizi dağıtın, trafikte dil öğrenin
Bir süreliğine trafiği, egzost dumanını ve korna seslerini unutup dikkatinizi başka şeylere vermeye çalışın. Radyonuzu açıp haberleri veya tartışma programlarını dinleyin. Mutlaka zevkinize göre bir canlı yayın programı bulacaksınız. Amerikan Stres Enstitüsü’nden Dr. Paul Rosch da yabancı dil eğitim cd’leri dinlemeyi öneriyor.

Aracınızda egzersiz yapın
Omuzlarınızı yukarı çekin, kaslarınızı hissedin ve omuzlarınızı tekrar aşağı indirirken nefes alın. Daha sonra nefesinizi ve omuzlarınızı bırakın. Ciğerleri yavaş yavaş oksijenle doldurarak Yoga usülü derin nefes alma da yardımcı olabilir. Bacaklarınızı oynatmak kan dolaşımınıza yardım edecek.

Bilgi alın
Arabanızla yola çıkacaksanız önce radyodan, internetten veya tv’den trafik raporunu öğrenin. Nerede kaza olmuş, hangi yollar kalabalık, alternatif yol seçenekleri var mı şeklinde araştırmanızı yapın.

Boşverin
Eğer trafikte sizi sinirlendirenler olursa boşverin gitsin. Onlarla uğraşmak sonuçsuz kalacak ve bu sizi daha da sinirlendirmekten öteye götürmeyecek.

En az zahmetli yolu seçmeye çalışın
Başta metro olmak üzere raylı taşımacılık en stressiz ulaşım yöntemi. Tabi böyle bir imkan varsa. Ayrıca trafiğe takılmamak için patronunuzdan biraz daha erken çıkmak konusunda izin isteyebilir, ona göre sabahları da biraz daha erken gelebilirsiniz. Amaç iş yerinde zaten yaşadığımız strese, bir de yoldaki eziyeti eklememek.

Yararlanılan kaynak: Forbes Magazine
Alıntı: yenibiris.com

Stres

2008-05-27T09:47:00.000-07:00

Stres

Heyecansal gerginlik tüm hayatınızı etkileyebilir. Bu etkilenmeyi en az seviyeye indirmek; insan sağlığı ve uzun yaşamak için son derece gereklidir. Yapılan araştırmalar stresin, pek çok hastalığın başlamasında ve artışında sebep olduğunu göstermektedir. İç sıkıntısından, vücudun bağışıklık sisteminin bozulmasına kadar geniş bir yelpazede insan sağlığını etkilemektedir. Stres tüm dengeyi alt üst eder. İçinizdeki gelen sıkıntıyı atamadıkça gerginlikten kurtulamazsınız ve gerginlik arttıkça sıkıntınız yoğunlaşır. Zihinsel düzenlemelerle, yeni şartlandırmalarla stresi yenmek artık daha kolay. Kendi gücünüzü kullanarak, gerginlik giderici; vücudu ve zihni gevşetme egzersizlerini öğrenerek stresle baş edebilirsiniz.

Vücuttaki kimyasal dengeleri sağlayan merkez beyninizdir ve beyninizde düşünceleriniz yönlendirmektedir. Her şey düşünceden doğar: Karamsar düşünce vücuttaki kimyasal dengeleri de olumsuz olarak etkiler. Dolayısı ile olumlu düşüncenin gücünü göz ardı etmemek gerekmektedir. Bu nedenle düşüncelerimiz bizim kontrolümüz altında olmalıdır. Düşüncelerimizi ve bedenimizi kontrol altına alabilmenin ilk adımı dikkatimizi bir noktada toplamayı öğrenmekten geçer. Yapılan araştırmalara göre iyi ve kalıcı öğrenme beynin sağ ve sol yarıküresini dengeleyerek elde edilen öğrenmedir. Memory Centers´da beynin biyoelektrik haritası çıkartıldıktan sonra CEEG´ de yavaşlama gösteren dalgaların olduğu bölgeye biofeedback ile egzersiz yaptırılır. Biofeedback asimetrik yapı gösteren tarafları eşitlemek amacıylada kullanılır. Alfa dediğimiz rahatlatıcı olan ve stressiz öğrenme halini ortaya çıkaran dalgaları azami yüksekliğe çıkarmak hedeflenir. Gevşeme egzersizleri ile beraber beyninizin yaydığı dalgaları bilgisayar ekranında görebilirsiniz. Ve sonunda bilinç olarak düşünce sisteminizi kontrol altına alarak egzersizlerinde eğitimini aldıktan sonra beyninizin istediğiniz dalga ortamına girmesini sağlayabilirsiniz.

Stres yönetiminde yeni bir yaklaşım: Neurobiofeedback

Yoğun stres, organizmada otomatik olarak birtakım fizyolojik belirtilerin oluşumuna yol açar. Çarpıntı, nefes darlığı, kas gerginliği ve ilerleyen dönemde bunlara eklenen unutkanlık, dikkat dağınıklığı gibi yakınmalar, özellikle çok şiddetli olduğunda, kişinin yaşamını aksatan bir boyuta ulaşabilir. Bunların psikolojik kökenli olduğunun bilinmemesi, kişiyi çeşitli tetkik ve tedavi arayışlarına yöneltebilir. Bu belirtilerin kaybolması ancak kaygı düzeyinin azaltılmasıyla mümkündür.

Biofeedback, kişinin bu fizyolojik belirtileri kontrol etmesine, bir anlamda da psikolojik olarak gevşeyip rahatlamayı öğrenmesine yardımcı bir tekniktir. Merkezimizde bu amaçla geliştirilmiş en etkin yöntemlerden biri olan "neurobiofeedback" kullanılmaktadır. Kişiler bilgisayar ortamında "beyin dalgalarını" gözlemlemekte ve stresi kontrol etmeyi öğrenmektedir.

Kaynak: Mcaturk

Stres Nasil Basariya Donusur?

2008-05-27T09:46:00.000-07:00

STRES NASIL BAŞARIYA DÖNÜŞÜR

STRES nedir?Acının bir şeklidir.

Zamanı öldüren unsurlardan biridir ama öldürmek başarı değildir.Başarılı bir yaşamın var ama 50 yaşlarında kalp krizinden ölüyorsun.Burada başarı var mı veya başarı nedir?

Yaşamınızda huzursuzluk ve bıkkınlık hissediyormusunuz?

Hepsi acının farklı formudur.Eğer sabahları kalkarken huzursuzsanız,isteksiz kalkıyorsanız,bedeninizde ağırlık var demektir.Eğer bir bedende ağırlık varsa bedende ters giden birşeyler var demektir,çözüm bulmaya çalışırız.

Stres bir çeşit acıdır,sancının bir şeklidir.

Birşeyi değiştirmeye ihtiyacım olduğunu bana söyler.Yani stres acısı bir uyarıcıdır,yanlış birşeyler yaptığımıza dair.
STRESİN SEVİYELERİ

Stresin 4 seviyesi vardır.

1-FİZİKSEL

2-ZİHİNSEL

3-DUYGUSAL

4-RUHSAL
Bu 4 seviyede stres yaşanır,acı hissedilir

1-Yaşam stilinizden dolayı memnuniyetsizlik fiz.acı çekmenize sebep olur.

2-olumsuz düşünceler sizin zihinsel acı çekmenize yol açar.

3-Yüreğinizin birşeylere burkulması,kırılmasıdır.

4-Boşluk duygusuna kapılmaktır.İşe yaramamak,hayata küsmek,içe kapanmak...

İlişkilerin var,herşeye sahipsin ama birşeylerin halen eksikliğini hissediyorsan bu ruhsal strestir.

1-FİZİKSEL STRES

1A--FİZİKSEL STRES TARİFİ

Genelde ins.lar yeme konusunda strese girerler.Şt’ler insanların bu zaafını kullanırlar.Bazı besinleri minerallerinden arındırıp pişirir,yapay tatlandırıcılar

Katarlar.Bunlar yendiğinde beynin kalori ölçen kısmı,bu besinlerden fazlada yeseniz,birşey anlamaz ve sonuçta aç kalırsınız,daha daha istersiniz.Şt.lerinde istediği budur,sürüm sağlamak,insanların besinlere olan bağımlılığını yaratmak.Cola böyle bir içecektir,susuzluğunuzu gidermez,o şekerdir ve susuzluğunuzu daha çok arttırır ve daha çok içmenizi sağlar.O halde bu suni şeyleri durdurmalısınız.

Eroin bağ.lık yapar.Gıdalarda bağımlılık yapmak üzere dizayn edilmiştir.

İnsanlar,bağımlı olduklarında huzurlu olamazlar,sıkıntı duyarlar.

O halde işlemden geçmemiş gıdalar yemeliyiz.

Bağımlılık; gıdalara,fiz.şeylere,insanlara,çocuklarınıza,sevgilinize,kocanıza,kariyere,vs.. olabilir.Bunlara ulaşamadığımızda veya kaybettiğimizde, boşluk duygusuna kapılırız.Hepiniz hayatınızda bu deneyimleri çok sık yaşamışsınızdır.

Huzurlu olmak bizlerin doğal halidir.Yaşamınızdaki doğal şeyler arttıkça,sizde doğal halinize o kadar çabuk yaklaşırsınız.

Şehirlerde bunu sağlamak zor ama,seçimleriniz vardır.

Kendiniz için,en azından bazı doğal prensipler edinin.
1B-FİZİKSEL STRESİN YÖNETİMİ

1-Karanlık ve sessizlikte uyu,daha fazla uyum hissedrsiniz.

2-Nefesinizi doğru şekilde alın.Günde 40 kere diyaframdan nefes alın.Nefes çok önemli,beyne giden oksijeni sağlayıp,karbondioksidi dışarı atmamızın faaliyetidir.Stresli,korkan insanların nefesleri kesik kesiktir,tam nefes alamazlar ve nefes alamamak insan bedeninde olumsuz etkiler oluşturur,insan kendini rahatsız hisseder.Pis kokulu yerlerde nefesinizi tutmaya çalışır,rahatsızlık hissedersiniz.Kısa kısa nefes almak insanı otomatikman strese sokar.

Med.da bu yüzden derin nefes alma teknikleri uygulanır.

3-Ritmik yürüyüşler,spor,hareketler yap.Hareket etmezsen,enerji bir yere takılır ve depresif olursun.Enj.hareket ettiğinde beyinde farklı kimyasalllar oluşturur.O hakde bol bol yürüyüş yapmalıyız.

4-Olumlu düşünmeliyiz.

5-Organize olmalıyız.Ne yapıyor ve ne yapacağını bilmezsen stresli olursun.

6-Zihin enerjini boşa ve olumsuz düşüncelere harcama.

7-Evdeki kırık şeyleri at,kullanılmayan fazla eşya tutma.Evinde eşyaların düzenli,dolapların karışık olmasın.Çünkü bu tür şeyler negatif enerjiyi kendilerinde tutar,size etkileride negatif olur ve stres oluşturur.

8-Yaşamını düzenle.

9-Hayatında zenginlik oluştur.Parasal,fiziksel,mutlulukta zenginlik,bilgelik-arkadaşlıkta zenginlikler gibi...

Daima parana uygun yaşa ve uygun harca.Fazla para harcamak ihtiyaç için değil egomuzdan dolayıdır.Başkalarını etkilemek için pahallı bir araba alabilirsin ama sonra borcunu ödemek için sıkıntıya düşer endişe yaşarsın.

10-TV programlarında seçici olki,TV bağımlılık yaratmasın.

2-ZİHİNSEL STRES

2A—ZİHİNSEL STRES TARİFİ

Zihin bedeni yarattığı düşünceler ile etkiler.Zihin bedeni ne kadar etkiler?Hastalıkların %98’i zihinden doğar.Zihin bedeni etkiler.Beden sizin her düşüncenizi dinler,dinlemeyi durdurmaz.Tehlikeli ve endişeli düşüncelerde beden adrenalin salgılar.Sizin kaplanla savaşmanıza veya kaçmanıza neden olur.

Bir anne adrenalin salgılamasında,bir çocuk arabasını kaldırabilir,başka zaman kaldıramaz.Adrenalin ona güç verir.

İnsanlar gün boyunca çeşitli düş.ler yaşarlar.Endişe,sabırsızlık,geç kalma,değişime direnç uygulama,suçlama,şikayet etmek,vs..Zihnin hastalığı bunlar gibi binlercesini içerir.İnsan bu üzüntüye sahip olunca,beden adrenalin salgılar ve bu kullanılmayınca bedende kalır.O zaman sind.sist.çalışması azalır,beden fonksiyonları zayıflar.Bedenin tüm odaklanması kaslarda olur ve beden zayıflar.Her streste ve huzurlu olmazsan daha yaşlanır,yaşam kısalır.Her öfkede yaşamdan 3 ay kaybedersin.

Bir insan kaç yıl yaşamak için dizayn edilmiş?150 Yıl

Tüm memeliler;

7x21 YIL=147 YIL YAŞAM

BÜYÜMENİN TAMAMLANDIĞI SÜRE(21 YIL)

Kedi 2 yılda büyümesini tamamlar,O HALDE;2X7=14 Yıl yaşar.

150 yıl yaşamak, bir mucize değil.Tüm zihinsel ve fiz.faktörlere bakın,neyin yanlış gittiğini anlarsınız.

Biz doğaya karşı çalışıyoruz,DOĞAYLA BİRLİKTE OLAMIYORUZ,onunla resmen savaşıyoruz,onun yaşamından çalmaya çalışıyoruz..

Zihinde stres nasıl başlar?Düşüncelerle..

İstatistiki araştırmalar ise insanda strese neden olan şeyleri şunlara bağlamış.

Boşanma,gürültü,iş kaybı,vs..

Bunların strese sebep olduğunu söylemek kolay.Zira bu tür olayların insanlarda yaratacağı durum farklıdır,bazıları fazla,bazıları az etkilenebilirler.Yarın deprem olsaydı herbirimizin farklı deneyimleri olurdu,çünkü herkesin farklı düş.şekli var.Ve bu düş.lerde deneyimlerle farklı bir şekilde gelişirler.O halde durumların değil,düşüncelerin stres yarattığını söyleyebiliriz.

2A—ZİHİNSEL STRESİN YÖNETİMİ

Herkes kendi stresinden sorumludur.

Mesela,bazıları telf.bekler gelmezse strese düşerler.O halde siz kendinize acı veriyor ve bunu alışkanlık haline getirmek için çaba sarfediyorsunuz.

Başka insanlar,bizim zihnimize girmesin ve bizi idare etmesin,onların kuklası olmayın.

Sen bana acı veriyorsun deriz.Onlarmı sizi,siz mi kendinizi incitiyorsunuz?

Siz bu farkındalıkta olursanız,insanlar sizi etkiliyemez.Onların davranışları size üzüntü vermez.O kişi size değer vermezse bile ben kendime değer veriyorum de.

Herşey düşme ile başlar.Kimse sizin düşmenizi yaratamaz,siz karar verirsiniz DÜŞÜP DÜŞMEYECEĞİNİZE.

İnsanın hayatında 4 süreç var.

1-Düşünceler ve duyguları
2-Davranış,tutum ve alışkanlıkları
3-Kişiliği
4-Kaderi

DÜŞÜNCE HİS,DUYGU TUTUM HAREKET,DAVRANIŞ, ALIŞKANLIK KİŞİLİĞİNİZİN BİR PARÇASI KADERİNİZ

Görülüyorki herşey düşünce ile başlamakta,o halde düşüncenin farkında ol.

Bizim düş.mizi etkileyen faktörler nedir?

Neden insanlar farklı düşünür?

Eğitim,deneyim,anılar,media,aile,büyütüldüğün çevre,ekonomi,din,sağlık,hava şartları,vs...

Eğer bu etkilerin farkında değilsen,rüzgarda bir yaprak olur,savrulursun,kaybolursun.

3-DUYGUSAL STRES

3A-DUYGUSAL STRES TARİFİ

Duygusal stres ilişkilerle olur.Aslında mutlu olmam için kimseye ihtiyacım yok.Ben ihtiyacım olan şeyle doğdum.Başkasının beni mutlu etmesi için beklemeye ihtiyacım yok.

Bu yaşamımın doğal hali.Doğaya bakın,doğa vererek büyür,gelişir.Ağacı hayal edin.Ağaç ben oksijen vermekten bıktım,kimse bana teşekkür etmiyor diyormu?Tüm CO2’yi alıp,O2 vermiyeceğim derse acıyı kendisi çeker ve ölür.Bizde çok fazla verdik dersek biz acı çekeriz.Kendini düşün ama vermeyi durdurma.Doğanın kanununa karşı çıkma.

3A-DUYGUSAL STRESİN YÖNETİMİ

Enerjini durdurma ver,aksi takdirde depresif olursun.O durumda yaşamın amacı sana korkunç gelmeye başlar.

Duygusal stresten kurt.için amacının vermek olduğunu anla. Ve vererek mutlu ol.Hangi biçimde vermen gerektiğini kendin anlarsın.Zira herkesin farklı koşul ve armağanları var.

Mesela,espri yapma gücün varsa insanları güldür,aşçı isen yemek yap.

Yani kendini tanı.Armağansız doğmuş olamazsınız.Bu armağan sadece sizin için verilmedi.Onu vermeye ve nasıl kullanılacağını düşün ,huzuru hisset,huzurlu ol.Bu durumda hem beden hem zihin hem de ruh mutlu olur.Bu düzenli bir dikkat ister.

Sağlıksız isen Dr’un verdiği ilaçları haftada 1 gün kullanmazsın,hergün ve saatinde düzgün kullanım gerekir.Zihin, duygusal ve fiziksel acıya sahip olduğunu anlayınca,

sağlıklı olmayı istiyorsa, hala birşeylerin değişmesi ve birşeyleri öğrenilmesi gerekir demektir.O halde öğrenmeyi sürdür.

Herkesin stresli yaşamı vardır.Bu stresler dışsal ve içsel faktörlerden doğar.Makro ve mikro boyutta.Makro boyutta olanları değiştiremezsin(dünya ekonm,hükümet kararlar..)

Ancak onlar hakkındaki düşüncelerini kontrol edebilirsin.

Mesela JAPONYA’da çok stresli bir yaşam var.Yeni Zelanda’da intihar oranları çok yüksek ,vs...

Deney yapılmış.2 çalışan grup,onlara binanın altında oda verilmiş.1GR.’a her öfkelendiklerinde beysbol sopası ile duvara vurmaları tavsiye edilmiş.Öfkede adrenalin yükselince duvara vurmuşlar ama bunlar devamlı öfkenin pratiğini yapmışlar,düşünce düzeylerinde değişiklik yapmamışlar.Fiziksel çözümün problemlerini çözmediğini görmüşler.Diğer gruba ise dersler verilmiş,stresle baş etme eğitimleri üzerine ve stresi kontrole almışlar.

BİZ NE DÜŞÜNÜYORSAK O’YUZ.

4-RUHSAL STRES

4A-RUHSAL STRES TARİFİ

Ruhsal strese girmemek için boşluğa düşmemeye gayret edin.Bu yüzden ön tedbirleri almamız gerekir.O halde, bize yardım edecek becerilere bakalım.

4A-RUHSAL STRESİN YÖNETİMİ

1-Olayların dışında kal,bağımsız ol.(olayın içinde bile olsan bağlanma alışkanlığını kır.Cerrah kendi çocuğunu ameliyat edemez,duygusal davranabilir,hata yapabilir.Bu durumda olayın perspektifi ortadan kalkar.)

2-İnsanlar ile iç içeyken işle meşgul ol,tarafsız ol.Bu ruhsal alıştırmadır.

3-İnsanlara fazla yakalanmadan yardım et.Sonuçta dünya herkes için farklı bir dramadır.Herkes kendi senaryosunu oynar.İnsanların mutlu olmasını isteriz ama onları kontrol edemeyiz.Onların senaryosunu yazamayız.Onlar trajedi yazmak istiyorsa engel olamayız.Kendi dramanın kahramanı ol,komedi oyna.

4-Aklında bir filtre tut ki çöpleri ayıklıyabilesin.Bunlara izin verme,çöp geçerse ondan kurtulmak zor olur.Herşeyi izleme,görme.Sokaktaki çöpleri cebine koyup,evine getirme,hayatını kirletme.Nokta koy, frene bas,ruhsal servisten geç.Frene basarak,düşünceni durdur.Frene bastığında,düşüncen durmayabilir,düşünceni durdurmaya çalış ve düşünceni yeniden yönlendir.Düşünce trafiği kontrolünü yap,yeniden olumlu yöne doğru yönlen.

Gün içinde insanın enerjisi çeşitli olayların etkisinde kalıp,düşebilir,ve insan hep güçlü kalmayabilir.O halde kendimizi sakinleştirelim, olumlu olaylara odaklanalım ve özümüzden uzaklaşmayalım.

5-Yaşamı çok ciddiye alma,espirili ol.Dışsal şeyler bizi çok etkiler.Tabiki içsel etkilerde var.

Deneyimlerimiz anılar yaratır,bunlar bizi etkiler.İnançlar,değerler,ihtiyaçlar da bizi etkiler.

Neye ihtiyacımız olduğuna değerlerimiz yön veriyor.Kim olduğumu düşünürsem,kimliğimi bulurum.Ben kimim?Bu soruyu kendimize soralım.Ben bir ruhum.

Bizlere farklı roller verilir.Dramada herkesin kendi rolü kendi için önemli.Gün içinde herkes kendi rolünü oynar,gün sonunda tüm kostümler alınır.İşte o anda sizdeki kimlik nedir?Bu soruyu düşünün.

Sahip olduğumuz farklı kimlikler bizleri farklı düşüncelere götürür.Rolüm,kostümüm,sosyal mevkim,vs.

Düşünmenin 2 tipi vardır,Olumluya veya olumsuza yönelme.

Herşey sona erer ama asıl kimliğim bana kalır,o asla sona ermez.İşimiz,evliliğimiz,maçın sonu gibi, vs..Hepsi için bir korku yaşarız zamanla.

Birde yaşamın diğer yönü vardır,BEN RUHUM,SONSUZ BİR IŞIK KAYNAĞIYIM,ENERJİYİM GİBİ...,

Burda korku yoktur,sonsuz bir huzur hissedilir.Çünkü ben bitmem.Bu beni huzurlu,bu huzursuz yapar diye bir endişem olmaz.

Yaşam bir nehirdir ve siz yaşam nehrinde akıyorsunuz,takılıp kalamazsınız.Takılıp kalmak,nehirdeki bir kayaya toslamak gibidir,ki bu da hiç hoş birşey değildir.Zira aşırı stres ve endişe oluşur,korku başlar.Eğer kişi atakta bulunmazsa bu kaya o kişi için bir yer olur,bu da hayatın olumsuzluğu olarak adledilir.Nehir bizi kayadan indirecek diye korkar,kayaya daha fazla yapışırız.Yüzmenin eğlence olduğunu unutuyoruz.Nehirdeki akışla gitmeliyiz,kayalara takılmamalıyız,korkmadan yüzmeliyiz.

Kaynak: Human Resources Focus İçerik Ekibi (humanresourcesfocus.com)
Katkı:Mustafa Taştan

Stres ve Beslenme

2008-05-27T09:44:00.000-07:00

Stres ve Beslenme

Çağımızın önemli hastalıklarından biri olarak görülen stres; sıkıntı, zorlanma, dayanma gücünün azalması olarak tanımlanmaktadır. Özellikle de endüstriyel toplumlarda yaşayan insanlar kentleşme ve buna bağlı olarak kalabalıklaşma, gürültünün artması, hızla zorlaşan yaşam şartları, trafik sorunu ve benzeri durumlarla sıklıkla karşılaşmaktadır.

Çalışma hayatı ve özellikle bazı meslek grupları ( öğretmen, polis, sekreter, gazeteci vb. ) strese daha yatkındırlar. Modern çağın hastalığı olarak bilinen stres karşısında bedenin stresin 3 aşamasında tepki gösterdiği kanıtlanmıştır. Bunlar; alarm, direnç ve tükenme aşamalarıdır. Alarm aşamasında stres yaratıcı faktörler fark edilmekte ve biyokimyasal tepkiler harekete geçirilmektedir. Beden kendini korumaya hazırlamaktadır. Stres yaratıcı faktörler ortadan kalkmayıp etkisini sürdürmeye devam ettiğinde ise beden tükenme aşamasına gelmektedir.

Stresin olağan dışı sürelerde devam etmesi halinde bedende sistematik yıpranmalara neden olmaktadır. Stresli bir yaşam insanın duygusal gerginlik hissetmesine, toplumla bütünleşmeme ve uyumsuz kişilik sergilemesine neden olmaktadır.

Stresin tırmanma sürecini gösteren belirtiler:

* Sürekli telaş içinde olmak
* Espri anlayışını yitirmek
* Karar almada ve bu karara bağlı kalmada güçlük çekmek
* Giderek sabırsızlanmak
* Unutkanlık
* Gerilim
* Alınganlık, kolay incinebilirlik
* Sürekli kusur bulma ve başkalarını azarlama
* Değersizlik, yetersizlik, terkedilmişlik duyguları
* Sigara ve içki eğiliminde artma
* Aşırı hayal kurma
* Sağlığa aşırı ilgi
* Uyku bozukluğu

Bedendeki Değişimler ise:
Göz bebekleri büyür, tükürük miktarı artar, kalp atışları sıklaşır, şiddetlenir, mide asidi artar, solunum derinleşir, ter bezleri faaliyeti artar, kan basıncı yükselir, tüm duyu organları hassaslaşır.

Stres yaşayan kişi bıkkın, isteksiz, bitkin ve uyumsuz davranışlar gösterebilir. Ilımlı bir stresin varlığında iş başarımının en yüksek az ya da çok yoğun bir stresin varlığında ise iş başarımının en düşük düzeyde olduğu saptanmıştır.

Olumsuzluklarla başa çıkma yöntemleri:
Kimyasal madde bağımlılığı
Aşırı yemek yeme ve kilo alma
Çok fazla TV izleme
Çaresizlik hissi
Aşırı para harcama
Duygusal patlama

Stresle etkin bir şekilde baş edebilmede beş bileşen vardır:
Zihni yatıştıracak ve olumlu zihinsel tutumu destekleyecek teknikler.
Yaşam tarzı unsurları
Vücudu beslemeye ve fizyolojik süreçte desteklemeye yönelik sağlıklı bir diyet
Egzersiz ve düzenli spor
Vücudu özellikle de böbrek üstü bezlerini bir bütün olarak ele alacak ilave destekler.

Zihni ve Vücudu Yatıştırmak İçin Diyafram Nefesi Şart!
Stresi hafifletmede zihni ve vücudu yatıştırmayı öğrenmek son derece önemlidir. Vücudu bu amaçla gevşetmek çok büyük önem kazanır. Kişiler sadece uyuyarak, TV seyrederek veya kitap okuyarak ta gevşetebilirler. Gevşeme yanıtı deyimi 1970lerin başında Harvard Üniversitesi profesörlerinden kardiyolog Dr. Herbert Benson tarafından stresle baş edebilmede fizyolojik bir yanıt olarak ortaya atılmıştır.

Gevşeme de denetim parasempatik sinir sisteminde olmaktadır. Parasempatik sinir sistemi; sindirim, soluk alma gibi birçok vücut işlevinin yanı sıra dinlenme, gevşeme, görsel canlandırma, meditasyon ve uyku sırasında kalp atım hızını da denetlemektedir. Sempatik sinir sistemi bizi anlık tehlikelere karşı vücudu korumak üzere tasarlanmışken, parasempatik sinir sistemi vücudun onarımı, bakımı ve yeniden yapılandırılması için çalışmaktadır.

Vücudu gevşetmenin en kolay tekniklerinden birisi de stresi azaltıp enerjiyi arttıran diyaframdan nefes alıp verme yöntemidir. Diyafram nefesi ile beyindeki gevşeme merkezi harekete geçer ve kişinin fizyolojisi değişmektedir.

Yaşam Tarzı Unsurlarına Dikkat!
Kişinin stres düzeyini belirleyen en önemli unsur yaşam tarzıdır. Ele alınması gereken en önemli unsur ise bu noktada zaman yönetimi ve ilişkiler olmaktadır.

Belki de insan için en büyük stres kaynağı zamandır. Genelde insanlar asla yeterli zaman bulamamaktan yakınırlar ve stres altına girilme durumu hemen kendini gösterir.
Zaman yönetimi konusunda yapılabilecek en önemli hususlar:

Önceliklerinizi belirleyin. Bir gün içerisinde yapabileceklerinizin kısıtlı olduğunun farkına varın ve sizin için neyin önemli olduğuna karar verin ve ona hedeflenin.
Zor işlere öncelik verin. Enerji düzeyiniz yüksekken en önemli işlerinizi tamamlayın. Sıradan ve gündelik işlerinizi günün sonuna bırakmaya çalışın.
Toplantılarınızın süresini asgari süreye indirin. Zamanını öğle yemeği önce ya da iş çıkışı öncesine göre planlayın. Bu şekilde daha kısa süreceklerdir.
İşlerinizi ertelemeyin. Mantıkdışı bir son teslim tarihine yetiştirilen işlerin genelde baştan yapılması gerekir. Bu da o ilk iş ilk seferinde doğru yapılsa yaratacağı stresten daha fazlasını yaratır.
Mükemmeliyetçi olmayın. Mükemmele zaten asla ulaşılamaz. Mantıklı kararlaştırılan bir zaman diliminde elinizden gelenin en iyisini yapın ve bir sonraki işi elinize alın.
Çoğu insan açısından insanlar arası ilişkiler de önemli bir stres kaynağıdır. İlişkiler üç ana kategoride incelenebilir. Evlilik, aile ve iştir. Bir ilişkinin niteliği son tahlilde iletişimin niteliği demektir. Etkin biçimde iletişim kurmayı öğrenmek, stres ve insan ilişkilerden doğan çalışmaları azaltmada büyük önem taşır.

İlişkinin türüne bakılmaksızın etkin bir iletişim için:

Başarılı bir iletişimin ilk anahtarı iyi bir dinleyici olmayı öğrenin. İletişim kurduğunuz kişinin duygu ve düşüncelerini sizinle kesintisiz paylaşmasına izin verin.
Aktif bir dinleyici olun. Bunun anlamı karşınızdakinin anlattıklarına gerçekten ilgi göstermektir. Daha fazla bilgi ve açıklama edinmek için sorular sorun; anlamlı sorular iletişim yollarını açar.
Başkasının lafını kesmeye çalışın. Nazik olur ve diğerlerinin konuşmasına izin verirseniz çok kaba olan kişiler hariç herkes nazikçe size yanıt verecektir.
Uzun sessizliklerden çekinmeyin. İnsanlar arasındaki iletişimde sözcüklerden daha fazlasına yer vardır; sessizlik sırasında da pek çok şey anlatılabilir. Rahatlayın. Bazı insanların düşüncelerini toparlamak ve kendilerini güvende hissetmek için iletişim sırasında sessizliğe gereksinimi vardır.

Egzersiz ve Spor Yapma
Egzersizin vücut üzerindeki anlık etkisi strese yol açmaktır. Ancak düzenli bir egzersiz programıyla vücut bu duruma uyum gösterir. Egzersiz ve spor kapsamlı bir stres programının ve sağlıklı olmanın en önemli unsurlarındandır. Düzenli egzersiz yapan kişiler her zaman yorgunluk ve depresyondan daha az şikâyet ederler. Gerginlik, depresyon, yetersizlik duygusu ve endişeler düzenli egzersizle azalır. Tek başına egzersizin ruhsal durum ve stresli yaşam olaylarıyla başa çıkma üzerinde çok büyük etkisi vardır.

Sağlıklı Beslenme
Stresle baş edebilmek için beslenme çok önemlidir. Stresin kaynağı ister fiziksel ister duygusal olsun vücut adrenalin salgılayarak reaksiyon vermektedir. Stresin besin ögeleri gereksinimine etkisi tam olarak bilinememekle birlikte metabolizmada bazı değişiklikler olmaktadır.

İmmün sistemin baskılanması sonucunda enfeksiyon ve hastalıklara yakalanma sıklığı artmaktadır. Adrenalin oluşumu için C vitaminine gerek duyulmaktadır. Uzun süreli streslerde artan adrenalin düzeyine bağlı olarak daha fazla C vitamini tüketilmelidir. İnsan organizması gereksinimini C vitaminden zengin portakal, kivi, biber, patates, brokoli gibi yiyeceklerden karşılamaktadır. C vitamini yetersizliği, makrofajların aktivitesini azaltarak, bakteri ve virüslerin saldırıya geçmesine neden olmaktadır. Havuç, koyu yeşil yapraklı sebzeler, sarı- turuncu meyvelerde bulunana beta karotenin de immün sistemi olumlu etkilediği bilinmektedir.

Yine bağışıklı sistemini desteklemede koyu yeşil yapraklı sebzelerde bulunan folik asit, deniz ürünleri, kırmızı et ve tohumlarda bulunan çinko da vücuda yarar sağlamaktadır.

Stres altında olan organizmanın protein gereksinimi artar. Dolayısı ile yumurta, et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri sıklıkla tüketilmelidir.

Stres ya da anksiyeteden şikayet eden kişilerin bazı önemli beslenme kurallarına uyarak vücut biyokimyasını desteklemeleri gerekir. Yapılan araştırmalara göre de zararlı stres ile zararsız stres arasındaki fark kişinin vücut sistemlerinin gücünden kaynaklanır. Burada önemli olan alınan enerjinin kalitesi olmaktadır. Örneğin Amerikalıların beslenme alışkanlıkları incelendiğinde çoğu insanın stres, anksiyete ve yorgunluktan şikâyetçi olmasına şaşırmamak gerekir. Çoğu Amerikalı gerektiği gibi yüksek nitelikli besinlerle beslenmez. Hayati önem taşıyan besin maddeleri ile besleneceklerine çoğu Amerikalı kalori, şeker, yağ ve kolesterol bakımından zengin rafine gıdalarla beslenir. Bu nedenle rafine gıdalardan uzak kaliteli beslenmek gerekir.

Ayrıca bireylerin tükettikleri kafein miktarına dikkat etmesi gerekir. Çok düşük miktarda kafein bile örneğin kafeinsiz kahvedeki miktarlar; depresyon, anksiyete, huzursuzluk, sık tekrarlayan baş ağrıları, kalp çarpıntısı ve uykusuzluk gibi belirtilerle seyreden durumları oluşturabilir. Kronik kafein tüketimi zihinsel ve fiziksel uyarıcı olması nedeniyle hem anksiyeteye hem de depresyona yol açmaktadır. Bu nedenle de günlük kafein tüketimini en fazla 2 fincan kahve içerek sınırlandırmak gerekmektedir.

Yüksek miktarda alkol alımı böbreküstü bezlerinin salgısını arttırır ve vücut işlevlerini bozmaktadır. Özellikle sinir sisteminde 0.05g/dl düzey alınan alkol bile etkisini gösterebilir. Yapılan çalışmalarda alkol alımı sonrasında almayanlara göre anksiyetenin daha fazla görüldüğünü göstermiştir. Sıklığına ve miktarına dikkat ederek alkol miktarı ayarlanmalıdır.

Rafine karbonhidratların kan şekeri kontrolünde oldukça önemli işlevi olmaktadır. Bireylerin kan şekeri seviyelerindeki düşüklük yani hipoglisemi durumu zihinsel işlevlerin zayıflamasına sebep olmaktadır. Depresyondaki kişilerle yapılan pek çok araştırmada da bu kişilerde hipoglisemiye rastlamıştır. Bu nedenle rafine şeker tüketimini mümkün olduğunca azaltarak kompleks karbonhidratlardan zengin beslenmek gerekmektedir. Bunu da beslenmenize kuru baklagilleri, sebzeleri, meyveleri ve karışık tahıllı besinleri beslenmenize koyarak sağlamanız mümkündür.

Yemekler her zaman rahatlatıcı bir ortamda yenilmelidir. Yemek yenilen ortamın ferah, rahatlatıcı ve hijyen açısından güvenilir olması daha rahat ve huzurlu yemek yemeğe olanak sağlar. Ayrıca yemeği hızlı ve büyük lokmalarla yemek yemek sindirimi de olumsuz etkileyerek stres yaratabilir. Bu nedenle yavaş yavaş ve huzurlu bir şekilde yemeği daha keyifli bir ihtiyaç haline dönüştürmek gerekmektedir.

Stresin Azi Karar Cogu Zarar

2008-05-27T09:37:00.000-07:00

Çoğumuzun ne olduğunu bilmeden gün içinde defalarca tekrarladığı “Stresliyim”, “Stres altındayım”, “Stres yüzünden” gibi sözler aslında önemli bir tıbbi terim. Kelime anlamı ‘baskı’ olan stres hakkında her şeyi, İstanbul Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sedat Özkan’la konuştuk .

Günlük hayatımızdan eksik etmediğimiz, sıkça tekrarladığımız bir söz stres. Oysa gelişigüzel her durum için kolayca sarfettiğimiz kelimenin anlamı büyük. Prof. Dr. Sedat Özkan’la modern zamanlarla birlikte hayatımıza giren stresi masaya yatırdık.

Önce hepimizin dilinden düşmeyen stres’in ne olduğunu anlatır mısınız?
Stres sözcüğü, en geniş anlamda birey-çevre etkileşiminde kişinin uyumunu bozan, kapasitesini zorlayan talepler olarak tanımlanır. Stres günlük yaşamın kaçınılmaz bir gerçeğidir. Stres uyum sağlamamızı gerektiren herhangi bir değişikliktir. Bu değişiklik fiziksel bir yaralanma gibi olumsuz bir durum da olabilir; aşık olmak ya da çok istediğimiz bir başarıya ulaşmak gibi son derece olumlu bir olay da olabilir. Bir olayı yorumlamak o olayın hayatınızdaki etkisini belirler.

Yorumlamak dediniz. Yani stres algısı kişiden kişiye değişiyor mu?
Evet. Stres üzerine çalışmalar yapan bir araştırmacı Richard Lazarus, stresin bir durumu yorumladığınız zaman başladığını belirtir. İlk olarak durumun ne kadar tehlikeli ve zor olduğunu, sonra da bununla baş etmek için kaynaklarımızın olup olmadığını değerlendiririz. Kaygılı ve stresli kişiler genellikle durumun tehlikeli, zor, acı verici olduğuna ve yapacakları bir şey olmadığına inanırlar.

Stres genellikle çok olumsuz bir durum olarak algılanıyor. Çok mu zararlıdır?
Stresin, zihinsel ve fiziksel kaynaklarımızı tüketen olumsuz bir yanı olduğu gibi, kendimizi keşfetmemize, potansiyelimizi kullanmamıza ve gelişmemize de yardımı olabilir. Duygu açısından hafif bir genel uyarılmışlık düzeyinin olmasının yapılacak işe ilgi uyandırma etkisi vardır. Dolayısıyla bir miktar stres gereklidir. Ancak yoğun ve uzayan stresin fizyolojik ve psikolojik açıdan olumsuz etkileri görülebilir.

Nedir bu fizyolojik ve psikolojik olumsuzluklar?
Vücut strese üç ayrı mekanizmayla tepki verir. Birincisi fizyolojiktir. Kalp atışlarının artması, çarpıntı, ateş basması, baş dönmesi, nefes darlığı, boğazda yutkunma güçlüğü, titreme, baş ağrısı, mide ve kaslarda gerginlik, hazımsızlık, yorgunluk fizyolojik tepkilerdir. İkincisi zihinsel ve duygusal düzlemdeki tepkilerdir. Stes ve gerilim fazla enerji tüketmeye neden olduğu için bir süre sonra birey zayıf, güçsüz, her an kötü bir şey olacakmış duygusunu yaşayan, nedeni belirsiz yoğun bir endişe duyan, uykusuzluk çeken, sinirli, çabuk heyecanlanan bir kişi durumuna gelebilir. Dikkatini toplamakta güçlük çekebilir, hafıza sorunları yaşayabilir, öğrendiği konuları unuttuğu endişesine kapılabilir. Kolaylıkla yapabileceği işleri yapamaz, güç engellere dönüştürerek işleri geciktirme ya da engelleme eğilimine girebilir. Üçüncüsü ise davranışsaldır. Bunlar içe kapanma, bir maddeye (sigara, alkol v.b.) aşırı düşkünlük, sakarlık, gevşemede güçlüklerdir. Yoğun stres bireyin iş verimini de olumsuz etkiler.

Stresin fiziksel etkileri vücudu bazı hastalıklara karşı güçsüz bırakıyor mu?
Elbette. Fiziksel tepkiler vücut bağışıklığını düşürerek hastalıklara davetiye çıkarabiliyor. Bilimsel bir araştırma da bunu ortaya koyuyor zaten.

Bu araştırmadan söz eder misiniz?
Sidney’de bulunan Garvan Enstitüsü’nden araştırmacılar, stresli dönemlerde vücutta Nöropeptit Y (NPY) adlı hormonun salgılandığını, bunun bağışıklık sistemini etkileyerek insanları hasta ettiğini kanıtladı. Yapılan araştırmada stresli dönemlerde, sinirlerin çok sayıda NPY salgıladığı ve kana geçen bu hormonların bağışıklık sistemi hücrelerinin işlevini engellediği belirlendi. Bu durum ise nezleden kansere kadar birçok hastalıkla mücadelede güç kaybetmeyi beraberinde getiriyor.

Stresi yenmede beslenmenin rolü nedir?

Dolaylı etkisi var. Örneğin sabah kalkar kalkmaz kahve ve sigaraya sarılan, kahvaltı öğününü atlayıp öğlen öğününü geçiştiren, akşamları da alkol ve bol kalorili ağır yemeklere saldıran birinin, stresi göğüsleme anlamında başarılı olması beklenemez.

Peki stresi azaltmada yardımcı olan beslenme biçimi var mıdır?

Sakinleştirici etkisi olan bitkisel drajeler ya da ekstreler var. İyi bir kahvaltı, öğünlerin ihmal edilmemesi, sebzenin her gün tüketilmesi, kırmızı etin haftada iki öğüne indirilmesi gibi, her yerde yazılıp çizilen doğru beslenme biçimi elbette bağışıklığı güçlendirerek, stresten daha az zarar görmemize yardım eder.

STRES düzeyinizi öğrenin

Aşağıdaki durumlara genel olarak nasıl tepki gösterdiğinizi işaretleyerek stres düzeyinizi ölçün. Vereceğiniz yanıtlara göre puanların toplamı, stres durumunuzu ortaya koyacak.
4 Her zaman (4 puan) 4 Sık sık (3 puan)
4 Bazen (2 puan) 4 Hiç (1 puan)

Birçok farklı işi kısa zamana sığdırmaya çalışıyor musunuz?
İş aksaklıkları veya gecikmeler durumunda sabırsızlanıyor musunuz?
Eğlenme amaçlı da olsa oynadığınız oyunlarda hep kazanmak zorunda hissediyor musunuz?
Trafikte kırmızı ışık yanmak üzereyken arabanızla hemen geçmeye çalışıyor musunuz?
Yaptığınız bir işte yardıma ihtiyacınız olsa da sormaktan kaçınıyor musunuz?
Sürekli olarak başkalarının hayranlığını kazanma ve saygı duyulma ihtiyacı hissediyor musunuz?
Başkalarının işlerini yapma biçimlerini sıklıkla eleştiriyor musunuz?
Sıklıkla saate bakıyor musunuz?
Başarılarınızı ve pozisyonunuzu yükseltme konusunda aşırı hırs yaptığınız oluyor mu?
Zamanın size yetmediği düşüncesine kapılıyor musunuz?
Bir anda birden çok iş yapma alışkanlığınız var mı?
Sıklıkla gergin veya sinirli hissediyor musunuz?
Hobilerinize ve kendinize vakit ayırmakta zorlanıyor musunuz?
Çabuk konuşma veya sohbetleri hızlandırma eğiliminiz var mı?
Kendinizi geçinilmesi zor biri olarak kabul ediyor musunuz?
Arkadaş veya akrabalarınız sizinle geçinmenin zor olduğunu söylerler mi?
Birden fazla projede yer alma eğiliminiz var mı?
Kendinize sıklıkla işinizi bitirme tarihleri koyuyor musunuz?
Dinlenmeye ayırdığınız veya boş oturduğunuz vakitlerde kendinizi suçlu hissediyor musunuz?
Kendinize çok fazla sorumluluk yüklediğiniz oluyor mu?

Değerlendirme
Toplam puanınız 20-30 arasındaysa fazla üretken bir insan değilsiniz ve hayatınızı canlandırmaya ihtiyacınız var.
Toplam puanınız 31-50 arasındaysa stresle başa çıkma konusunda iyi durumdasınız.
Toplam puanınız 51-60 arasındaysa stres düzeyiniz normalin üzerindedir ve aşırı gergin olma sınırındasınız demektir.
Toplam puanınız 61 ve üzerindeyse, kalp hastalığına yakalanma şansınız yüksek görünüyor.

STRESten korunma yolları

Bu bölümü kesip göz önünde bir yere asın. Aslında çoğu zaten bildiğimiz ancak uygulamadığımız şeyler. Bugünden itibaren daha sağlıklı bir ruh ve vücut için bu önerilere kulak verin

Kendinizi arkadaşlarınız, yakınlarınız tarafından sürekli ilgi görmesi takdir edilmesi gerekli bir insan olarak değerlendirmeyin
n Yavaş yemek yiyin. Her lokmayı iyice çiğneyip, öyle yutun.
n Sabahları kahvaltı edin.
n Akşam yemeklerini az yiyin.
n Akşam yemeğinden üç-dört saat sonra yatın.
n Yatmadan önce yarım bardak ayran ya da süt için.
n Tereyağı ve margarinden kaçının. Bitkisel yağları tercih edin.
n Şeker, ekmek, tatlı gibi karbonhidratı bol olan yiyecekleri azaltın.
n Yemeklerinizden kırmızı eti azaltın. Onun yerine balık ve tavuk eti yiyin.
n Az yağlı süt için. Yağ düzeyi düşük peyniri ve yoğurdu tercih edin.
n Yiyeceklerinize fazla tuz atmayın.
n Bol bol meyve ve sebze yiyin.
n Sigara alışkanlığınız varsa ve bırakmakta zorlanıyorsanız, günde üç-beş sigaradan başka kullanmayın.
n Alışkanlığınız varsa, günde bir-iki kahve, iki-üç bardak çaydan fazlasını içmeyin.
n Uykunuzun düzenli olması için özen gösterin. Yatma, kalkma saatlerinde değişmeler yapmayın.
n Uykudan önce gerginlik ve kaygı veren durumlardan uzak durun. Kavga etmeyin, tartışmayın. Korku filmleri izlemeyin.
n Ruh sağlığını korumak, zorlanmayı önlemek veya ortadan kaldırmak için dinlenme ve hareket etmeyi öğrenmek gereklidir.
n Kendinize gün, hafta, ay, yıl içinde dinlenme saatleri, günleri, haftaları ayırın. Yıllık dinlenmenizi bulunduğunuz çevrenin dışında yapmaya çalışın.
n Boş zamanları değerlendirmenin, dinlenmenin çalışmamak değil, çalışmanın biçimini değiştirmek olduğunu unutmayın.
n Dinlenme sırasında sağlık durumunuza, yaşınıza göre, spor yapın.
n Benliğinizi tanıdıkça doğru ve iyi bulduğunuz yönlerinizi geliştirmek, eksik, hatalı, kötü yanlarınızı denetleyebilmek için çaba harcayın.
n Başkalarıyla iletişim kurun.
n Başkalarından gelen önerilere her zaman açık olun. Ancak son kararı siz verin.
n Kendinize güvenin, kendinizde eksik, yetersiz ve hatalı gördüğünüz yanların başkalarında da bulunduğunu düşünün.
n Ailede, okulda, işyerinde, özetle içinde bulunduğunuz her ortamda rol ve yer alın. Sorumluluk yüklenin.
n Sorumluluk , özgürlük ve özerklik sınırlarınızı iyi belirtin. Ağır sorumlulukların baskısı altıda ezilmeyin.
n Engeller karşısında başarısız, sorunlar karşısında çaresiz kalırsanız ezilmeyin, yılmayın. Yeni çözümler arayın.
n Başarısızlıklarınızdan, hatalarınızdan ders alın. Bunları tarafsız bir gözle değerlendirin.
n Kendinizi yenilemeye çalışın. Gelişmelere, değişmelere yabancı ve uzak kalmayın. Eski duygu ve düşüncelerinizle yeniler arasında bağlantı kurun.
n Geçmişteki başarısızlıklarınız ve hatalarınız için pişmanlık duymayın, sürekli olarak kendinizi veya başkalarını suçlamayın, bu tür duygulara takılıp kalmayın.
n Ölümü yaşamı tamamlayan bir son olarak kabullenin.
n Çocuklara ve gençlere ilgi gösterin. Onların umutlarından esinlenin. Bu size iyi gelecektir.
n Saygı duyduğunuz, değer verdiğiniz duygularınız, düşünceleriniz, inançlarınız olsun.
n Size uymayan, ters düşen değer yargısı, duygu, düşünce ve inançlar karşısında anlayışlı, esnek ve hoşgörülü olun.
n Karşı cinsle ilgi, saygı, sevgi, anlayış, beğeni ve desteğe dayalı ilişkiler kurup sürdürün. Karşı cinsi kendinizle eşit görün. Küçük görüp ezmeyin, büyük görüp korkmayın.
n Değer verdiğiniz insanları yitirdinizse, nedenlerini araştırın. Sizden kaynaklanan ilgisizlik, sevgisizlik, iticilik, saldırganlık varsa, bunları gidermenin yollarını araştırın.
n Eksiksiz ve kusursuz iş yapma baskısından kurtulun.
n Seçeneklerin arasında ‘yukarıdakilerin hiçbiri’ seçeneğinin bulunduğunu unutmayın.

Onlar yanlış biliyor

1. Stres altında olduğumuz zaman bunu bilir, hissederiz:
Bazı insanlar stres yaşamaya o kadar alışkın olurlar ki, strese maruz kaldıklarında bunun farkında olmazlar. Pek çoğumuz fark etmesek de, stresin zararlı etkilerini yaşarız. Endişe ve hayal kırıklığı duygularını yaşamıyor dahi olsak, stres vücudumuza zarar verebilir ve başkaları ile olan ilişkilerimizi zedeleyebilir.

2. Strese hızlı yaşam temposu olan insanlar maruz kalır: Pek çok sıradan insan, kendilerini mutsuz ve hayatta yapmak istediklerini gerçekleştiremediklerini düşündüren kronik stres ve endişe yaşar.

3. Stresi azaltmanın tek yolu çevrenizi değiştirmektir:
Hayata bakışınızı değiştirmek, stresi azaltmanın en etkili yoludur. Stres, bizim hayatı algılayış şeklimizden kaynaklanır, hayatın kendisinden değil.

4. Duygular söz dinlemez, kontrol altına alınamazlar:
Duygularımızı, önce davranışlarımızı ve düşüncelerimizi değiştirerek değiştirebiliriz.

Stresin Nedenleri

2008-05-27T09:36:00.000-07:00

Stresin Nedenleri

Stres Selye'nin (1974) ifadesiyle vücudumuzun herhangi bir "taleb"e karşı verdiği genel bir cevaptır. Bu yaklaşım içinde, oluşabilecek "talepler' strese neden olan olaylar olarak düşünülecek olursa, iki türde olaydan bahsedilebilir. Birinci tipteki olaylar yüksek beyin fonksiyonlarını pas geçip direkt olarak stres reaksiyonunun oluşmasına neden olabilirler. Amfetamin, kafein ve nikotin gibi maddeler herhangi bir algı gerektirmeden otomatik reaksiyon oluştururlar ki, bu tür uyaranlar stresin biyojen nedenleri olarak adlandırılmaktadır (Everly, 1989). Öte yandan psikososyal nedenler gerçekten olmuş veya hiç gerçekleşmemiş olaylardır. Bu tipteki olaylar dolaylı yönden stres reaksiyonuna neden olmaktadırlar. Çünkü olayın kendisi değil nasıl algılandığı reaksiyonun asıl sebebidir. Tanımadığınız bir insanın ölümüne şahit olmak üzücü fakat geçici bir durum olabilirken, aynı ölümün sizin yüzünüzden olduğu düşüncesi, üzüntünün çok daha uzun süreli olmasını sağlayabilir. Verilen iki durumda da aynı vaka söz konusu iken, ikinci durumu muhakeme ediliş tarzı verilen reaksiyonun daha yoğun ve krorıik olmasını getirebilir. Stresle mücadele konusunda işte bu hayat olayları ve bunlara bakış tarzı ön plana çıkmaktadır.

Stres Reaksiyonları
Selye (1974), Genel Adaptasyon Sendromu olarak tanımladığı strese karşı reaksiyon verme sürecini "Alarm" durumu ile başlatmaktadır. Bu aşamada herhangi bir olayın meydana gelmesiyle homeostatik düzen bozulmaktadır. Bu düzensizliğe henüz hazır olunmadığından, bünye kısa bir süre alarm durumuna geçer ve tekrar denge durumuna gelebilmek için işlemler başlatır. İkinci aşama "Direnç" olarak adlandırılmıştır. İşleme giren savunma mekanizmaları meydana gelen olaya karşı koyabilmek için enerji ve güç sağlarlar. Bu destek sayesinde en basit anlamda kendimizi korumamıza yarayan "savaş ya da kaç" reaksiyonu için zemin hazırlanmış olur.
Üretilen herhangi bir davranış sonrası olay hala dengeyi tehdit edici özelliğini gösteriyorsa üretilen davranış tekrarlanır veya değiştirilir. Ancak tüm çabalar sonucu tehdit ortadan kalkmıyorsa bünye üçüncü aşama olan "Tükenme" durumuna geçebilir, zira yeni bir davranış için gerekli enerji rezervleri sonsuz değildir.
Selye bünyenin söz edilen standart reaksiyonundan bahsederken Lazarus (1991 ) reaksiyonun verilip verilmeyeceğini, verilecekse ne çeşit olacağının belirlendiği iki aşamalı bir psikolojik süreci vurgulamaktadır. Birinci aşamada olayla karşılaşan kişi bunun amaçları ile ne kadar ilgili olduğunu değerlendirir. Olayla amaçlar arasında bir ilgi bulunmuyorsa bir reaksiyon verme gereği ortadan kalkar. Ancak olay amaçlarla ilgili ise olumlu mu yoksa olumsuz mu olduğu değerlendirilir. Olumlu bir olayda yani amaca ulaşmayı kolaylaştırdığı algılanan olayda olumlu duygular ortaya çıkar. Olumsuz değerlendirilen durumda ise ikinci aşamadaki değerlendirme sağlığın korunması veya kaybedilmesi açısından önem taşır. Olumsuz olaya karşı direnme veya yok etme gücü olduğunu, bunu yapabilecek potansiyeli olduğu değerlendirmesini yapan bir kişi, meydana gelen olumsuz olay sonunda olumsuz duygular hissetmeyebilir. Birinci bölümde açıklanan araştırmada ambulans personelinin fazla stres hissetmediklerini belirtmesi bu faktöre bağlı olarak açıklanabilir. Karşılaşacağı stresli durumları bilen, bunlarla karşılaşsa bile üstesinden gelebilmek için gerekli eğitimle donanmış ve eğitimini beceriye dönüştürebilmiş bir kimse artık stresli durumla mücadele edebilme cesaretini ve gayretini gösterir.

Kişilik Yapısı ve Stres İlişkisi
Olaylara bakış açısının geçmişte benzer olaylarda yaşanan tecrübeler sonunda kemikleştiği ve kişiliğin bir parçası olduğu düşünülebilir. Belli bir tarzda gelişen bazı kişilik yapılarının çoğu zaman kişiyi stresin olumsuz etkilerine yatkınlaştırabileceği bildirilmektedir. Bunlar arasından mükemmeliyetçi kişilik ve öğrenilmiş karamsarlık tipik örneklerdir. Kendisi hakkında devamlı mükemmel beceri ve sonuçlar bekleyen bir insan (mükemmelliyetçilik), yaşayacağı hayal kırıklıkları nedeniyle olumsuz reaksiyonlar gösterebilir veya meydana gelen olumsuz olaylar kişinin hep kendinden kaynaklanan sebeplere atfedilir ve olayların devamlı bu şekilde süreceğine inancı (öğrenilmiş karamsarlık) depresyon yaratabilir.
Diğer taraftan Kobasa (1979) tanımladığı mücadeleci kişilik yapısındaki stresle başa çıkmada etkili olabilen üç olumlu özellikten bahsetmektedir. Bu özelliklerden ilki olayları bir tehdit olarak değil kendini geliştirebilme fırsatı olarak görebilmektir. İnsanın sahip olduğu değerleri hayat boyu geliştirebilme potansiyeli vardır. Bu potansiyelin varlığına inanan insanlar yeni ve tehditkar durumları kaçma veya hostil davranışlar göstererek atlatmak yerine bu olayları mücadele gücü nispetinde yaşamayı ve bir daha aynı olayla karşılaşıldığında daha tecrübeli olmayı yeğleyebilirler. İkinci özellik meşgul olunan işin bir anlam ifade etmesidir. İşin bir anlam ifade edebilmesi için daha önceden yapılmış olan planlar içinde yer alması gerekir. Dolayısıyla bu özelliğe sahip olan insan planları dahilinde ilerlemekte ve anlamlı bir iş üzerinde çaba sarf eden ve bu onlarda olumlu hisler uyandırır. Üçüncü özellik ise içinde bulunulan şartların kontrol edilebileceğine ait inançtır. Bu özellik birinci bölümde açıklanan araştırmada da desteklendiği gibi stresle mücadelede oldukça önemli rol oynamaktadır. Stres veren durum mücadele edilmedikçe hayatı kısıtlayan bir faktör olabilir. Kısıtlılıklar amaçlara gem vurduğundan olumsuz duygular uyandırır. Halbuki kişinin yaşadığı çevreye etki edebileceğini hissetmesi olumlu bir duygudur.

Stresle Mücadele
Stresle etkin mücadele direkt olarak stres kaynağının tanımının doğru yapılmasına ve doğru reaksiyonun verilmesine bağlıdır. Birinci bölümde kontrol algısının, hissedilen stres seviyesi ile ilişkili olduğundan bahsedilmişti. Bu yüzden psikososyal stres kaynaklarını kontrol edilebilirlikleri açısından da inceleyerek daha etkin mücadele yapabilmek mümkün olabilir.

1. Kontrol edilemeyen psikososyal kaynaklar
Bu kategoriye verilebilecek en tipik örnek trafikte yaşanan sıkıntılardır. Kimi insan kendisini tehlikeli bir şekilde sollayan bir aracı araç sahibine bir ders vermek amacı ile takip edip tehlikeli bir şekilde sollar. Bu tür bir ders verme amacı ile trafik kuralları dışında yapılan hatalı sollamalar diğer araç sahibini kızdırmaktan başka bir işe yaramadığı gibi hatalı sollamaların sayısını arttırmaktadır. Ancak ders verme girişiminde olan kişi durumu kendisinin kontrol edebileceği ve değiştirebileceği bir durum olarak gördüğünden yanlış bir tanım yapmakta ve yanlış bir müdahalede bulunmaktadır. Trafik içerisinde sizin hakkınızın yenmemesini, hayatınızın başkaları tarafından tehlikeye atılmamasını sağlayacak durum herkesin kurallara uyması ile mümkündür. Bu olaylarda insanın kontrol edebileceği şeyler kendi uyumu ile kısıtlıdır, başkalarının trafik kurallarına uymadığını görerek aynı uyumsuzluklarla müdahale etmek daha fazla uyum getirmez. O halde bu durumda şöyle bir soru akla gelir: Başkalarının bana yaptığı haksızlıkların neden olduğu öfke kaygı gibi olumsuz duygularla bütün günümün rezil olmasına izin mi vermem gerekir? Buradaki kilit nokta, olaylar müdahalelerle olumlu yönde değiştirilemiyorsa, olumsuz duygularla baş etmenin yolunun öğrenilebileceğidir. Yani başkalarının bize haksızlık etmesi gibi bir stres kaynağını o anda belki engelleyemeyiz ama duygularımıza olan hakimiyetimizle günün rezil olmasını değiştirebiliriz. Bu konu duygularla baş etme olarak aşağıda incelenecektir.

2. Kontrol edilebilen psikososyal kaynaklar
Yukarıda bahsedilen trafikte seyreden diğer araçların kurallara uymaması gibi bir stres kaynağına o anda müdahale etmek kontrolümüzün dışındadır, bununla beraber bazı stres kaynaklarına direki olarak müdahale edebilir ve stres kaynağı olmaktan çıkarabiliriz. Bu duruma tipik bir örnek olarak alınan fazla sorumluluklardan dolayı aşırı çalışmak zorunda kalmayı verebiliriz. Bazı insanlar sorumlulukların kendilerine aşırı derecede yüklenmesini istemezler ama bir otorite figürü kendilerine yeniden bir iş verince "hayır' da diyemezler. Strese sebep olan otorite figürleri ile ilişki tarzı sosyal beceri kazanımları ile daha az stres verici hale getirilebilir. Girişkenlik ve sosyal beceri eğitimleri ileride detaylı bir şekilde incelenecektir.

Psikososyal stres kaynakları ile aslında stres vermeyebilecek bir olayın yanlış algılanması sonucunda da karşılaşılmaktadır. Bu durumda kaynağın kendisi değil algılanış tarzı strese neden olmaktadır. Bu tür durumlardaki stresle mücadele için durumu çeşitli yönleriyle muhakeme edebilmenin öğrenilmesi iyi bir yol olabilmekledir.

Olumsuz Duygularla Mücadele
Duygularımız hayatımızın renkleridir. Olumsuz duygularımız uzun süreli ve çok yoğun olmadıkları sürece hayatımıza anlam katarlar. Bununla beraber yaşanan anlık ve çok yoğun olumsuz duygular davranışlarımızı yönlendirdiği zaman, olumsuz duygunun daha uzun sürelerde devam etmesini sağlar. Yoğun yaşanan duygularda genellikle görülen tipik bir özellik vücudun uyarılma seviyesinin artışıdır. Uyarılmışlığın çok yüksek olduğu ve yapılması gereken işin komplike olduğu durumlarda performansın düştüğü bilinmektedir. Yaşanan durumun uyarılmışlık seviyesini arttırması sempatik sinir sisteminin aktivasyonu ile ilgilidir ve bu sistemin temel görevi, durumla başa çıkılabilmek için yeterli gücü sağlamaktır. Uyarılmışlık seviyesi kızgınlık ve öfke gibi duygularda ne kadar yüksekte ise, insan o anda ürettiği gücü boşaltma ihtiyacı hissedebilir. Bu gücü kavga etmek, karşıdakini sindirmek gibi davranışlara dönüştürme muhtemeldir. Bununla beraber bu tür davranışlar da durumdaki olumsuz duyguların yatışmasını getiremezler. Dolayısıyla uyarılma seviyesini çok yukarılara taşıyan olaylarda soğuk kanlılığın korunması ve kendimizi koruyacak kararların bu anda alınarak davranışlarımıza aktarılması oldukça yararlı olabilir. Bu manevra bir nevi semptom tedavisi olarak düşünülebilir. Yani eğer bir hastalık varsa en etkin mücadele hastalığın kaynağının ortadan kaldırılması olabilir. Bununla beraber kaynağa ulaşamadığımız veya etkileyemediğimiz durumlarda, hastalıkla ortaya çıkan semptomları hedef alan bir tedavi uygulamak mantık kazanır. Stresle mücadele de kaynağın üzerinde çalışmıyorsak kaynağın neden olduğu semptomlar (burada aşırı uyarılmışlık) seçilerek müdahale yapılabilir. O halde burada önem kazanan soru uyarılmışlık seviyesine nasıl müdahalede bulunulacağıdır.

Stres, gribi de tetikliyor..

2008-05-27T09:22:00.001-07:00

Çukurova Üniversitesi (ÇÜ) Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Barlas Aydoğan, mevsimsel dönüş nedeniyle artan gribal vakalardan korunmak için vücudu yorgun düşüren stresten uzak durulması gerektiğini bildirdi.

Doç. Dr. Barlas Aydoğan, yaklaşan kış ayları öncesi gece ve gündüz arasındaki ısı farkları nedeniyle solunum yolu ve gribal enfeksiyon şikayetlerinde önemli oranda artış yaşandığını söyledi.

Özellikle bu aylarda vücudun ısı oranının iyi ayarlanması ve kıyafet seçimine özen gösterilmesi gerektiğini ifade eden Aydoğan, vücut direncini artırıcı gıda maddelerinin ise daha fazla tüketilmesi gerektiğini belirtti.

Vücut direncini düşürücü her türlü etkenin gribal enfeksiyonları tetiklediğini anlatan Aydoğan, kişinin yaşamını olumsuz etkileyen stresin de hastalığın ortaya çıkmasında etkili olduğunu kaydetti.

Stres yaratan ortamların vücudun savunma sistemini etkileyeceğini ve direncini düşüreceğine işaret eden Aydoğan, “Mevsim dönüşü nedeniyle artan gribal vakalardan korunmak için vücudu yorgun düşüren stresten uzak durulması gerekir” dedi.

Aydoğan, eylül ve ekim aylarında yapılacak grip aşısının hastalıktan büyük oranda korunmayı sağlayacağını söyledi. Bu tür aşıların önceki yıl görülen virüslere karşı üretildiğini de anımsatan Aydoğan, fayda sağlanamaması durumunda ise mutlaka bir uzman doktora başvurulması gerektiğini belirtti.

ntvmsnbc.com

Bardak Ne Kadar Agir?

2008-05-27T09:13:00.001-07:00

Ünlü bir konuşmacı, stres yönetimiyle ilgili bir konferans veriyormuş!

İçi su dolu bir bardağı eline almış, havaya kaldırmış ve dinleyicilere
sormuş: "Sizce bu bardak ne kadar ağır?"
Herkes kendince bir şeyler söylemeye başlamış, kimi 20 gr. demiş kimi 30 gr..
Konuşmacı "önemli olan aslında bu bardağın ne kadar ağır olduğu değil,
onu bu şekilde ne kadar tuttuğumdur" demiş..
Bardağı bu şekilde bir dakika boyunca tutarsam, bir şey olmaz.. Bir saat boyunca tutarsam, kolum ağrımaya başlar Bir gün boyunca tutarsam, sonunda beni hastaneye götürmek zorunda kalırsınız.. Bardağın ağırlığı hiç değişmiyor, ama onu elimde tuttuğum sure arttıkça bana verdiği sıkıntı da artıyor. Bize sıkıntı
veren şeyleri de sürekli aklımızda tutarsak, aklımızı sürekli onlarla
meşgul edersek, er ya da geç bize taşıyamayacağımız kadar ağır gelirler..
Yapmamız gereken bardağı bir sure elimizden bırakmak, biraz dinlendikten
sonra tekrar almak.. sıkıntılarımızı da bir sure aklımızdan çıkarmak, ve
kafamızı, enerjimizi topladıktan sonra tekrar ele almak..
O yüzden bugün işinizden evinize dönerken, sıkıntılarınızı işyerinde bırakın..
Omuzlarınızdaki yük ne kadar ağır olursa olsun, bir sure için bir kenara
bırakın.. iyice bir dinlenip zihninizi toparladığınızda tekrar ilgilenirsiniz.

Dinden Uzak Yasamanin Sonuclari: Stres ve Depresyon

2008-05-27T09:08:00.000-07:00

DİNDEN UZAK YAŞAMANIN SONUÇLARI: STRES VE DEPRESYON

"Kim de Benim zikrimden yüz çevirirse, artık onun için sıkıntılı bir geçim vardır..." (Taha Suresi, 124)

Allah, kimi hidayete erdirmek isterse, onun göğsünü İslam'a açar; kimi saptırmak isterse, onun göğsünü, sanki göğe yükseliyormuş gibi dar ve sıkıntılı kılar. Allah, iman etmeyenlerin üstüne işte böyle pislik çökertir. (En'am Suresi, 125)

Din ahlakını yaşamayan insanların Allah'a güvenip teslim olmamaları hayatlarını sürekli üzüntü, sıkıntı ve stres içinde geçirmelerine sebep olur. Bu yüzden psikolojik kökenli pek çok hastalığa yakalanırlar, vücutları çok hızlı yıpranır, kısa sürede yaşlanıp çökerler. Yaşadıkları ruhsal sıkıntının etkisi bedenlerinin her noktasında kendisini gösterir.

Müminler ise psikolojik yönden sağlıklı oldukları, strese, üzüntüye, ümitsizliğe kapılmadıkları için bedenen de daha sağlıklı ve dinç kalırlar. Allah'a tevekkül etmelerinin, güvenip dayanmalarının, herşeye hayır gözüyle bakmalarının, Allah'ın kendilerine olan güzel vaat ve müjdelerinin sevincini sürekli içlerinde taşımanın olumlu etkisi, fiziksel özelliklerine de yansır. Tabii ki bu durum, dini tam anlamıyla kavrayan ve vicdanını tam kullanarak, Kuran ahlakını hakkıyla yaşayan kimseler için geçerlidir. Elbette ki onlar da hastalıklara yakalanır ve doğal olarak yaşlanırlar, ancak bu durum diğerleri gibi psikolojik kaynaklı bir çöküntü şeklinde değildir.

Günümüzde çağın hastalıkları olarak isimlendirilen "stres ve depresyon", kişiye yalnızca psikolojik olarak zarar vermekle kalmayıp, bedeninde de fiziksel olarak çeşitli etkilerle kendisini göstermektedir. Stres ve depresyona bağlı olarak meydana gelen rahatsızlıkların başlıcaları, bazı akıl hastalıkları, uyuşturucu madde bağımlılıkları, uykusuzluk, deri, mide, tansiyon hastalıkları, nezle, migren, kemiklerle ilgili birtakım hastalıklar, böbrek dengesizliği, solunum bozuklukları, alerjiler, kalp krizi, beyinde büyüme meydana gelmesi gibi sorunlardır. Tabii ki tüm bu hastalıkların oluşma sebebi, her zaman stres veya depresyon olmayabilir. Fakat bilimsel olarak da ispatlandığı gibi bunların çıkış noktası çoğu kez psikolojik kaynaklıdır.

İnsanlar arasında çok yaygın olarak görülen "stres", korku, güvensizlik, umutsuzluk, aşırı heyecan, endişe, baskı gibi duyguların, vücuttaki dengeyi bozarak bedende oluşturduğu genel bir gerilim durumudur. İnsanlar strese girdikleri zaman, vücutları buna tepki gösterir ve alarma geçer. Vücutta çeşitli biyokimyasal reaksiyonlar başlar: Kandaki adrenalin seviyesi yükselir; enerji tüketimi ve vücut reaksiyonları maksimum seviyeye çıkar; şeker, kolesterol ve yağ asitleri kana bırakılır; kan basıncı artar ve kalp atışı hızlanır. Glikoz (şeker) beyne yönlendirildiğinde kolesterol miktarı yükselir, bu da vücut için tehlike anlamına gelir.

Özellikle kronik stres, vücut fonksiyonlarını değiştirdiğinden, çok büyük zararlara sebep olabilir. Stres nedeniyle vücuttaki adrenalin ve kortizol miktarı normal olmayan bir şekilde yükselir. Uzun süreli streste, kortizol hormonunun yükselmesi, bazı hastalıkların -örneğin şeker hastalığı, kalp hastalıkları, yüksek tansiyon, kanser, ülser, solunum hastalıkları, egzama ve sedef gibi deri hastalıkları, bağışıklık sistemine bağlı rahatsızlıklar- erken yaşta ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Kortizol yüksekliğinin beyindeki hücreleri öldürmeye kadar varan etkileri bulunmaktadır. Stresin sebep olduğu rahatsızlıklar bir kaynakta şöyle ifade edilmektedir:

Stres ve stresin doğurduğu gerginlik ve ağrı arasında önemli bir ilişki vardır. Stresin sebep olduğu gerginlik, damarların daralmasına, kafanın belirli bölgelerine giden kan akımının bozulmasına ve o bölgeye giden kanın bir hayli azalmasına yol açar. Diğer taraftan bir dokunun kansız kalması doğrudan ağrıya sebep olur. Çünkü muhtemelen bir taraftan gergin dokunun daha çok oksijene ihtiyaç göstermesi, diğer taraftan dokunun zaten yetersiz kanla beslenmesi özel ağrı alıcılarını uyarır. Bu arada adrenalin ve noradrenalin gibi stres sırasında sinir sistemini etkileyen maddeler de salgılanmış olur. Bunlar da doğrudan veya dolaylı olarak kasların gerginliğini artırır ve hızlandırır. Böylece ağrı gerginliğe, gerginlik kaygıya, kaygı da ağrının şiddetlenmesine yol açar.84

Ancak stresin yol açtığı en ciddi hastalıklardan birisi kalp krizidir. Araştırmalar, agresif, telaşlı, endişeli, sabırsız, rekabetçi, kindar, asabi insanların kalp krizi oranlarının, bu davranışları az gösteren insanlardan daha fazla olduğunu göstermektedir.85 Bunun sebebi ise şöyledir:

Hipotalamus'un başlattığı, sempatik sinir sisteminin aşırı uyarılması aynı zamanda aşırı insülin salgılanmasına ve dolayısıyla bu insülinin kanda birikmesine sebep olur. İşte bu durum sağlık açısından hayati önem taşımaktadır. Çünkü, koroner damar hastalığına yol açan şartların hiçbiri, kandaki fazla miktardaki insülin kadar kesin ve yıkıcı bir rol oynamaz.86

Bilim adamları, stres derecesi ne kadar yüksekse, kandaki akyuvarların tepkisinin o kadar zayıfladığını ifade etmektedirler. Oxford Üniversitesi Teknoloji Transferi Bölümü'nde görevli Linda Naylor başkanlığındaki ekibin geliştirdiği test sayesinde, stres derecesinin bağışıklık sistemi üzerindeki bu olumsuz etkisi ölçülebilmektedir.

Stresle, bağışıklık sistemi arasında da yakın bir ilişki vardır. Fizyolojik stres, bağışıklık sistemi üzerinde önemli bir etki yapar ve bağışıklık sistemini çökertmeye çalışır. Stres altında olan beyin, vücutta kortizol hormonu üretimini artırır ve bağışıklık sistemini zayıflatır. Diğer bir deyişle beyin, bağışıklık sistemi ve hormonlar birbirleriyle ilişki içindedirler. Bu konuda uzmanlar şöyle demektedir:

Psikolojik veya fiziksel stres konusundaki çalışmalar uzun süren yoğun bir stresle karşılaşıldığı zaman hormonal dengeye bağlı olarak bağışıklık cevabında bir düşüş olduğunu ortaya koymuştur. Kanser dahil birçok hastalığın ortaya çıkış ve şiddetinin hayat stresleriyle ilişkili olduğu bilinmektedir.87

Kısacası, stres insanın doğal dengesini bozan bir durumdur. Bu olağanüstü durumun süreklilik göstermesi vücut sağlığını bozarak, çok çeşitli rahatsızlıklara yol açar. Uzmanlar, stresin insan vücudu üzerindeki olumsuz etkilerini şu temel maddeler altında toplamaktadırlar:

Kaygı ve Panik: İşlerin kontrolden çıktığı hissine kapılma

Sürekli artan terleme

Ses değişmesi: Kekeleme, titreyerek konuşma

Hiperaktiflik: Ani enerji patlamaları, zayıf diabet kontrolü

Uyumada zorluk çekmek: Kabus görme

Deri hastalıkları: Sivilce, akne, ateş, sedef hastalığı ve egzama

Gastrointestinal belirtiler: Hazımsızlık, mide bulantısı, ülser

Kas tansiyonları: Gıcırdayan veya kenetlenen dişler, çenede ağrı, sırt, boyun ve omuzlarda ağrı

Düşük dereceli enfeksiyonlar: Nezle vb.

Migren

Hızlı kalp çarpıntısı, göğüs ağrısı, yüksek tansiyon

Böbrek dengesizliği, su tutma

Solunum bozuklukları, kısa nefesler

Alerjiler

Eklem yerleri ağrısı

Ağız ve boğaz kuruluğu

Kalp krizi

Bağışıklık sisteminin zayıflaması

Beyin bölgesinde küçülme

Kendini suçlu hissetme, kendine güvensizlik

Kafa karışıklığı, doğru yorumlar yapamama, iyi düşünememe, zayıf hafıza

Aşırı kötümserlik, herşeyin kötüye gideceğine inanma

Kıpırdamadan bir yerde durmada zorluk çekme, mutlaka tempo tutma

Konsantre olamama veya konsantrasyon zorluğu çekme

Sinirlilik, alınganlık

Mantıksızlık

Kendini yardımsız, umutsuz hissetme

Artan veya azalan iştah

Din ahlakından uzak yaşayan kimselerin "stres" denilen sıkıntı ile yaşamaları Allah'ın Kuran'da bildirdiği bir durumdur:

"Kim de Benim zikrimden yüz çevirirse, artık onun için sıkıntılı bir geçim vardır..." (Taha Suresi, 124)

Bir başka ayette ise Allah "... bütün genişliğine rağmen yeryüzü onlara dar gelmişti, nefisleri de kendilerine dar (sıkıntılı) gelmişti ve O'nun dışında (yine) Allah'tan başka bir sığınacak olmadığını iyice anladılar..." şeklinde buyurmaktadır. (Tevbe Suresi, 118)

Bu sıkıntılı -günümüz ifadesiyle stresli- yaşam, iman etmeyenlerin, imanın kazandırdığı güzel ahlaktan uzak yaşamalarının sonucudur. Bugün doktorlar, stresin etkilerinden korunmak için huzurlu ve sakin bir yapıya, rahat, güvenli ve endişelerden uzak bir psikolojiye sahip olunması gerektiğini ifade etmektedirler. Huzurlu ve rahat bir psikoloji ise, ancak Kuran'ın yaşanmasıyla mümkündür. Nitekim Kuran'da Allah pek çok ayette iman edenlerin üzerine "güven duygusu ve huzur" indirdiğini bildirmektedir. (Bakara Suresi, 248; Tevbe Suresi 26, 40; Fetih Suresi, 4, 18) Rabbimiz'in iman eden kulları için vaadi ise bir ayette şöyle bildirilmektedir:

Erkek olsun, kadın olsun, bir mü'min olarak kim salih bir amelde bulunursa, hiç şüphesiz Biz onu güzel bir hayatla yaşatırız ve onların karşılığını, yaptıklarının en güzeliyle muhakkak veririz. (Nahl Suresi, 97)

Fiziksel veya psikolojik stres sırasında kişinin adrenal bezi (böbrek üstü bezi) glukokortikoid hormonlarından bol miktarda salgılar. Bu hormonlar kaslara ekstra enerji sağlarken büyüme gibi o an için gereksiz etkinlikleri geçici olarak durdurur. Şiddetli fiziksel stres durumlarında yaşamsal öneme sahip olan bu hormonlar kronik psikolojik stres durumlarında yüksek tansiyon obezite kemik erimesi, mide ülseri gibi strese bağlı bozukluklara yol açabilir.

Kitap: Gecinilmesi Zor Insanlarla Gecinme Sanati

2008-05-27T08:37:00.000-07:00

Geçinilmesi Zor İnsanlarla Geçinme Sanatı
Prof. Dr. Erol Özmen

Günümüzde insanlarla ilişkilerde başarılı olmanın önkoşulu her türlü insanla geçinebilme becerisine sahip olmaktır. Fakat öyle insanlar vardır ki onlarla bir çok kişi anlaşamaz. Geçinilmesi zor insanlar olarak nitelenen bu insanlar çevrelerindeki insanların çoğu ile geçinemezler; herkes de çoğu zaman bu insanlardan uzak durmaya çalışır. Fakat bu kimi zaman mümkün değildir. Evde, iş yerinde, çarşıda, pazarda, sokakta, kısaca yaşamın sürdüğü her yerde geçinilmesi zor insanlarla karşılaşmak mümkündür. Bazı durumlarda bu insanlarla ilişkiyi sürdürme zorunluluğu vardır ve o insanlarla geçinmenin yolunu bulmaktan başka çare yoktur. Böyle durumlarda ilişkilerin mümkün olduğunca daha az çatışma yaşanacak şekilde sürdürülebilmesi için kişinin hem kendini hem karşısındaki insanı tanıması ve kişilik özelliklerine göre nasıl davranması gerektiğini bilmesi gerekmektedir. Her an bir anlaşmazlık ya da çatışma yaşanma olasılığı nedeniyle geçinilmesi zor insanlarla ilişkilerde ise ilişkinin yönlendirilmesi ve yönetilmesi gerekmektedir.

Bu kitap insanlarla ilişkilerini geliştirmek ve geçinilmesi zor insanlarla geçinme becerisi kazanmak isteyenlere seslenmektedir.

Aşağıda kitaptan bazı alıntılar verilmiştir:

HERKESLE İYİ GEÇİNMEK MÜMKÜN MÜDÜR ?

İnsanlarla iyi geçinmek isteyen bir kişi öncelikle kendisine “herkesle iyi geçinmek mümkün müdür?” sorusunu sormalıdır. Bu soruyla birlikte akla gelen diğer bir soru da insanın herkesle iyi geçinmek zorunda olup olmadığı sorusudur.

Bu sorulara yanıt ararken öncelikle iyi geçinmenin ne anlama geldiği belirlenmelidir. İyi geçinme bir uçta “dost olma, iyi arkadaş olma”, diğer uçta ise “iş (ya da başka bir zorunluluk) gereği (birbiriyle dost ya da iyi arkadaş olmadan) bir arada uyumlu çalışma” anlamında kullanılabilir. İyi geçinme en yalın olarak “zaman zaman çatışma yaşansa bile her iki tarafın da birbirinin varlığını birbirini değiştirmeye çalışmadan kabul ederek bir arada olabilme” şeklinde tanımlanabilir. Kuşkusuz herkesle iki dost ya da arkadaş gibi geçinmeyi beklemek gerçekleşmesi mümkün olmayan bir hayaldir. Fakat iyi geçinme becerileri kazanıldığında yalın tanımda belirtildiği şekilde iyi geçinmek mümkündür. Bunun için gerekli önkoşul en azından taraflardan birisinin iyi geçinme becerilerine sahip olması ve iyi geçinmek için çaba harcamasıdır.

Yalnız burada vurgulanması gereken nokta iyi geçinmenin insanın kendi görüşlerinden, istek ve gereksinimlerinden tümüyle vazgeçmesi ve karşıdakinin her istediğini yerine getirmesi anlamına gelmediğidir. Yalnız karşı tarafın istek ve gereksinimlerine göre davranmak iyi geçinmek değil, teslim olmaktır.

Çok bilinen masallardan birisinde tilki ile leylek arkadaş olurlar. İlk olarak tilki leyleği evine yemeğe davet eder. Daveti büyük bir sevinçle kabul eden leylek, davet günü büyük bir hayal kırıklığına uğrar. Tilki sofraya düz bir tabak koyduğu için, leylek tabağına konan yemeği yiyemez. Bunu en baştan düşünen kurnaz tilki, planladığı gibi bütün yemeği tek başına yer. Leylek ise aç kaldığını hiç belli etmeden yemeğe davet ettiği için tilkiye teşekkür eder ve o da tilkiyi yemeğe davet eder. Bu kez aç kalma sırası tilkidedir. Leyleğin yemeklerini koyduğu kap leyleğin gagasına göredir; ağzı dar ve derin. Aç kalma sırası tilkidedir. Tilki de ne kadar uğraşırsa uğraşsın böyle bir kaptan hiç yemek yiyemez. Hem kendi evinde, hem leyleğin evinde tüm yiyecekleri yemeyi planlayan tilkinin planları suya düşer. Leyleğin kurnazlığını anladığını gören tilki, leylekten özür diler.

Masallar kuşkusuz çok değişik biçimde yorumlanabilir. İnsanlarla geçinmek açısından bakınca “Tilki ile Leylek” masalının iletisi basit ve açıktır: birileriyle iyi geçinmek istiyorsanız, onun fiziksel, sosyal ve psikolojik özelliklerini dikkate almalısınız.

İnsanlarla geçinmek isteyen kişinin öncelikle geçinmek istemeli ve geçinmeye gönlü olmalıdır. Başkaları ile iyi geçinmek isteyen insan her şeyin yalnız kendi istediği biçimde gerçekleşmesini beklememeli, en az kendisi kadar geçinmek istediği insanı da dikkate almalı; onun kişilik yapısını, sosyal özelliklerini, beklentilerini sezebilmeli ve bunlara uygun tutum ve davranış gösterebilmelidir.

Çok bilinen başka bir masalda ise iki keçi bir köprüde karşılaşırlar.Köprü keçilerin yan yana geçemeyeceği kadar dardır. Her ikisi de öncelikle kendisinin geçmesi gerektiğini düşünür. birbirine yol vermezler. İki keçi inatlaşarak köprünün ortasında toslaşmaya başlarlar. Fakat ikisi de kaybeder. Her ikisi de suya düşer ve boğulurlar.

“İki İnatçı Keçi” masalının da iletisi çok açık ve basittir. Yüzeysel olarak bakıldığında herkesin bunun farkında olacağı ve benzer biçimde davranmayacağı düşünülebilir. Fakat günlük yaşamda benzer biçimde inatlaştıkları için iki tarafın da kaybettiği çatışmalar düşünüldüğünden çok daha fazla yaşanmaktadır. İnatlaşmanın aşılabilmesi ve inatçı iki kişinin birbiri ile iyi geçinebilmesi için insanların “inatlaştığının farkında olması”, “gerektiğinde inatlaşmayı bırakabilmesi”, “karşı tarafın inadını arttıracak şekilde davranmaması”, “inatlaşmadan kaynaklanan duygularla baş edebilmesi”, “iki tarafta da kaybettiği duygusu yaratmadan uzlaşma yolunun bulunması” gerekmektedir.

“Herkesle iyi geçinmek mümkün müdür?” sorusuna dönecek olursak dost ya da iyi bir arkadaş olarak geçinmeyi hedeflemiyorsanız bu sorunun yanıtı evettir. Çevrenize baktığınızda herkesle geçinebilen insanlar olduğunu görürsünüz. Onların sahip oldukları iyi geçinme becerilerini herkes kazanılabilir. Fakat bunun bugünden yarına kazanılamayacağı uzun süren uğraş ve çaba gerektirdiği unutulmamalıdır. Bu konuda ilk adım öncelikle istekli olmak ve bu isteğini uygulamaya geçirmektir.

GENEL ÖNERİLER

Geçinilmesi zor insanlarla ilişkide her zaman çeşitli zorlukların ve çatışmaların yaşanacağı en baştan kabul edilmeli ve ilişkiyi sürdürmenin yolları bulunmaya çalışılmalıdır. Geçinilmesi zor insanların tümü için geçerli önerilerde bulunmak mümkün olmamakla birlikte, kitabın bu bölümünde geçinilmesi zor insanların tümüne yönelik öneriler ele alınacak, daha sonraki bölümlerinde ise kişilik yapısına göre çeşitli önerilerde bulunulacaktır.

Geçinilmesi zor insanlarla geçinme sanatında temel nokta kişinin kendisinin ve karşısındakinin nasıl davranabileceğini öngörebilmesidir. Kendinizin ne hissedeceğini, ne düşüneceğini ve nasıl davranacağınızı bildiğiniz zaman nerede durmanız gerektiğini, hangi yoldan gitmeniz gerektiğini kestirebilirisiniz. Örneğin öfkenizi denetleyemeyen bir kişi iseniz, öfkelenmeye başladığınızı hissettiğiniz anda öfkeyle baş etme yöntemlerinizi bir an önce kullanmaya başlamanız gerekmektedir. Karşınızdakinin nasıl davranabileceğini bildiğiniz zaman ise kendinizi ona göre konumlandırmanız ve bu özelliğine uygun bir davranış tarzı geliştirmeniz mümkün olabilmektedir. Örneğin karşısındakini küçük görme eğiliminde olan bir kişi herkese olduğu gibi size de küçümseyici bir tarzda yaklaşacaktır. Karşısındakinin herkese böyle davrandığını bilen ve ondan böyle bir davranış bekleyen bir kişinin onun küçümseyici ve aşağılayıcı tutum ve davranışlarına öfkelenmeden ilişkiyi sürdürme olasılığı bunu bilmeyen kişilere göre biraz daha fazladır.

Aşağıda geçinilmesi zor insanlarla geçinmeyi başarmak isteyenler için çeşitli öneriler bulunmaktadır. Fakat bunların akla gelince kolayca başarılan davranış biçimleri olmadığı ve ancak uzun dönemli çabalar sonucunda kazanılabileceği unutulmamalıdır. İnsanlarla ilişkiyi ve iletişimi yönlendirmek ve yönetmek için insanın öncelikle konuyu önemsemesi, sahiplenmesi ve sabırlı biçimde çaba harcaması gerekmektedir.

Kendinizi yeterince tanıyıp tanımadığınızı gözden geçirin
İletişim ve ilişki kurma becerilerinizi / tarzınızı gözden geçirin
Kendi bakış açınızdan sıyrılın
Özgüveninizi, özdeğerlilik duygunuzu gözden geçirin
Yaşadığınız duygularınızın sizi yönlendirmesini önleyin
Onlara onların uyumsuz davranışlarını arttırmayacak biçimde davranın.
Onlara bekledikleri gibi davranın
Onun gereksinimlerini karşılamaya çalışın
“Mantıklı” davranmasını beklemeyin
Değişmesini beklemeyin / değişeceğini ya da değişebileceğini düşünmeyin
Sizi anlamasını ya da hak vermesini beklemeyin
Doğruyu gösterme konusunda ısrarcı olmayın
Alınganlık göstermeyin, karşıdakinin tutum ve davranışlarını üstünüze almayın
Olup bitenden yalnız karşınızdakini sorumlu tutmayın, kendi sorumluluklarınızı da araştırın
Her kişilik yapısının kendisine özgü düşünce, tutum ve davranış özellikleri olduğunu unutmayın
Onun bakış açısına saygı gösterin
İlişkinizin sınırlarını kafanızda net olarak çizin
Sonuç elde etmeye odaklanın
Karşı tarafın istek, amaç ve gereksinimlerinizi anlamaya çalışın
Onun uyumlu davranışlarını takdir edin
Eşduyum ile karşıdakini anlamaya çalışın
Kendinizin de geçimsiz bir insan olabileceğinizi unutmayın
Geçinilmesi zor insanların davranışlarının altta yatan nedenlerini görmeye çalışın

Gunluk Yasamda Stresle Basa Cikma

2008-05-27T08:16:00.002-07:00

Aslında bir parça stres günlük hayatta karşılaşılan zorluklarla başa çıkmada ihtiyaç duyulan enerji, uyanıklık ve gücü sağlar. Ancak uzun süreli, sürekli ve fazla miktarda stres yorgunluğa ve verimin düşmesine neden olur, bedensel ve ruhsal sağlığı tehlikeye sokar.

Uyku bozuklukları, mide rahatsızlıkları, baş ağrısı, bir konu ya da işe yoğunlaşmada zorluk, huzursuzluk, çarpıntı, omuz ve sırt ağrıları gibi yakınmalar günlük yaşamda başa çıkamadığımız stresler sonucu olabilir.

Stresle başa çıkmada ilk basamak, kişinin yaşamındaki strese yol açan etkenleri ve nedenlerini belirlemesidir. Bir sonraki aşama ise bunlardan hangilerinin ortadan kaldırılabileceği ya da hafifletilebileceği ve bunun için ne gibi önlemler alınabileceğini bulmasıdır.

Günlük yaşamdaki streslerin pek çoğu -iyi iletişim kuramamaktan kaynaklanmaktadır. Yakın ve geniş çevremizdeki bireylerle iletişim kurarken açık, anlaşır ve samimi bir dil kullanmak, konuşmak kadar karşımızdakileri anlamaya ve dinlemeye de hevesli olmak ilk kuraldır. Olaylara karşımızdakinin bakış açısından bakmak, kabul etmesek bile anlamaya çalışmak iletişim açısından çok önemlidir. Olaylara olumlu yaklaşmak, kendi gücümüzle orantılı hedefler koymak, sonucunu değiştiremiyeceğimiz şeylerle uğraşmak yerine birey olarak üzerimize düşeni en iyi şekilde yapmaya çalışmak streslerle başa çıkmakta en etkin yoldur.

Zamanı iyi değerlendirmek, “yapılacak işler listesi” hazırlamak, zor işleri basamaklara ayırarak bölümler halinde halletmek, zamanlı planlama yapmak ve bunu yaparken gerçekçi olmak, gerektiğinde yardım ya da danışmanlık istemek ve bir sorun için tek bir çözüme bağlanıp kalmadan diğer seçenekleri de göz önünde bulundurmak stres azaltıcı davranışlardır.

Her çeşit bedensel çalışma, spor yapmak, hobiler için zaman ayırmak, stresten ve olumsuz etkilerinden uzaklaşarak güç kazanmak için yararlıdır. Bazen sadece bir arkadaş ya da yakınla konuşmak, onun tarafından anlaşıldığını görmek bile bireyin yükünü çok hafifletebilir.

Ailedeki Stres Etkenlerinin Cocuga Etkileri

2008-05-27T08:16:00.001-07:00

Çocuklarda dahil olmak üzere yaşayan her canlıyı psikososyal stres etkenleri etkiler. Zaten stres etkeninin bir insanı etkilememesi durumunda da normal bir psikolojik yapıdan bahsetmek zor olur. Bu etkilenme her bireyde az veya çok değişik şekillerde görülür. Çocuğun yetişmesinde ve hayata adım atmasında birincil , en önemli ve vazgeçilmez basamak olan aile ortamı da çocukların psikososyal gelişimini direk olarak etkiler. Aileyi etkileyen her türlü olayın çocukta büyük veya küçük bir etkisini görmek mümkündür. Aile ortamını yaşayan bir organizma olarak kabul edebiliriz . Nasıl ki kişinin bir organı hasta olduğunda bütün vücüdu etkilenir ve işlev kaybına uğrar , aynı şekilde aile üyelerinden birinde ki bedensel veya ruhsal sorun veya onu etkileyen stres etkeni de ailenin ve aile üyelerinin işleyişini , psikolojisini ve yapısını etkileyecektir. Bu etkilenme sonucunda aile ile birlikte aile içindeki her bireyde yakın veya uzak gelecekte bazı etkilenme belirtilerinin görülmesi kaçınılmazdır.

Şunun altını çizmek gerekir ki aileyi oluşturan temel unsurlar olan Anne ve babanın çocukluk dönemindeki durumları ,hayatları boyunca karşılaştıkları olaylar ,şu an ki kişilik yapıları , eğitim durumları , çevre şartlarından etkilenmeleri , toplumsal statüleri gibi bir çok konu ailenin bu gününü ve geleceğini her konuda etkileyecektir. Yani bir anne babanın küçükken başından geçen bir hadise veya anne babasından devamlı olarak gördüğü davranış tarzı onun stres etkenine karşı cevap durumunu aynı zamanda çocuğuna karşı uyguladığı eğitimi veya gösterdiği tepkiyi etkiler. Bununla birlikte bir ailenin şu anki durumunu ve stres etkenine karşı gösterdiği cevabı tam olarak değerlendirmek için onun geçmişindeki etkenleri hesaba katmak yerinde olur. Basit bir örnek verelim anne babanın çocukken karşılaştığı örnek olarak bir ölüm olayında ,kendi anne babalarının tepkisi onun şu an aynı olay karşısındaki tepkisini belirler veya etkide bulunur. Bu örnekleri sonsuza kadar artırabiliriz. Anne babanın hayatında karşılaştığı her olay onların şu anki durumuna gelmesine ve kişiliğinin şekillenmesine negatif veya pozitif bir katkı sağlamıştır. Aynı zamanda aynı aile içerisindeki her bir çocuğun şu anki hemen her konudaki iyi veya körü yönde etkilenmeleride onların ileriki dönemde durumlarını belli edecektir.

Sonuç olarak stres etkenlerinin , strese anne babanın verdiği cevabın , stres etkeninin süresinin , destek faktörlerinin , stres sonucunda ailenin aldığı konumun çocuğun gelişiminde kesin bir etkisi vardır. Bu çocuk isterse anne karnında bir çocuk olsun veya 6 aylık çocuk olsun hiç fark etmez. Bu stres etkenlerinin kısa ve uzun vadede bir çok etkisi olacaktır , anne babaya düşen görev bu etkilenmenin negatif etkenlerini en aza indirmesi , hatta bu stres ortamında bile çocuğu adına kazanımlar sağlamasıdır.

Stres etkenlerini sıralayacak olursak ( herhangi bir aile üyesini veya bütün aileyi etkileyen ) : Bir yakın yada arkadaş ölümü , taşınma , ayrılık , boşanma , göç , ekonomik zorluklar , bedensel hastalıklar , tabii afetler ,sosyokültürel sorunlar , cinsel yada fiziksel istismar , ebeveynlerde ki madde bağımlılığı , çocuğa yeterli ilgi sevginin verilememesi , çocuğun sağlık bakımının yapılamaması ,çocuktaki zeka sorunlarına paralel olmayan ondan aşırı beklenti içinde olma , işsizlik , yeni bir iş , ebeveynlerin işyerinde terfi olması ( iş yoğunluğunu ve başarı kaygısını artırarak çocuğa olan ilgiyi azaltabilir) , yeni bir kardeş doğumu , toplumu etkileyen stres faktörleri , suça bulaşma ve sabıkalı olma , ikincil evlilik , anne babanın aşırı koruması ,çocuğu çok aşırı kontrol , okur yazar olmama , okuldaki şiddet olayları , okul sorunları , eğitim sistemi ile ilgili sorunlar , vb.

Aileyi etkileyen stres etkenleri sonucunda anne babanın etkilenmesi ve bazı psikolojik sorunların oluşması olağandır. Aslında her bir stres etkenine karşı farklı bazı belirtiler oluşmasına karşın genel olarak anne babada oluşabilecek belirtiler şu şekilde sıralanabilir :Anne babada depresyon , hayata karşı isteksizlik , kendi bakımında azalma , iş motivasyonunda azalma , ailesine olan ilgide azalma , uyku ve iştah değişiklikleri , konsantrasyon düşüklüğü , çabuk sinirlenme , tahammülsüzlük , çocuklarının sevgi ve duygusal ihtiyacını karşılayamama , yalnızlığa eğilim , sosyal çevrelerinde uyumsuzluklar , halsizlik , yorgunluk , madde bağımlılığına eğilim ,ailesine ayrılan vakitte azalma vb gibi bir çok belirtiyi anne baba gösterebilir. Anne babadaki bu değişikliklerin muhakkak olarak işleyen aile yapısına , o ailede yaşayan bireylere ve elbetteki çocuklara çok önemli etkileri olacaktır. Bu etkileri kısa vadede ve uzun vadede etkiler olarak ikiye ayırabiliriz. Bu konu çok ayrıntılı olduğundan başka bir zaman bu konuyu ayrı bir başlık altında incelemek istiyorum.

Çocuklarda görülen belirtileri ise şöyle sıralayabiliriz: Okul başarısında düşme , arkadaş ilişkilerinde sorunlar , sosyal aktivitelere karşı ilgisizlik , kendi özgüveninde azalma , tahammülsüzlük , çabuk sinirlenme , çok fazla uyuma veya uykusuzluk , iştahda artma veya azalma , olayları olumsuz değerlendirme , yalnızlığa eğilim , alınganlık ta artış , karşı gelme , riskli davranışlar , madde kullanımına eğilim , herşeyden çabuk sıkılma , sevdiklerinin başına bir şey gelecek korkusu , içe çekilme ve sessiz sakin olmayı tercih etme ,okula gitmek istememe , konuşmaya ve etkileşime isteksizlik , sese ve olaylara karşı aşırı uyarılma , öfke patlamaları , aşırı hareketlilik görülebilir.

Çocuklarda olabilecek psikiyatrik durumları ise , Depresyon , travma sonrası stres bozukluğu , altını ıslatma (tuvalet kontrolünü sağlayan çocukta tekrar kontrol kaybı olabilir veya yaşına uygun tuvalet kontrolünü sağlayamama ) ve kirletme ( büyük tuvaletini gece veya gündüz kaçırma ) , tik bozuklukları , kekeleme , konuşma bozuklukları , davranış değişiklikleri ( parmak emmeye başlama , çocuksu davranışlar vb. ) , reaktif bağlanma bozukluğu , dissosiyatif bozukluklar , kaygı bozuklukları ,uyku bozuklukları vb.

Yapılması gerekenler ( her yaş için farklı olmak üzere genel yaklaşım olarak )

1- Stres etkeninden çocukları mümkün olduğunca korumaya çalışmak
2- Anne babanın bu durumdan etkilenmeleri durumunda vakit geçirmeden psikiyatrik yardım almaları
3- Çocuğa yönelik sevgi ve destek mesajlarının artırılması
4- Okul ve öğretmen ile işbirliğinin sağlanarak onların çocuğa yönelik ilgi ve desteğinin artırılması
5- Bu dönemde gelişebilecek madde bağımlılığı , riskli davranışlar olarak çocukların durumlarının takip edilmesi
6- Anne babanın mümkün olduğunca çocuğu ile yakınlık sağlayarak onun kendini ve duygularını ifade etmesine zemin hazırlamaları
7- Çocukta görülebilecek davranış değişiklikleri ve yukarıda sayılan belirtilerin fazlalığı durumunda gerekli psikiyatrik müdahalenin vakit geçirmeden yapılması
8- Çocukların bu dönem için mümkün olduğunca sosyal aktivite yönünden desteklenmeye çalışılması
9- Dinlenmeye ve stres ortamınının etkisini azaltan faaliyetlere ailenin tamamının katılması
10- Çocuğun motivasyonunu ve moral durumunu artıracak kişilerle sık sık görüştürülmesi
11- Uzun dönemde stres etkeninin etkileri açısından uyanık olmak
12- Çocuğa gösterilen hoşgörü sınırlarını bu dönem için (stres etkeni geçene kadar) artırmak (bu arada uygunsuz olarak görülen davranış problemleri konusunda dikkatli olmak )
13- Çocuğun olaylar karşısındaki duygusal ifadelerine değer vermek ve onları bazı konularda doğrular çerçevesinde rahatlatmaya çalışmak
14- Çocuğa ayırılan vaktin artırılarak ona olan desteğin her iki ebeveyn tarafından olmasını sağlamak
15- Daha önceden tahmin edilebilen stres etkenleri için önceden bazı tedbirleri almak ve çocukları bu olaylara hazırlamaya çalışmak

Nedir Bu Stres?

2008-05-27T08:14:00.000-07:00

Kişiyi normal süreçten ayıran normal dışı "Durum" a sürükleyen bir süreç mi? Normallik ya da normal davranış birbirleri ile etkileşim durumunda olan insanın tüm sistemlerinin ortak ürünüdür. Normallik, herhangi bir andaki durumu tanımlamak yerine organizmadaki değişiklikleri veya süreçleri vurgular. Normallik canlı bir sistemin biyolojik, psikolojik ve sosyolojik değişkenlerin katkısı ve zamanın sürekliliği içinde işlevlerini sürdürebilmesini tanımlar. Normallik hem organizmanın fizyolojik olarak iyi çalışması, bunu yaparken de uyum yapma, yeterli
olabilme, öğrenme karar verme, iç ve dış zorlanmalarla yani " Streslerle" baş edebilme gibi kavramlarla kompleks bağlantıları kurabilmesi diye tanımlanabilir.Bu uyum içinde, dakik, tıkır tıkır işleyen canlı organizmayı etki altına alan, uyumunu bozan " iyi" çalışmasını etkileyen, zorlayan, olumsuz uyaran bombardımanı stresli koşullardır ve bu uyaranlara karşı organizma, öznel, fizyolojik ve davranışsal tepki verir.

Stres, Birbiri ile Örtüşen 4 Ana Tiple Tanımlanabilir;

1. Akut; Ani, ansızın karşılaşılan bir olay, örneğin bir saldırı gibi,

2. Subakut; Bir dönem içinde yaşanan sıkıntılı yaşantı parçası ve birbirini başlatan bir dizi olumsuz olaylar ve yaşantılar birini kaybetme, yas tutma, depresyona girme.

3.Kronikleşme sürecinde, değişik aralıklar ile sürekli stresli yaşantılara mecbur kalmak.

4. Kronik; Hiç kesintisiz sürekli zorlanma ağır yük altında yaşamak zorunda kalmak. Bu sıralanan stresin boyutları ne kadar fazla ve sayıları ne kadar çoksa zararlı etkilerinin ortaya çıkma olasılığı da o kadar fazladır.

Bütün bunların yanı sıra, zorlanmanın dozu tabii kişiye göre değişmekle beraber iyi ayardaysa kişiyi
aktive etmekle ve amacına ulaşmaya yönelik motivasyon sağladığı için yararlı olmakta ve kişiyi başarıya götürmektedir. Yani stresin " Azı Karar Çoğu Zarar" dır diye de söylenebilir, başka bir deyişle stres, sürekli yanması gereken bir ateş gibidir. Çok kısıldığında sönecek bu organizma için ÖLÜM demektir. Bunu kanıtlayan bir çok deney vardır, fazla açıldığında da parlayacak, bu da organizma için bir çok normal dışı tepkinin, yani sonunda bir çok psikosomatik denilen hastalığın ortaya çıkması demek olacaktır. Ateş hep yanmalıdır, ne sönmeli ne parlamalı...

Bu nasıl olacak ?...

STRES TEORISI

Stres, kaçınılmaz etkenlerin bireyin psişik dengesini ( homeostasis'ini ) bozması ile ortaya çıkan gerilim ve zorlanma halidir.

Stresler genellikle Içsel kaynaklardır. Içsel çatışmaları olan kişilerin istekleri toplumun beklentilerine uymadığı zaman stres ortamı doğar. Çatışma, birbirine karşıt ve uzlaştırılamayan içtepilerin, istek ve gereksinmelerin kişinin psişik durumunu aynı zamanda ve eşit ölçüde etkilemesi sonucu ortaya çıkan ve karar verememe, seçim yapamama gibi davranışlarla belirli psikolojik bir olgudur. Çatışma, anksietenin ortaya çıkmasına neden olur, anksiete uyum mekanizmalarını harekete geçirir. Fakat kontrol ve uyum işlevini de toplumsal ve kültürel kurallar gelenek ve görenekler engeller. Ve kişi tekrar kaçınılmaz bir çatışma içine girer. Çatışmalar genellikle bilinç dışı olgulardır ve bu nedenle de çözümlemek olası değildir.

Bazı çatışmalar bilinçli olabilir. Çatışmaların çözümlenmesi psişizmanın çeşitli ögelerinin koordinasyonu ile gerçekleşir. Çözüm ise bazı gecikmelere, yoksunluklara katlanıp seçim yapmakla olasıdır. Ve yaşam boyunca bilinçli bir çok çatışmalar stresler ve anksiete duygusu ortaya çıkabilir. Bu psikolojik olgular patolojik değildir ve uyum sağlamak amacıyla ortaya çıkan kontrol ve savunma mekanizmaları da belirli bir düzeye kadar patolojik değildirler ve aslında bütün bu kaçınılmaz olgular insanın olgunlaşması, deneyim kazanması gelişmesi açısından yapıcı ve olumlu yaşantı parçalarıdır.

Kişi kendini stres altındayken genellikle şöyle şeyler hissedecektir :

Huzursuzluk ve tedirginlik
Yakın duygusal ilişkilerden kaçınma
Hayattan zevk alamama
Üretken olmakta zorlanma
Başarı grafiğinde düşme
Genel bir hoşnutsuzluk hali
Karar vermekte gecikme ve insiyatifta azalma
Kendine olan güvende azalma
Rutinden sıkılma veya rutini farketme, monotoniden yılgınlık
Kendini yetersiz, değersiz hatta terkedilmiş gibi hissetme
Depresif duyuş tarzının başlaması
Gereksiz yere öfkeye kapılma
Geçimsizlikler ve düşmanlık duygularına kapılma
Içki ve sigara tüketiminde artış
Başarısızlıklara, hatalara, kaçırılan fırsatlara duyulan pişmanlıklarda artma
Kendine acımaya başlama
Haksızlığa uğradığı, kadrinin kıymetinin bilinmediği engellendiği kaygısı
Hayal kurmalar, hayallerde kendini olmak istediği yerde görme...
Duygusal ve cinsel yaşamda uyumsuzluklar, başarısızlıkların başlaması
Birilerine yaslanma, danışmadan çözüme gidememe...
Rutin işleri bir türlü vaktinde bitirememe, eskisinden daha fazla vakit harcama
Konuşmaların ve yazıların sonunu getirememe, belirsizlik ve kopukluklar
Önemli konularda aşırı endişeye neredeyse paniğe kapılma...
Önemli ve kilit olayları gözden kaçırma hatta lakaydi, adam sendecilik...
Uyku bozukluğu, uyku ritminin bozulması, gece uyuyamama, gündüz uyuklama...
Dalgınlık, unutkanlık, eşya kaybetme, şaşkınlık, dağınıklık, sistemsizlik...
Müphem sağlık şikayetlerinin başlaması ama belirgin bir organ hastalığı olmaması, fakat yine de kişinin kendini hasta hissetmesi...
Sebeb yokken ölümü düşünmeye başlama
Sanki kötü bir şeyler olacakmış, sanki herşeyini kaybedecekmiş gibi sanki yakınlarını kaybedecekmiş
gibi veya doğal afet veya bir felaket olacak beklentisi...
Açık ve seçik biçimde hissedilen anksiyeteyi aşan sıkıntı duygusunu tanıma...
Alarm veren bir yapıyla, stres altında biriyle karşı karşıyayız demektir

STRESİN YARATTIĞI FİZYOLOJİK VE PSİKOLOJİK SORUNLAR

1. Stres reaksiyonunun organizmanın normal adaptasyon mekanizmalarından biri olduğu, vücudu ortamda karşılaşılan değişikliklere karşı korumayı amaçladığı unutulmamalıdır. Bu, strese karşı direnç reaksiyonudur.

2. Stres esnasında salgılanan glukokortikoidler ve aynı zamanda artan sempato-adreno-medüller sistem aktivitesi, vasküler reaktiviteyi sağlar, kanda artan serbest yağ asitleri tehlike durumlarında enerji temininde kullanılır, damarlar hızla dolarak şoktan korunulur. Stres esnasında artan hormonlar, aynı zamanda öğrenme ve hafızayı da artırarak stres durumunun aşılmasına katkıda bulunurlar. Stres
mekanizmaları bulunmayan hayvanların en zayıf stressörlerin etkisi ile öldükleri görülmüştür.

3. Yavru sıçanlara elektrik şoku veya başka bir stressör uygulanırsa, bunların normal geliştikleri ve
ergenlik döneminde karşılaştıkları stres durumlarını kolaylıkla aşabildikleri gösterilmiştir. Buna karşılık
çocuklukta her hangi bir stres uyaranı ile karşılaşmamış olan hayvanlar yetişkinlik döneminde karşılaştıkları stresleri yenememişler ve çeşitli davranış bozuklukları göstermişlerdir. Bu iki grup hayvandan birinci grupta olanlar, stres durumlarında normal hormonal reaksiyonlar gösterdikleri halde, ikinci grupta olanlar stres durumlarında ancak gecikmeli ve yetersiz bir hormonal reaksiyon oluşturmuşlardır. Burada da stresin kaçınılması gereken bir durum olmadığı, stres reaksiyonlarının vücudun normal savunma mekanizmalarından biri olduğu görülüyor. Erişkinlik döneminde karşılaşılan streslerin üstesinden gelinebilmesi için çocukluk çağında stres deneyiminin yaşanması ve ; organizmanın daha sonraki streslere dayanabilmesinin öğrenilmesi gerekmektedir. Yani stressiz bir ; çocukluk dönemi değil, stresli bir çocukluk dönemi, erişkinlikte karşılaşılan streslerin kolayca ; aşılabilmesi için önemlidir.

4. Hiyerarşik düzende alt sıralarda bulunanlarda baskı stresi oluşmaktadır. Baskı stresi, beyin zerinde etkili olarak kısırlığa kadar varan seksüel bozukluklara neden olmaktadır. Toplumumuzda kadının sekonder rolü nedeni ile muhtemelen bir çok adet bozuklukları, psikolojik gerginlikler ve hatta kısırlık ; oluşmaktadır. Bu durum göz önüne alınarak hiyerarşik düzende dominant pozisyonda olanların alt sıralarda bulunanlara karşı tolerans, sevgi ve anlayışla davranmaları gerekmektedir.

5. Genellikle belirsizlik olan durumlarda korku oluşmaktadır. Korku arttıkça sosyal etkileşim azalmaktadır. Korkuyu artıran madde ACTH dır. Korku eğer hastalık derecesine ulaşmışsa ; benzodiazepinlerle tedavi edilmelidir. Ya da psikoterapi uygulanmalıdır.

6. Stresin mide ülseri oluşturucu etkisinin stresin kendisi tarafından oluşturulmadığı, psikolojik bir değişken olan beklenti tarafından belirlendiği hayvan deneylerinde gösterilmiştir. Stres uyaranı olan elektrik şokunun ne zaman verileceğini kestirebilen hayvanlarda mide ülseri oluşmadığı halde, şokun ; ne zaman verileceğini kestiremeyen hayvanlarda yaygın mide ülseri oluştuğu izlenmiştir.

7. Üstesinden gelinemeyen stres beyin kimyasında değişiklikler oluşturarak depresyona neden olmaktadır.Depresyon beyin kimyasındaki bozukluğu daha da artırmakta ve bunun sonucu olarak epresyon daha da artarak, intihara kadar varan davranış bozuklukları oluşmaktadır. Bu gibi durumlarda psikoterapi ve ilaç tedavisi ile depresyonun beyin kimyasını düzelterek tedavi edilmesi gerekmektedir. Spor, özellikle yüzme ve koş-yürü şeklindeki aktiviteler, stresin tüm olumsuz etkilerini önlemekte hatta tedavi etmektedir.

8. Sosyal uyuşmazlık ve ihtilaflı durumlar gibi sosyal stresler, mide ülserine neden olduğu gibi böbrek üstü bezlerinde hipertrofi ( büyüme ) oluşturmaktadır. Sosyal çevre ile ilgili olan streslerde adrenal ;
(böbrek üstü bezi) hipertrofi hemen hemen bir kuraldır. Buna paralel olarak mide ve özefagus ( yemek borusu ) ülserleri de oluşmaktadır. Ancak ülser insidansının, her gün 1 saatlik stressiz bir yemek periyodundan sonra önemli dercede azalma gösterdiği bulunmuştur. Burada sosyal stresin süresi ; önemli olmakta, bu stresin olumsuz etkilerinden korunmak için, stressiz bir yemek arası gibi dinlenme periyodunun kısa da olsa gerekli olduğu ortaya çıkmaktadır.

9. Yüzyılımızda, koroner kalp hastalığına yatkınlık ve insidansının artışını gene yüzyılımızın özelliklerine bağlı olarak ortaya çıkmış olan streslerle açıklamak mümkündür. Devamlı stres altında bulunan A tipi davranış şekli kalıtsal olmakla birlikte, bu davranış şekli eğitim yolu ile değiştirilebilir. A tipi insanlarda mevcut olan koroner kalp hastalıklarına yakalanma riski, yaş, kan basıncı, kolesterol ve sigara gibi risk faktörlerine göre daha önemli bir yer tutmaktadır. Bu nedenle " yavaşça acele et " latin atasözüne uygun davranmayı öğrenmek gerekir. Az miktarda alkol koroner riskini azaltıcı olarak faydalı olabilmektedir.

10. Bugün artık stres ile organik bozukluklar arasında sıkı bir ilişki olduğu eskiye göre çok daha iyi bilinmektedir. Stresin katkısı olmadığı hiç bir hastalık yoktur. Stresin neden olduğu otonom sinir sistemindeki dengesizlik ( yüksek tansiyon, kalbin ileti sistemindeki bozukluklar v.s ) beta-blokerler ile önlenebilir veya tedavi edilebilir. Batılı anlamda ölümden kaçınmak için, stres altında nasıl davranılacağının öğrenilmesi gerekir. Bunun için "autogen training ", " yoga ", " biofeedback " gibi meditatif teknikler vardır. Fakat zamanımız doktorlarının bu teknikleri öğretmek için zamanları yoktur. ; Kişi gayreti ile bu teknikleri büyük bir olasılıkla öğrenemez. Bu tekniklerin öğretilmesi ve uygulanması ; için özel ya da resmi kuruluşlar oluşturulabilir.

11. Modern dünyada en önemli streslerden biri de mental strestir. Mental stres kısa ya da uzun süreli tansiyon artışına neden olmaktadır. Bu da damar sertliğinin oluşumunu hızlandıran etkenlerden biridir. Bu zararlı etkiler beta-blokerlerle önlenebilir. Beta-bloker tedavisi, koroner riskinde bir azalma meydana getirebilir.

12. Psiko-sosyal streslere karşı trankilizanlar (teskin edici ilaçlar ) kullanılmıştır. Ancak plasebo ile ; trankilizanların etkisi arasında herhangi bir fark bulunamamıştır. Sınav, uçak korkusu, cerrah ve ameliyat stresi, paraşütçü stresi ve diğer psikososyal streslerin çoğunda beta-bloker tedavisi trankilizanlardan daha iyi sonuç vermiştir. Diğer önemli bir nokta da, beta-blokerlerin psikomotor fonksiyonları ve konsantrasyonu bozmaması ve yorgunluk hissi oluşturmamasıdır. Beta blokerler aynı amanda anksiyete+depresyonlu hastalarda da iyi sonuç vermiştir. Bu durumlarda beta-blokerlere anti-depresanların katılması uygundur.

Hekim ilaç tedavisini sürdürürken, hastanın psikoterapiye alınması da uygundur. Hastanın kendine güveninin yeniden sağlanması çok önemlidir. Hekim hastayı ciddiye almalı, onunla her seansta 15 dakikayı geçmemek üzere konuşmalıdır. Organik bir hastalığı olmayan hastaya da ihtimam gösterilmeli ve ona tıbbi yardımda bulunulmalıdır. Anksiyete ve depresyonun birlikte seyrettiği durumlar, psikoterapiye ihtiyaç gösterir. Böyle hastalarda ilerde ne olacağını beklemeden, ön tanıdan emen sonra ilaç tedavisi ile birlikte psikoterapi uygulanmalıdır.

13. Kaçınılmaz olarak ulaşılmış olan orta yaş ta bir stres dönemidir. Orta yaşlılar, orta yaşın dezavantajlarını kabullenmeli ve daha sonraki yaşlılık dönemine hazırlanmalıdırlar, gençliği sürdürme çabalarından vazgeçmelidirler. Orta yaş, kadın için daha da ağır bir stres oluşturur. Çünkü kadın orta yaşın getirdiği menopause'u da göğüslemek zorundadır. Bu yaşta streslere bağlı olarak depresyon da sık görülür. Bu dönemlerde hekimin yardımına ihtiyaç vardır.

14. Stres olmadığı zamanda psikolojik bozukluklar oluşabilmektedir. Bu nedenle insan, monoton ; yaşamın etkisinden kurtulmak için çaba göstermelidir. Deneysel amaçla, insanlar hiç bir şey görmedikleri, duymadıkları bir ortama konulurlarsa, konsantrasyon zayıflığı, bulanık düşünme, hallusinasyonlar ve panik oluşmaktadır. Bu nedenle önemli olan emosyonel streslere daha az maruz kalmak için çalışmak değil, kültürel ortama uyum göstermek ve beklenmedik olaylardan daha az heyecan duymayı öğrenmektir.

15. Insanın ortama adaptasyonu normalde denge durumundadır. Eğer kişiler, kapasitelerinin üstünde bir seviyede çalışmak zorunda kalırlarsa, performans düşer ve stresin olumsuz etkileri görülmeye başlar. Eğer kişiler stimüle edici olmayan, hiç bir şey talep edilmeyen bir ortamda tutulurlarsa gene stresin olumsuz etkileri ortaya çıkar. Dış dünya ile olan ilişkilerin önemli derecede azaltılması, sükunet
değil, düşünce bozuklukları ve panik yaratmaktadır. Bu gibi durumlardan kaçınılması gerekir.

16. Stresin kontrolü de önemli bir konudur. Fazla gürültü veya elektrik şoku gibi zararlı stressörlere tabi tutulan kişiler, bu zararlı uyaranın şiddetini azaltabilecek bir düğme mevcut olduğu takdirde, çok daha kuvvetli uyaranlara uzun süre dayanabilmektedirler. Bu kontrol düğmesi fonksiyon görmese bile ve kişi bu düğmeyi kullanmasa bile, sadece kontrol düğmesinin varlığı dahi, stresin zararlı etkilerini azaltmak için yeterli olmaktadır. O halde, buradaki stresi azaltan en önemli etken, stres durumunda kontrolü elinde tuttuğuna ilişkin duygudur. Kontrolün mevcut olup olmaması önemli değildir (kendine ; güven ). Stresli bir olayın önceden bilinmesi, kişisel kontrole olanak sağlamakta ve duruma daha çabuk uyum sağlanarak stres reaksiyonları azalmaktadır.

17. Yinelenen streslere karşı oluşan belirtiler muhtemelen otonom sinir sistemi tarafından belirlenmektedir. Ancak, stresin kognitif komponentleri yani kişinin stres durumlarını nasıl algıladığı ve değerlendirdiği, kişinin stres reaksiyonları ve stres davranışında önemli bir rol oynamaktadır.

18. Stresin olumsuz ya da olumlu etkileri genelde kişiye bağlıdır. Bu da yaşamda edinilmiş olan deneyimlere, emosyonel aktiviteye alışma durumuna, savunma kapasitelerinin şekline ve gücüne, insanın olaylara karşı hazırlık duygusuna ve bu olayları kontrol edebilme yeteneğine veya bu kontroldaki kendine güvenine bağlıdır.

Depresyon

2008-05-27T08:11:00.000-07:00

DEPRESYON

Depresyonun temelinde daha önceden isteyerek ve severek yaptığı günlük aktivitelere karşı isteksizlik ve hayattan zevk alamama durumu vardır. Ek olarak kişide kederli ve üzgün bir duygu durum ile birlikte görülen bazı değişiklikler zamanla oluşur. Bu durumda kişi her şeyi olumsuz olarak değerlendirerek karamsarlık düşünceleri ile geçmişi ve geleceği düşünmeye başlar. Bu düşünceler istemese de kişinin aklına gelir. Yani günlük yaşantıda her şeyin olumsuz taraflarını görür.

Yalnız normal sınırlarda kabul edilecek gün içerisindeki duygulanımdaki çökkünlükler depresyon sayılmaz. Depresyon diyebilmemiz için aşağıda sıralanmış belirtilerin gün içerisinde hemen hemen gün boyu ve en az son on beş gündür devam ediyor olması gerekir.

* Hemen her gün ve günün büyük bir kısmında gözlenen çökkün bir duygu-durum hali(kendini mutsuz, ağlamaklı, kederli hissetme hali).

* Hemen her gün yaklaşık gün boyu süren tüm ya da çoğu etkinliğe karşı ilgi ve zevk almada azalma (daha önce keyif alınan işler, hobiler ve alışkanlıklardan artık hoşlanmama, bıkkınlık, cinsel isteksizlik ).

* Diyet uygulanılmamasına karşın önemli derecede kilo kaybı ya da alımı ( bir ay içinde vücut ağırlığının %5 'inden fazlasının artması ya da azalması) ya da hemen her gün iştahta artma yada azalmanın olması.

* Hemen her gün uykusuzluk ya da aşırı uyku hali.

* Hemen her gün olağan beyinsel ve vücutsal işlevsellik, hareketlilik halinde azalma ya da huzursuzluk.

* Hemen her gün halsizlik, yorgunluk hisleri, daha önceki günler kadar enerjik hissetmeme.

* Hemen her gün kendini değersiz hissetme, küçük görme, kendini beğenmeme, suçlu ya da günahkar hissetme hali.

* Hemen her gün düşünme ya da konsantrasyon yeteneğinde azalma olması (konuşulanlara, okunan şeylere, izlenilen dikkatini verememe, gibi) ya da kararsızlık hali.

* Tekrarlayan ölüm düşünceleri intihar planları veya eylemlerinin varlığı.

YUKARIDA SIRALANAN BELİRTİLERDEN EN AZ BEŞİNİN (İLK İKİ BELİRTİDEN EN AZ BİRİ BULUNMAK ÜZERE), EN AZ İKİ HAFTA SÜRESİNCE VAR OLMASI DURUMUNA "MAJOR DEPRESYON" DENİR.
Ve bu durumda:

- Depresyonun bir hastalık olduğunu kabul edin ve bir uzmandan yardım isteyin.
- Her insanın hayatının belli bir döneminde depresyon geçirebileceğini düşünün.
- Depresyonun bir zayıflık ve güçsüzlük belirtisi olmadığını düşünün.
- Çok önemli kararları hemen vermemeye çalışın.
- İnsanlardan uzak kalmamaya çalışın.
- Televizyondaki şiddet ve korku filmlerini izlememeye çalışın. Hobilerinize yönelik ya da komedi programlarını izlemeye çalışın.
– Sizi hüzünlendirdiğini düşündüğünüz şarkılardan uzak durun.
- İsteksizlik düşüncelerine rağmen, küçük de olsa faaliyetlerde bulunun (yürüyüş, bir arkadaşla sohbet, elişi, yemek, tamirat vb.).

Diğer Belirtiler:
Geçmişte yaşanmış olayların olumsuz ve kötü taraflarını görerek kendisini suçlu ve cezalandırılmış hisseder. Aynı şekilde geleceği de umutsuz ve karamsar görerek gelecek adına çaresizlik düşünceleri iyice pekişir. Kişi hayatından zevk alamaz hale gelerek hatta yaşamanın anlamsız olduğunu düşünecek kadar kendini çökkün hissedebilir. Bu olumsuz bakış günlük hayatına, kişiler arası ilişkilere yansıyarak onun okul ve/veya iş hayatındaki performansının düşmesine neden olabilir.

Depresyon Oluşma Nedenleri:

Kişide depresyon oluşması için belli bir kişiyi olumsuz yönde etkileyen stres etkeni veya yaşanan bir olay olabilir. Kişiler arası ilişkilerdeki olumsuzluklarda kişiyi depresyona sokabilir. Özellikle günümüzde psiko sosyal stres etkenlerinin artması ile toplumu oluşturan bireylerin depresyon geçirme riski artmıştır. Depresyon hiçbir dış etken olmadan da kendi kendine kişide endojen dediğimiz şekli ile zamanla gelişebilir. Depresyondaki kişinin düşünce yapısı birtakım özellikler sergiler ve düşünmesini sağlayan beyin hücreleri ve bu hücrelerin içinde bulundukları ortamda da birtakım değişiklikler ortaya çıkar. Yapılan araştırmalarda varılan sonuçlardan biri de yaşam olaylarının beyin hücreleri üzerinde etkisi olduğu, ya da vücudumuzun, sinir sistemimizin yapısında ve düzenindeki bir değişikliğin düşüncelerimizi etkileyebildiğidir.

Depresyon Tek Tip midir?

Melankolik tipte özellikle sabahları çok yoğun çökkünlük hissi ile beraber hemen her şeye karşı zevk kaybı, aşırı yorgunluk ve halsizlik görülür. Atipik şeklinde ise genellikle uyku ve iştah azalması olan tipik şekilde olanın tersi olarak, ;uyku ve iştah artışı ön plandadır. Mevsimsel tipte; tekrarlayan mevsimle birlikte depresyon belirtileri vardır. Tipik depresyonda ise azalmış uyku, iştah, enerji görülür.

Depresyonun Fiziksel Belirtileri Nelerdir:

Depresyondaki kişi bedensel şikayetler diyebileceğimiz; Baş ağrısı, kas ağrıları, aşırı yorgunluk ve halsizlik, sindirim sistemi rahatsızlıkları, kalp ve dolaşım sistemi şikayetleri, cinsel işlev bozuklukları ve buna benzer bedensel yakınmalar ile de çoğunlukla doktora başvurabilir.

Depresyonun Tedavisi Nasıl Olmalıdır:

Depresyon tedavisi son zamanlarda oldukça kolay hale gelmiştir. Bu tedavi duygular, düşünceler ve davranışlar üzerinde çalışmakla da olabilir, ilaç tedavisi ile de olabilir. Uygun olduğuna karar verilmesi için bir uzman (psikolog/psikiyatrist) tarafından değerlendirilmek yeterli olacaktır. Uzman ile yüz yüze görüşmek tedavi başlangıcını oluşturacak ilk adımdır. Uzman, bilimsel ve ölçülebilir yöntemlerle sizi değerlendirecek ve en uygun tedaviyi size önerecektir.Bilişsel olumsuzlukları ve öğrenilmiş çaresizlik düşüncelerini gidermek için psikoterapiye ihtiyaç vardır. İlaç tedavisine de ''serotonin '' ve '' noradrenalin'' üzerinden etki yapan antidepresan dediğimiz ilaçlar kullanılır. Yine de ilaç tedavisinin hızlandırılabilmesi için psikoterapiye ihtiyaç vardır. ;; Depresyonu oluşturan nedenlere yönelik olarak psikososyal stres faktörlerinin de ortadan kaldırılması süreç içerisinde iyileşmeyi hızlandıracaktır. Bu dönem içerisinde kişinin hayatını mevcut depresyonun ez az şekilde etkilemesi için, durumun bir psikolog tarafından değerlendirilmesi ve vakit geçirilmeden tedaviye başlanması önemli olabilmektedir.

Depresyon tedavisi ilerledikçe kişiler bu değişiklikleri fark edebilmekte ve bu değişiklikler bilimsel yöntemlerle ölçülebilmektedir. Depresyonun tanısı ve tedavisi tüm dünyada uzmanlar tarafından üzerinde çalışılan ve üzerinde fikir birliğine varılmış uygulamaların yer aldığı bir alandır.

-İsteksizlik düşüncelerine rağmen, küçük de olsa faaliyetlerde bulunun (yürüyüş, bir arkadaşla sohbet, elişi, yemek, tamirat vb.).

Diğer Belirtiler:

Geçmişte yaşanmış olayların olumsuz ve kötü taraflarını görerek kendisini suçlu ve cezalandırılmış hisseder. Aynı şekilde geleceği de umutsuz ve karamsar görerek gelecek adına çaresizlik düşünceleri iyice pekişir. Kişi hayatından zevk alamaz hale gelerek hatta yaşamanın anlamsız olduğunu düşünecek kadar kendini çökkün hissedebilir. Bu olumsuz bakış günlük hayatına, kişiler arası ilişkilere yansıyarak onun okul ve/veya iş hayatındaki performansının düşmesine neden olabilir.

Depresyon Oluşma Nedenleri:

Kişide depresyon oluşması için belli bir kişiyi olumsuz yönde etkileyen stres etkeni veya yaşanan bir olay olabilir. Kişiler arası ilişkilerdeki olumsuzluklarda kişiyi depresyona sokabilir. Özellikle günümüzde psiko sosyal stres etkenlerinin artması ile toplumu oluşturan bireylerin depresyon geçirme riski artmıştır. Depresyon hiçbir dış etken olmadan da kendi kendine kişide endojen dediğimiz şekli ile zamanla gelişebilir. Depresyondaki kişinin düşünce yapısı birtakım özellikler sergiler ve düşünmesini sağlayan beyin hücreleri ve bu hücrelerin içinde bulundukları ortamda da birtakım değişiklikler ortaya çıkar. Yapılan araştırmalarda varılan sonuçlardan biri de yaşam olaylarının beyin hücreleri üzerinde etkisi olduğu, ya da vücudumuzun, sinir sistemimizin yapısında ve düzenindeki bir değişikliğin düşüncelerimizi etkileyebildiğidir.

Depresyon Tek Tip midir?

Melankolik tipte özellikle sabahları çok yoğun çökkünlük hissi ile beraber hemen her şeye karşı zevk kaybı, aşırı yorgunluk ve halsizlik görülür. Atipik şeklinde ise genellikle uyku ve iştah azalması olan tipik şekilde olanın tersi olarak, ;uyku ve iştah artışı ön plandadır. Mevsimsel tipte; tekrarlayan mevsimle birlikte depresyon belirtileri vardır. Tipik depresyonda ise azalmış uyku, iştah, enerji görülür.

Depresyonun Fiziksel Belirtileri Nelerdir:

Depresyondaki kişi bedensel şikayetler diyebileceğimiz; Baş ağrısı, kas ağrıları, aşırı yorgunluk ve halsizlik, sindirim sistemi rahatsızlıkları, kalp ve dolaşım sistemi şikayetleri, cinsel işlev bozuklukları ve buna benzer bedensel yakınmalar ile de çoğunlukla doktora başvurabilir.

Depresyonun Tedavisi Nasıl Olmalıdır:

Depresyon tedavisi son zamanlarda oldukça kolay hale gelmiştir. Bu tedavi duygular, düşünceler ve davranışlar üzerinde çalışmakla da olabilir, ilaç tedavisi ile de olabilir. Uygun olduğuna karar verilmesi için bir uzman (psikolog/psikiyatrist) tarafından değerlendirilmek yeterli olacaktır. Uzman ile yüz yüze görüşmek tedavi başlangıcını oluşturacak ilk adımdır. Uzman, bilimsel ve ölçülebilir yöntemlerle sizi değerlendirecek ve en uygun tedaviyi size önerecektir.Bilişsel olumsuzlukları ve öğrenilmiş çaresizlik düşüncelerini gidermek için psikoterapiye ihtiyaç vardır. İlaç tedavisine de ''serotonin '' ve '' noradrenalin'' üzerinden etki yapan antidepresan dediğimiz ilaçlar kullanılır. Yine de ilaç tedavisinin hızlandırılabilmesi için psikoterapiye ihtiyaç vardır. ;; Depresyonu oluşturan nedenlere yönelik olarak psikososyal stres faktörlerinin de ortadan kaldırılması süreç içerisinde iyileşmeyi hızlandıracaktır. Bu dönem içerisinde kişinin hayatını mevcut depresyonun ez az şekilde etkilemesi için, durumun bir psikolog tarafından değerlendirilmesi ve vakit geçirilmeden tedaviye başlanması önemli olabilmektedir.

Depresyon tedavisi ilerledikçe kişiler bu değişiklikleri fark edebilmekte ve bu değişiklikler bilimsel yöntemlerle ölçülebilmektedir. Depresyonun tanısı ve tedavisi tüm dünyada uzmanlar tarafından üzerinde çalışılan ve üzerinde fikir birliğine varılmış uygulamaların yer aldığı bir alandır.

-Çok önemli kararları hemen vermemeye çalışın.

-İnsanlardan uzak kalmamaya çalışın.

-Televizyondaki şiddet ve korku filmlerini izlememeye çalışın. Hobilerinize yönelik ya da komedi programlarını izlemeye çalışın.

; –;Sizi hüzünlendirdiğini düşündüğünüz şarkılardan uzak durun.

-İsteksizlik düşüncelerine rağmen, küçük de olsa faaliyetlerde bulunun (yürüyüş, bir arkadaşla sohbet, elişi, yemek, tamirat vb.).

Diğer Belirtiler:

Geçmişte yaşanmış olayların olumsuz ve kötü taraflarını görerek kendisini suçlu ve cezalandırılmış hisseder. Aynı şekilde geleceği de umutsuz ve karamsar görerek gelecek adına çaresizlik düşünceleri iyice pekişir. Kişi hayatından zevk alamaz hale gelerek hatta yaşamanın anlamsız olduğunu düşünecek kadar kendini çökkün hissedebilir. Bu olumsuz bakış günlük hayatına, kişiler arası ilişkilere yansıyarak onun okul ve/veya iş hayatındaki performansının düşmesine neden olabilir.

Depresyon Oluşma Nedenleri:

Kişide depresyon oluşması için belli bir kişiyi olumsuz yönde etkileyen stres etkeni veya yaşanan bir olay olabilir. Kişiler arası ilişkilerdeki olumsuzluklarda kişiyi depresyona sokabilir. Özellikle günümüzde psiko sosyal stres etkenlerinin artması ile toplumu oluşturan bireylerin depresyon geçirme riski artmıştır. Depresyon hiçbir dış etken olmadan da kendi kendine kişide endojen dediğimiz şekli ile zamanla gelişebilir. Depresyondaki kişinin düşünce yapısı birtakım özellikler sergiler ve düşünmesini sağlayan beyin hücreleri ve bu hücrelerin içinde bulundukları ortamda da birtakım değişiklikler ortaya çıkar. Yapılan araştırmalarda varılan sonuçlardan biri de yaşam olaylarının beyin hücreleri üzerinde etkisi olduğu, ya da vücudumuzun, sinir sistemimizin yapısında ve düzenindeki bir değişikliğin düşüncelerimizi etkileyebildiğidir.

Depresyon Tek Tip midir?

Melankolik tipte özellikle sabahları çok yoğun çökkünlük hissi ile beraber hemen her şeye karşı zevk kaybı, aşırı yorgunluk ve halsizlik görülür. Atipik şeklinde ise genellikle uyku ve iştah azalması olan tipik şekilde olanın tersi olarak, ;uyku ve iştah artışı ön plandadır. Mevsimsel tipte; tekrarlayan mevsimle birlikte depresyon belirtileri vardır. Tipik depresyonda ise azalmış uyku, iştah, enerji görülür.

Depresyonun Fiziksel Belirtileri Nelerdir:

Depresyondaki kişi bedensel şikayetler diyebileceğimiz; Baş ağrısı, kas ağrıları, aşırı yorgunluk ve halsizlik, sindirim sistemi rahatsızlıkları, kalp ve dolaşım sistemi şikayetleri, cinsel işlev bozuklukları ve buna benzer bedensel yakınmalar ile de çoğunlukla doktora başvurabilir.

Depresyonun Tedavisi Nasıl Olmalıdır:

Depresyon tedavisi son zamanlarda oldukça kolay hale gelmiştir. Bu tedavi duygular, düşünceler ve davranışlar üzerinde çalışmakla da olabilir, ilaç tedavisi ile de olabilir. Uygun olduğuna karar verilmesi için bir uzman (psikolog/psikiyatrist) tarafından değerlendirilmek yeterli olacaktır. Uzman ile yüz yüze görüşmek tedavi başlangıcını oluşturacak ilk adımdır. Uzman, bilimsel ve ölçülebilir yöntemlerle sizi değerlendirecek ve en uygun tedaviyi size önerecektir.Bilişsel olumsuzlukları ve öğrenilmiş çaresizlik düşüncelerini gidermek için psikoterapiye ihtiyaç vardır. İlaç tedavisine de ''serotonin '' ve '' noradrenalin'' üzerinden etki yapan antidepresan dediğimiz ilaçlar kullanılır. Yine de ilaç tedavisinin hızlandırılabilmesi için psikoterapiye ihtiyaç vardır. ;; Depresyonu oluşturan nedenlere yönelik olarak psikososyal stres faktörlerinin de ortadan kaldırılması süreç içerisinde iyileşmeyi hızlandıracaktır. Bu dönem içerisinde kişinin hayatını mevcut depresyonun ez az şekilde etkilemesi için, durumun bir psikolog tarafından değerlendirilmesi ve vakit geçirilmeden tedaviye başlanması önemli olabilmektedir.

Depresyon tedavisi ilerledikçe kişiler bu değişiklikleri fark edebilmekte ve bu değişiklikler bilimsel yöntemlerle ölçülebilmektedir. Depresyonun tanısı ve tedavisi tüm dünyada uzmanlar tarafından üzerinde çalışılan ve üzerinde fikir birliğine varılmış uygulamaların yer aldığı bir alandır.

-İsteksizlik düşüncelerine rağmen, küçük de olsa faaliyetlerde bulunun (yürüyüş, bir arkadaşla sohbet, elişi, yemek, tamirat vb.).

Diğer Belirtiler:

Geçmişte yaşanmış olayların olumsuz ve kötü taraflarını görerek kendisini suçlu ve cezalandırılmış hisseder. Aynı şekilde geleceği de umutsuz ve karamsar görerek gelecek adına çaresizlik düşünceleri iyice pekişir. Kişi hayatından zevk alamaz hale gelerek hatta yaşamanın anlamsız olduğunu düşünecek kadar kendini çökkün hissedebilir. Bu olumsuz bakış günlük hayatına, kişiler arası ilişkilere yansıyarak onun okul ve/veya iş hayatındaki performansının düşmesine neden olabilir.

Depresyon Oluşma Nedenleri:

Kişide depresyon oluşması için belli bir kişiyi olumsuz yönde etkileyen stres etkeni veya yaşanan bir olay olabilir. Kişiler arası ilişkilerdeki olumsuzluklarda kişiyi depresyona sokabilir. Özellikle günümüzde psiko sosyal stres etkenlerinin artması ile toplumu oluşturan bireylerin depresyon geçirme riski artmıştır. Depresyon hiçbir dış etken olmadan da kendi kendine kişide endojen dediğimiz şekli ile zamanla gelişebilir. Depresyondaki kişinin düşünce yapısı birtakım özellikler sergiler ve düşünmesini sağlayan beyin hücreleri ve bu hücrelerin içinde bulundukları ortamda da birtakım değişiklikler ortaya çıkar. Yapılan araştırmalarda varılan sonuçlardan biri de yaşam olaylarının beyin hücreleri üzerinde etkisi olduğu, ya da vücudumuzun, sinir sistemimizin yapısında ve düzenindeki bir değişikliğin düşüncelerimizi etkileyebildiğidir.

Depresyon Tek Tip midir?

Melankolik tipte özellikle sabahları çok yoğun çökkünlük hissi ile beraber hemen her şeye karşı zevk kaybı, aşırı yorgunluk ve halsizlik görülür. Atipik şeklinde ise genellikle uyku ve iştah azalması olan tipik şekilde olanın tersi olarak, ;uyku ve iştah artışı ön plandadır. Mevsimsel tipte; tekrarlayan mevsimle birlikte depresyon belirtileri vardır. Tipik depresyonda ise azalmış uyku, iştah, enerji görülür.

Depresyonun Fiziksel Belirtileri Nelerdir:

Depresyondaki kişi bedensel şikayetler diyebileceğimiz; Baş ağrısı, kas ağrıları, aşırı yorgunluk ve halsizlik, sindirim sistemi rahatsızlıkları, kalp ve dolaşım sistemi şikayetleri, cinsel işlev bozuklukları ve buna benzer bedensel yakınmalar ile de çoğunlukla doktora başvurabilir.

Depresyonun Tedavisi Nasıl Olmalıdır:

Depresyon tedavisi son zamanlarda oldukça kolay hale gelmiştir. Bu tedavi duygular, düşünceler ve davranışlar üzerinde çalışmakla da olabilir, ilaç tedavisi ile de olabilir. Uygun olduğuna karar verilmesi için bir uzman (psikolog/psikiyatrist) tarafından değerlendirilmek yeterli olacaktır. Uzman ile yüz yüze görüşmek tedavi başlangıcını oluşturacak ilk adımdır. Uzman, bilimsel ve ölçülebilir yöntemlerle sizi değerlendirecek ve en uygun tedaviyi size önerecektir.Bilişsel olumsuzlukları ve öğrenilmiş çaresizlik düşüncelerini gidermek için psikoterapiye ihtiyaç vardır. İlaç tedavisine de ''serotonin '' ve '' noradrenalin'' üzerinden etki yapan antidepresan dediğimiz ilaçlar kullanılır. Yine de ilaç tedavisinin hızlandırılabilmesi için psikoterapiye ihtiyaç vardır. ;; Depresyonu oluşturan nedenlere yönelik olarak psikososyal stres faktörlerinin de ortadan kaldırılması süreç içerisinde iyileşmeyi hızlandıracaktır. Bu dönem içerisinde kişinin hayatını mevcut depresyonun ez az şekilde etkilemesi için, durumun bir psikolog tarafından değerlendirilmesi ve vakit geçirilmeden tedaviye başlanması önemli olabilmektedir.

Depresyon tedavisi ilerledikçe kişiler bu değişiklikleri fark edebilmekte ve bu değişiklikler bilimsel yöntemlerle ölçülebilmektedir. Depresyonun tanısı ve tedavisi tüm dünyada uzmanlar tarafından üzerinde çalışılan ve üzerinde fikir birliğine varılmış uygulamaların yer aldığı bir alandır.

Ve bu durumda:

-Depresyonun bir hastalık olduğunu kabul edin ve bir uzmandan yardım isteyin.

-Her insanın hayatının belli bir döneminde depresyon geçirebileceğini düşünün.

-Depresyonun bir zayıflık ve güçsüzlük belirtisi olmadığını düşünün.

-Çok önemli kararları hemen vermemeye çalışın.

-İnsanlardan uzak kalmamaya çalışın.

-Televizyondaki şiddet ve korku filmlerini izlememeye çalışın. Hobilerinize yönelik ya da komedi programlarını izlemeye çalışın.

; –;Sizi hüzünlendirdiğini düşündüğünüz şarkılardan uzak durun.

-İsteksizlik düşüncelerine rağmen, küçük de olsa faaliyetlerde bulunun (yürüyüş, bir arkadaşla sohbet, elişi, yemek, tamirat vb.).

Diğer Belirtiler:

Geçmişte yaşanmış olayların olumsuz ve kötü taraflarını görerek kendisini suçlu ve cezalandırılmış hisseder. Aynı şekilde geleceği de umutsuz ve karamsar görerek gelecek adına çaresizlik düşünceleri iyice pekişir. Kişi hayatından zevk alamaz hale gelerek hatta yaşamanın anlamsız olduğunu düşünecek kadar kendini çökkün hissedebilir. Bu olumsuz bakış günlük hayatına, kişiler arası ilişkilere yansıyarak onun okul ve/veya iş hayatındaki performansının düşmesine neden olabilir.

Depresyon Oluşma Nedenleri:

Kişide depresyon oluşması için belli bir kişiyi olumsuz yönde etkileyen stres etkeni veya yaşanan bir olay olabilir. Kişiler arası ilişkilerdeki olumsuzluklarda kişiyi depresyona sokabilir. Özellikle günümüzde psiko sosyal stres etkenlerinin artması ile toplumu oluşturan bireylerin depresyon geçirme riski artmıştır. Depresyon hiçbir dış etken olmadan da kendi kendine kişide endojen dediğimiz şekli ile zamanla gelişebilir. Depresyondaki kişinin düşünce yapısı birtakım özellikler sergiler ve düşünmesini sağlayan beyin hücreleri ve bu hücrelerin içinde bulundukları ortamda da birtakım değişiklikler ortaya çıkar. Yapılan araştırmalarda varılan sonuçlardan biri de yaşam olaylarının beyin hücreleri üzerinde etkisi olduğu, ya da vücudumuzun, sinir sistemimizin yapısında ve düzenindeki bir değişikliğin düşüncelerimizi etkileyebildiğidir.

Depresyon Tek Tip midir?

Melankolik tipte özellikle sabahları çok yoğun çökkünlük hissi ile beraber hemen her şeye karşı zevk kaybı, aşırı yorgunluk ve halsizlik görülür. Atipik şeklinde ise genellikle uyku ve iştah azalması olan tipik şekilde olanın tersi olarak, ;uyku ve iştah artışı ön plandadır. Mevsimsel tipte; tekrarlayan mevsimle birlikte depresyon belirtileri vardır. Tipik depresyonda ise azalmış uyku, iştah, enerji görülür.

Depresyonun Fiziksel Belirtileri Nelerdir:

Depresyondaki kişi bedensel şikayetler diyebileceğimiz; Baş ağrısı, kas ağrıları, aşırı yorgunluk ve halsizlik, sindirim sistemi rahatsızlıkları, kalp ve dolaşım sistemi şikayetleri, cinsel işlev bozuklukları ve buna benzer bedensel yakınmalar ile de çoğunlukla doktora başvurabilir.

Depresyonun Tedavisi Nasıl Olmalıdır:

Depresyon tedavisi son zamanlarda oldukça kolay hale gelmiştir. Bu tedavi duygular, düşünceler ve davranışlar üzerinde çalışmakla da olabilir, ilaç tedavisi ile de olabilir. Uygun olduğuna karar verilmesi için bir uzman (psikolog/psikiyatrist) tarafından değerlendirilmek yeterli olacaktır. Uzman ile yüz yüze görüşmek tedavi başlangıcını oluşturacak ilk adımdır. Uzman, bilimsel ve ölçülebilir yöntemlerle sizi değerlendirecek ve en uygun tedaviyi size önerecektir.Bilişsel olumsuzlukları ve öğrenilmiş çaresizlik düşüncelerini gidermek için psikoterapiye ihtiyaç vardır. İlaç tedavisine de ''serotonin '' ve '' noradrenalin'' üzerinden etki yapan antidepresan dediğimiz ilaçlar kullanılır. Yine de ilaç tedavisinin hızlandırılabilmesi için psikoterapiye ihtiyaç vardır. ;; Depresyonu oluşturan nedenlere yönelik olarak psikososyal stres faktörlerinin de ortadan kaldırılması süreç içerisinde iyileşmeyi hızlandıracaktır. Bu dönem içerisinde kişinin hayatını mevcut depresyonun ez az şekilde etkilemesi için, durumun bir psikolog tarafından değerlendirilmesi ve vakit geçirilmeden tedaviye başlanması önemli olabilmektedir.

Depresyon tedavisi ilerledikçe kişiler bu değişiklikleri fark edebilmekte ve bu değişiklikler bilimsel yöntemlerle ölçülebilmektedir. Depresyonun tanısı ve tedavisi tüm dünyada uzmanlar tarafından üzerinde çalışılan ve üzerinde fikir birliğine varılmış uygulamaların yer aldığı bir alandır.

-İsteksizlik düşüncelerine rağmen, küçük de olsa faaliyetlerde bulunun (yürüyüş, bir arkadaşla sohbet, elişi, yemek, tamirat vb.).

Diğer Belirtiler:

Geçmişte yaşanmış olayların olumsuz ve kötü taraflarını görerek kendisini suçlu ve cezalandırılmış hisseder. Aynı şekilde geleceği de umutsuz ve karamsar görerek gelecek adına çaresizlik düşünceleri iyice pekişir. Kişi hayatından zevk alamaz hale gelerek hatta yaşamanın anlamsız olduğunu düşünecek kadar kendini çökkün hissedebilir. Bu olumsuz bakış günlük hayatına, kişiler arası ilişkilere yansıyarak onun okul ve/veya iş hayatındaki performansının düşmesine neden olabilir.

Depresyon Oluşma Nedenleri:

Kişide depresyon oluşması için belli bir kişiyi olumsuz yönde etkileyen stres etkeni veya yaşanan bir olay olabilir. Kişiler arası ilişkilerdeki olumsuzluklarda kişiyi depresyona sokabilir. Özellikle günümüzde psiko sosyal stres etkenlerinin artması ile toplumu oluşturan bireylerin depresyon geçirme riski artmıştır. Depresyon hiçbir dış etken olmadan da kendi kendine kişide endojen dediğimiz şekli ile zamanla gelişebilir. Depresyondaki kişinin düşünce yapısı birtakım özellikler sergiler ve düşünmesini sağlayan beyin hücreleri ve bu hücrelerin içinde bulundukları ortamda da birtakım değişiklikler ortaya çıkar. Yapılan araştırmalarda varılan sonuçlardan biri de yaşam olaylarının beyin hücreleri üzerinde etkisi olduğu, ya da vücudumuzun, sinir sistemimizin yapısında ve düzenindeki bir değişikliğin düşüncelerimizi etkileyebildiğidir.

Depresyon Tek Tip midir?

Melankolik tipte özellikle sabahları çok yoğun çökkünlük hissi ile beraber hemen her şeye karşı zevk kaybı, aşırı yorgunluk ve halsizlik görülür. Atipik şeklinde ise genellikle uyku ve iştah azalması olan tipik şekilde olanın tersi olarak, ;uyku ve iştah artışı ön plandadır. Mevsimsel tipte; tekrarlayan mevsimle birlikte depresyon belirtileri vardır. Tipik depresyonda ise azalmış uyku, iştah, enerji görülür.

Depresyonun Fiziksel Belirtileri Nelerdir:

Depresyondaki kişi bedensel şikayetler diyebileceğimiz; Baş ağrısı, kas ağrıları, aşırı yorgunluk ve halsizlik, sindirim sistemi rahatsızlıkları, kalp ve dolaşım sistemi şikayetleri, cinsel işlev bozuklukları ve buna benzer bedensel yakınmalar ile de çoğunlukla doktora başvurabilir.

Depresyonun Tedavisi Nasıl Olmalıdır:

Depresyon tedavisi son zamanlarda oldukça kolay hale gelmiştir. Bu tedavi duygular, düşünceler ve davranışlar üzerinde çalışmakla da olabilir, ilaç tedavisi ile de olabilir. Uygun olduğuna karar verilmesi için bir uzman (psikolog/psikiyatrist) tarafından değerlendirilmek yeterli olacaktır. Uzman ile yüz yüze görüşmek tedavi başlangıcını oluşturacak ilk adımdır. Uzman, bilimsel ve ölçülebilir yöntemlerle sizi değerlendirecek ve en uygun tedaviyi size önerecektir.Bilişsel olumsuzlukları ve öğrenilmiş çaresizlik düşüncelerini gidermek için psikoterapiye ihtiyaç vardır. İlaç tedavisine de ''serotonin '' ve '' noradrenalin'' üzerinden etki yapan antidepresan dediğimiz ilaçlar kullanılır. Yine de ilaç tedavisinin hızlandırılabilmesi için psikoterapiye ihtiyaç vardır. ;; Depresyonu oluşturan nedenlere yönelik olarak psikososyal stres faktörlerinin de ortadan kaldırılması süreç içerisinde iyileşmeyi hızlandıracaktır. Bu dönem içerisinde kişinin hayatını mevcut depresyonun ez az şekilde etkilemesi için, durumun bir psikolog tarafından değerlendirilmesi ve vakit geçirilmeden tedaviye başlanması önemli olabilmektedir.

Depresyon tedavisi ilerledikçe kişiler bu değişiklikleri fark edebilmekte ve bu değişiklikler bilimsel yöntemlerle ölçülebilmektedir. Depresyonun tanısı ve tedavisi tüm dünyada uzmanlar tarafından üzerinde çalışılan ve üzerinde fikir birliğine varılmış uygulamaların yer aldığı bir alandır.

-Çok önemli kararları hemen vermemeye çalışın.

-İnsanlardan uzak kalmamaya çalışın.

-Televizyondaki şiddet ve korku filmlerini izlememeye çalışın. Hobilerinize yönelik ya da komedi programlarını izlemeye çalışın.

; –;Sizi hüzünlendirdiğini düşündüğünüz şarkılardan uzak durun.

-İsteksizlik düşüncelerine rağmen, küçük de olsa faaliyetlerde bulunun (yürüyüş, bir arkadaşla sohbet, elişi, yemek, tamirat vb.).

Diğer Belirtiler:

Geçmişte yaşanmış olayların olumsuz ve kötü taraflarını görerek kendisini suçlu ve cezalandırılmış hisseder. Aynı şekilde geleceği de umutsuz ve karamsar görerek gelecek adına çaresizlik düşünceleri iyice pekişir. Kişi hayatından zevk alamaz hale gelerek hatta yaşamanın anlamsız olduğunu düşünecek kadar kendini çökkün hissedebilir. Bu olumsuz bakış günlük hayatına, kişiler arası ilişkilere yansıyarak onun okul ve/veya iş hayatındaki performansının düşmesine neden olabilir.

Depresyon Oluşma Nedenleri:

Kişide depresyon oluşması için belli bir kişiyi olumsuz yönde etkileyen stres etkeni veya yaşanan bir olay olabilir. Kişiler arası ilişkilerdeki olumsuzluklarda kişiyi depresyona sokabilir. Özellikle günümüzde psiko sosyal stres etkenlerinin artması ile toplumu oluşturan bireylerin depresyon geçirme riski artmıştır. Depresyon hiçbir dış etken olmadan da kendi kendine kişide endojen dediğimiz şekli ile zamanla gelişebilir. Depresyondaki kişinin düşünce yapısı birtakım özellikler sergiler ve düşünmesini sağlayan beyin hücreleri ve bu hücrelerin içinde bulundukları ortamda da birtakım değişiklikler ortaya çıkar. Yapılan araştırmalarda varılan sonuçlardan biri de yaşam olaylarının beyin hücreleri üzerinde etkisi olduğu, ya da vücudumuzun, sinir sistemimizin yapısında ve düzenindeki bir değişikliğin düşüncelerimizi etkileyebildiğidir.

Depresyon Tek Tip midir?

Melankolik tipte özellikle sabahları çok yoğun çökkünlük hissi ile beraber hemen her şeye karşı zevk kaybı, aşırı yorgunluk ve halsizlik görülür. Atipik şeklinde ise genellikle uyku ve iştah azalması olan tipik şekilde olanın tersi olarak, ;uyku ve iştah artışı ön plandadır. Mevsimsel tipte; tekrarlayan mevsimle birlikte depresyon belirtileri vardır. Tipik depresyonda ise azalmış uyku, iştah, enerji görülür.

Depresyonun Fiziksel Belirtileri Nelerdir:

Depresyondaki kişi bedensel şikayetler diyebileceğimiz; Baş ağrısı, kas ağrıları, aşırı yorgunluk ve halsizlik, sindirim sistemi rahatsızlıkları, kalp ve dolaşım sistemi şikayetleri, cinsel işlev bozuklukları ve buna benzer bedensel yakınmalar ile de çoğunlukla doktora başvurabilir.

Depresyonun Tedavisi Nasıl Olmalıdır:

Depresyon tedavisi son zamanlarda oldukça kolay hale gelmiştir. Bu tedavi duygular, düşünceler ve davranışlar üzerinde çalışmakla da olabilir, ilaç tedavisi ile de olabilir. Uygun olduğuna karar verilmesi için bir uzman (psikolog/psikiyatrist) tarafından değerlendirilmek yeterli olacaktır. Uzman ile yüz yüze görüşmek tedavi başlangıcını oluşturacak ilk adımdır. Uzman, bilimsel ve ölçülebilir yöntemlerle sizi değerlendirecek ve en uygun tedaviyi size önerecektir.Bilişsel olumsuzlukları ve öğrenilmiş çaresizlik düşüncelerini gidermek için psikoterapiye ihtiyaç vardır. İlaç tedavisine de ''serotonin '' ve '' noradrenalin'' üzerinden etki yapan antidepresan dediğimiz ilaçlar kullanılır. Yine de ilaç tedavisinin hızlandırılabilmesi için psikoterapiye ihtiyaç vardır. ;; Depresyonu oluşturan nedenlere yönelik olarak psikososyal stres faktörlerinin de ortadan kaldırılması süreç içerisinde iyileşmeyi hızlandıracaktır. Bu dönem içerisinde kişinin hayatını mevcut depresyonun ez az şekilde etkilemesi için, durumun bir psikolog tarafından değerlendirilmesi ve vakit geçirilmeden tedaviye başlanması önemli olabilmektedir.

Depresyon tedavisi ilerledikçe kişiler bu değişiklikleri fark edebilmekte ve bu değişiklikler bilimsel yöntemlerle ölçülebilmektedir. Depresyonun tanısı ve tedavisi tüm dünyada uzmanlar tarafından üzerinde çalışılan ve üzerinde fikir birliğine varılmış uygulamaların yer aldığı bir alandır.

-İsteksizlik düşüncelerine rağmen, küçük de olsa faaliyetlerde bulunun (yürüyüş, bir arkadaşla sohbet, elişi, yemek, tamirat vb.).

Diğer Belirtiler:

Geçmişte yaşanmış olayların olumsuz ve kötü taraflarını görerek kendisini suçlu ve cezalandırılmış hisseder. Aynı şekilde geleceği de umutsuz ve karamsar görerek gelecek adına çaresizlik düşünceleri iyice pekişir. Kişi hayatından zevk alamaz hale gelerek hatta yaşamanın anlamsız olduğunu düşünecek kadar kendini çökkün hissedebilir. Bu olumsuz bakış günlük hayatına, kişiler arası ilişkilere yansıyarak onun okul ve/veya iş hayatındaki performansının düşmesine neden olabilir.

Depresyon Oluşma Nedenleri:

Kişide depresyon oluşması için belli bir kişiyi olumsuz yönde etkileyen stres etkeni veya yaşanan bir olay olabilir. Kişiler arası ilişkilerdeki olumsuzluklarda kişiyi depresyona sokabilir. Özellikle günümüzde psiko sosyal stres etkenlerinin artması ile toplumu oluşturan bireylerin depresyon geçirme riski artmıştır. Depresyon hiçbir dış etken olmadan da kendi kendine kişide endojen dediğimiz şekli ile zamanla gelişebilir. Depresyondaki kişinin düşünce yapısı birtakım özellikler sergiler ve düşünmesini sağlayan beyin hücreleri ve bu hücrelerin içinde bulundukları ortamda da birtakım değişiklikler ortaya çıkar. Yapılan araştırmalarda varılan sonuçlardan biri de yaşam olaylarının beyin hücreleri üzerinde etkisi olduğu, ya da vücudumuzun, sinir sistemimizin yapısında ve düzenindeki bir değişikliğin düşüncelerimizi etkileyebildiğidir.

Depresyon Tek Tip midir?

Melankolik tipte özellikle sabahları çok yoğun çökkünlük hissi ile beraber hemen her şeye karşı zevk kaybı, aşırı yorgunluk ve halsizlik görülür. Atipik şeklinde ise genellikle uyku ve iştah azalması olan tipik şekilde olanın tersi olarak, ;uyku ve iştah artışı ön plandadır. Mevsimsel tipte; tekrarlayan mevsimle birlikte depresyon belirtileri vardır. Tipik depresyonda ise azalmış uyku, iştah, enerji görülür.

Depresyonun Fiziksel Belirtileri Nelerdir:

Depresyondaki kişi bedensel şikayetler diyebileceğimiz; Baş ağrısı, kas ağrıları, aşırı yorgunluk ve halsizlik, sindirim sistemi rahatsızlıkları, kalp ve dolaşım sistemi şikayetleri, cinsel işlev bozuklukları ve buna benzer bedensel yakınmalar ile de çoğunlukla doktora başvurabilir.

Depresyonun Tedavisi Nasıl Olmalıdır:

Depresyon tedavisi son zamanlarda oldukça kolay hale gelmiştir. Bu tedavi duygular, düşünceler ve davranışlar üzerinde çalışmakla da olabilir, ilaç tedavisi ile de olabilir. Uygun olduğuna karar verilmesi için bir uzman (psikolog/psikiyatrist) tarafından değerlendirilmek yeterli olacaktır. Uzman ile yüz yüze görüşmek tedavi başlangıcını oluşturacak ilk adımdır. Uzman, bilimsel ve ölçülebilir yöntemlerle sizi değerlendirecek ve en uygun tedaviyi size önerecektir.Bilişsel olumsuzlukları ve öğrenilmiş çaresizlik düşüncelerini gidermek için psikoterapiye ihtiyaç vardır. İlaç tedavisine de ''serotonin '' ve '' noradrenalin'' üzerinden etki yapan antidepresan dediğimiz ilaçlar kullanılır. Yine de ilaç tedavisinin hızlandırılabilmesi için psikoterapiye ihtiyaç vardır. ;; Depresyonu oluşturan nedenlere yönelik olarak psikososyal stres faktörlerinin de ortadan kaldırılması süreç içerisinde iyileşmeyi hızlandıracaktır. Bu dönem içerisinde kişinin hayatını mevcut depresyonun ez az şekilde etkilemesi için, durumun bir psikolog tarafından değerlendirilmesi ve vakit geçirilmeden tedaviye başlanması önemli olabilmektedir.

Depresyon tedavisi ilerledikçe kişiler bu değişiklikleri fark edebilmekte ve bu değişiklikler bilimsel yöntemlerle ölçülebilmektedir. Depresyonun tanısı ve tedavisi tüm dünyada uzmanlar tarafından üzerinde çalışılan ve üzerinde fikir birliğine varılmış uygulamaların yer aldığı bir alandır.

* Hemen her gün yaklaşık gün boyu süren tüm ya da çoğu etkinliğe karşı ilgi ve zevk almada azalma (daha önce keyif alınan işler, hobiler ve alışkanlıklardan artık hoşlanmama, bıkkınlık, cinsel isteksizlik ).

* Diyet uygulanılmamasına karşın önemli derecede kilo kaybı ya da alımı ( bir ay içinde vücut ağırlığının %5 'inden fazlasının artması ya da azalması) ya da hemen her gün iştahta artma yada azalmanın olması.

* Hemen her gün uykusuzluk ya da aşırı uyku hali.

* Hemen her gün olağan beyinsel ve vücutsal işlevsellik, hareketlilik halinde azalma ya da huzursuzluk.

* Hemen her gün halsizlik, yorgunluk hisleri, daha önceki günler kadar enerjik hissetmeme.

* Hemen her gün kendini değersiz hissetme, küçük görme, kendini beğenmeme, suçlu ya da günahkar hissetme hali.

* Hemen her gün düşünme ya da konsantrasyon yeteneğinde azalma olması (konuşulanlara, okunan şeylere, izlenilen dikkatini verememe, gibi) ya da kararsızlık hali.

* Tekrarlayan ölüm düşünceleri intihar planları veya eylemlerinin varlığı.

YUKARI DA SIRALANAN BELİRTİLERDEN EN AZ BEŞİNİN (İLK İKİ BELİRTİDEN EN AZ BİRİ BULUNMAK ÜZERE), EN AZ İKİ HAFTA SÜRESİNCE VAR OLMASI DURUMUNA "MAJOR DEPRESYON" DENİR.
Ve bu durumda:

-Depresyonun bir hastalık olduğunu kabul edin ve bir uzmandan yardım isteyin.

-Her insanın hayatının belli bir döneminde depresyon geçirebileceğini düşünün.

-Depresyonun bir zayıflık ve güçsüzlük belirtisi olmadığını düşünün.

-Çok önemli kararları hemen vermemeye çalışın.

-İnsanlardan uzak kalmamaya çalışın.

-Televizyondaki şiddet ve korku filmlerini izlememeye çalışın. Hobilerinize yönelik ya da komedi programlarını izlemeye çalışın.

; –;Sizi hüzünlendirdiğini düşündüğünüz şarkılardan uzak durun.

-İsteksizlik düşüncelerine rağmen, küçük de olsa faaliyetlerde bulunun (yürüyüş, bir arkadaşla sohbet, elişi, yemek, tamirat vb.).

Diğer Belirtiler:

Geçmişte yaşanmış olayların olumsuz ve kötü taraflarını görerek kendisini suçlu ve cezalandırılmış hisseder. Aynı şekilde geleceği de umutsuz ve karamsar görerek gelecek adına çaresizlik düşünceleri iyice pekişir. Kişi hayatından zevk alamaz hale gelerek hatta yaşamanın anlamsız olduğunu düşünecek kadar kendini çökkün hissedebilir. Bu olumsuz bakış günlük hayatına, kişiler arası ilişkilere yansıyarak onun okul ve/veya iş hayatındaki performansının düşmesine neden olabilir.

Depresyon Oluşma Nedenleri:

Kişide depresyon oluşması için belli bir kişiyi olumsuz yönde etkileyen stres etkeni veya yaşanan bir olay olabilir. Kişiler arası ilişkilerdeki olumsuzluklarda kişiyi depresyona sokabilir. Özellikle günümüzde psiko sosyal stres etkenlerinin artması ile toplumu oluşturan bireylerin depresyon geçirme riski artmıştır. Depresyon hiçbir dış etken olmadan da kendi kendine kişide endojen dediğimiz şekli ile zamanla gelişebilir. Depresyondaki kişinin düşünce yapısı birtakım özellikler sergiler ve düşünmesini sağlayan beyin hücreleri ve bu hücrelerin içinde bulundukları ortamda da birtakım değişiklikler ortaya çıkar. Yapılan araştırmalarda varılan sonuçlardan biri de yaşam olaylarının beyin hücreleri üzerinde etkisi olduğu, ya da vücudumuzun, sinir sistemimizin yapısında ve düzenindeki bir değişikliğin düşüncelerimizi etkileyebildiğidir.

Depresyon Tek Tip midir?

Melankolik tipte özellikle sabahları çok yoğun çökkünlük hissi ile beraber hemen her şeye karşı zevk kaybı, aşırı yorgunluk ve halsizlik görülür. Atipik şeklinde ise genellikle uyku ve iştah azalması olan tipik şekilde olanın tersi olarak, ;uyku ve iştah artışı ön plandadır. Mevsimsel tipte; tekrarlayan mevsimle birlikte depresyon belirtileri vardır. Tipik depresyonda ise azalmış uyku, iştah, enerji görülür.

Depresyonun Fiziksel Belirtileri Nelerdir:

Depresyondaki kişi bedensel şikayetler diyebileceğimiz; Baş ağrısı, kas ağrıları, aşırı yorgunluk ve halsizlik, sindirim sistemi rahatsızlıkları, kalp ve dolaşım sistemi şikayetleri, cinsel işlev bozuklukları ve buna benzer bedensel yakınmalar ile de çoğunlukla doktora başvurabilir.

Depresyonun Tedavisi Nasıl Olmalıdır:

Depresyon tedavisi son zamanlarda oldukça kolay hale gelmiştir. Bu tedavi duygular, düşünceler ve davranışlar üzerinde çalışmakla da olabilir, ilaç tedavisi ile de olabilir. Uygun olduğuna karar verilmesi için bir uzman (psikolog/psikiyatrist) tarafından değerlendirilmek yeterli olacaktır. Uzman ile yüz yüze görüşmek tedavi başlangıcını oluşturacak ilk adımdır. Uzman, bilimsel ve ölçülebilir yöntemlerle sizi değerlendirecek ve en uygun tedaviyi size önerecektir.Bilişsel olumsuzlukları ve öğrenilmiş çaresizlik düşüncelerini gidermek için psikoterapiye ihtiyaç vardır. İlaç tedavisine de ''serotonin '' ve '' noradrenalin'' üzerinden etki yapan antidepresan dediğimiz ilaçlar kullanılır. Yine de ilaç tedavisinin hızlandırılabilmesi için psikoterapiye ihtiyaç vardır. ;; Depresyonu oluşturan nedenlere yönelik olarak psikososyal stres faktörlerinin de ortadan kaldırılması süreç içerisinde iyileşmeyi hızlandıracaktır. Bu dönem içerisinde kişinin hayatını mevcut depresyonun ez az şekilde etkilemesi için, durumun bir psikolog tarafından değerlendirilmesi ve vakit geçirilmeden tedaviye başlanması önemli olabilmektedir.

Depresyon tedavisi ilerledikçe kişiler bu değişiklikleri fark edebilmekte ve bu değişiklikler bilimsel yöntemlerle ölçülebilmektedir. Depresyonun tanısı ve tedavisi tüm dünyada uzmanlar tarafından üzerinde çalışılan ve üzerinde fikir birliğine varılmış uygulamaların yer aldığı bir alandır.

-İsteksizlik düşüncelerine rağmen, küçük de olsa faaliyetlerde bulunun (yürüyüş, bir arkadaşla sohbet, elişi, yemek, tamirat vb.).

Diğer Belirtiler:

Geçmişte yaşanmış olayların olumsuz ve kötü taraflarını görerek kendisini suçlu ve cezalandırılmış hisseder. Aynı şekilde geleceği de umutsuz ve karamsar görerek gelecek adına çaresizlik düşünceleri iyice pekişir. Kişi hayatından zevk alamaz hale gelerek hatta yaşamanın anlamsız olduğunu düşünecek kadar kendini çökkün hissedebilir. Bu olumsuz bakış günlük hayatına, kişiler arası ilişkilere yansıyarak onun okul ve/veya iş hayatındaki performansının düşmesine neden olabilir.

Depresyon Oluşma Nedenleri:

Kişide depresyon oluşması için belli bir kişiyi olumsuz yönde etkileyen stres etkeni veya yaşanan bir olay olabilir. Kişiler arası ilişkilerdeki olumsuzluklarda kişiyi depresyona sokabilir. Özellikle günümüzde psiko sosyal stres etkenlerinin artması ile toplumu oluşturan bireylerin depresyon geçirme riski artmıştır. Depresyon hiçbir dış etken olmadan da kendi kendine kişide endojen dediğimiz şekli ile zamanla gelişebilir. Depresyondaki kişinin düşünce yapısı birtakım özellikler sergiler ve düşünmesini sağlayan beyin hücreleri ve bu hücrelerin içinde bulundukları ortamda da birtakım değişiklikler ortaya çıkar. Yapılan araştırmalarda varılan sonuçlardan biri de yaşam olaylarının beyin hücreleri üzerinde etkisi olduğu, ya da vücudumuzun, sinir sistemimizin yapısında ve düzenindeki bir değişikliğin düşüncelerimizi etkileyebildiğidir.

Depresyon Tek Tip midir?

Melankolik tipte özellikle sabahları çok yoğun çökkünlük hissi ile beraber hemen her şeye karşı zevk kaybı, aşırı yorgunluk ve halsizlik görülür. Atipik şeklinde ise genellikle uyku ve iştah azalması olan tipik şekilde olanın tersi olarak, ;uyku ve iştah artışı ön plandadır. Mevsimsel tipte; tekrarlayan mevsimle birlikte depresyon belirtileri vardır. Tipik depresyonda ise azalmış uyku, iştah, enerji görülür.

Depresyonun Fiziksel Belirtileri Nelerdir:

Depresyondaki kişi bedensel şikayetler diyebileceğimiz; Baş ağrısı, kas ağrıları, aşırı yorgunluk ve halsizlik, sindirim sistemi rahatsızlıkları, kalp ve dolaşım sistemi şikayetleri, cinsel işlev bozuklukları ve buna benzer bedensel yakınmalar ile de çoğunlukla doktora başvurabilir.

Depresyonun Tedavisi Nasıl Olmalıdır:

Depresyon tedavisi son zamanlarda oldukça kolay hale gelmiştir. Bu tedavi duygular, düşünceler ve davranışlar üzerinde çalışmakla da olabilir, ilaç tedavisi ile de olabilir. Uygun olduğuna karar verilmesi için bir uzman (psikolog/psikiyatrist) tarafından değerlendirilmek yeterli olacaktır. Uzman ile yüz yüze görüşmek tedavi başlangıcını oluşturacak ilk adımdır. Uzman, bilimsel ve ölçülebilir yöntemlerle sizi değerlendirecek ve en uygun tedaviyi size önerecektir.Bilişsel olumsuzlukları ve öğrenilmiş çaresizlik düşüncelerini gidermek için psikoterapiye ihtiyaç vardır. İlaç tedavisine de ''serotonin '' ve '' noradrenalin'' üzerinden etki yapan antidepresan dediğimiz ilaçlar kullanılır. Yine de ilaç tedavisinin hızlandırılabilmesi için psikoterapiye ihtiyaç vardır. ;; Depresyonu oluşturan nedenlere yönelik olarak psikososyal stres faktörlerinin de ortadan kaldırılması süreç içerisinde iyileşmeyi hızlandıracaktır. Bu dönem içerisinde kişinin hayatını mevcut depresyonun ez az şekilde etkilemesi için, durumun bir psikolog tarafından değerlendirilmesi ve vakit geçirilmeden tedaviye başlanması önemli olabilmektedir.

Depresyon tedavisi ilerledikçe kişiler bu değişiklikleri fark edebilmekte ve bu değişiklikler bilimsel yöntemlerle ölçülebilmektedir. Depresyonun tanısı ve tedavisi tüm dünyada uzmanlar tarafından üzerinde çalışılan ve üzerinde fikir birliğine varılmış uygulamaların yer aldığı bir alandır.

-Çok önemli kararları hemen vermemeye çalışın.

-İnsanlardan uzak kalmamaya çalışın.

-Televizyondaki şiddet ve korku filmlerini izlememeye çalışın. Hobilerinize yönelik ya da komedi programlarını izlemeye çalışın.

; –;Sizi hüzünlendirdiğini düşündüğünüz şarkılardan uzak durun.

-İsteksizlik düşüncelerine rağmen, küçük de olsa faaliyetlerde bulunun (yürüyüş, bir arkadaşla sohbet, elişi, yemek, tamirat vb.).

Diğer Belirtiler:

Geçmişte yaşanmış olayların olumsuz ve kötü taraflarını görerek kendisini suçlu ve cezalandırılmış hisseder. Aynı şekilde geleceği de umutsuz ve karamsar görerek gelecek adına çaresizlik düşünceleri iyice pekişir. Kişi hayatından zevk alamaz hale gelerek hatta yaşamanın anlamsız olduğunu düşünecek kadar kendini çökkün hissedebilir. Bu olumsuz bakış günlük hayatına, kişiler arası ilişkilere yansıyarak onun okul ve/veya iş hayatındaki performansının düşmesine neden olabilir.

Depresyon Oluşma Nedenleri:

Kişide depresyon oluşması için belli bir kişiyi olumsuz yönde etkileyen stres etkeni veya yaşanan bir olay olabilir. Kişiler arası ilişkilerdeki olumsuzluklarda kişiyi depresyona sokabilir. Özellikle günümüzde psiko sosyal stres etkenlerinin artması ile toplumu oluşturan bireylerin depresyon geçirme riski artmıştır. Depresyon hiçbir dış etken olmadan da kendi kendine kişide endojen dediğimiz şekli ile zamanla gelişebilir. Depresyondaki kişinin düşünce yapısı birtakım özellikler sergiler ve düşünmesini sağlayan beyin hücreleri ve bu hücrelerin içinde bulundukları ortamda da birtakım değişiklikler ortaya çıkar. Yapılan araştırmalarda varılan sonuçlardan biri de yaşam olaylarının beyin hücreleri üzerinde etkisi olduğu, ya da vücudumuzun, sinir sistemimizin yapısında ve düzenindeki bir değişikliğin düşüncelerimizi etkileyebildiğidir.

Depresyon Tek Tip midir?

Melankolik tipte özellikle sabahları çok yoğun çökkünlük hissi ile beraber hemen her şeye karşı zevk kaybı, aşırı yorgunluk ve halsizlik görülür. Atipik şeklinde ise genellikle uyku ve iştah azalması olan tipik şekilde olanın tersi olarak, ;uyku ve iştah artışı ön plandadır. Mevsimsel tipte; tekrarlayan mevsimle birlikte depresyon belirtileri vardır. Tipik depresyonda ise azalmış uyku, iştah, enerji görülür.

Depresyonun Fiziksel Belirtileri Nelerdir:

Depresyondaki kişi bedensel şikayetler diyebileceğimiz; Baş ağrısı, kas ağrıları, aşırı yorgunluk ve halsizlik, sindirim sistemi rahatsızlıkları, kalp ve dolaşım sistemi şikayetleri, cinsel işlev bozuklukları ve buna benzer bedensel yakınmalar ile de çoğunlukla doktora başvurabilir.

Depresyonun Tedavisi Nasıl Olmalıdır:

Depresyon tedavisi son zamanlarda oldukça kolay hale gelmiştir. Bu tedavi duygular, düşünceler ve davranışlar üzerinde çalışmakla da olabilir, ilaç tedavisi ile de olabilir. Uygun olduğuna karar verilmesi için bir uzman (psikolog/psikiyatrist) tarafından değerlendirilmek yeterli olacaktır. Uzman ile yüz yüze görüşmek tedavi başlangıcını oluşturacak ilk adımdır. Uzman, bilimsel ve ölçülebilir yöntemlerle sizi değerlendirecek ve en uygun tedaviyi size önerecektir.Bilişsel olumsuzlukları ve öğrenilmiş çaresizlik düşüncelerini gidermek için psikoterapiye ihtiyaç vardır. İlaç tedavisine de ''serotonin '' ve '' noradrenalin'' üzerinden etki yapan antidepresan dediğimiz ilaçlar kullanılır. Yine de ilaç tedavisinin hızlandırılabilmesi için psikoterapiye ihtiyaç vardır. ;; Depresyonu oluşturan nedenlere yönelik olarak psikososyal stres faktörlerinin de ortadan kaldırılması süreç içerisinde iyileşmeyi hızlandıracaktır. Bu dönem içerisinde kişinin hayatını mevcut depresyonun ez az şekilde etkilemesi için, durumun bir psikolog tarafından değerlendirilmesi ve vakit geçirilmeden tedaviye başlanması önemli olabilmektedir.

Depresyon tedavisi ilerledikçe kişiler bu değişiklikleri fark edebilmekte ve bu değişiklikler bilimsel yöntemlerle ölçülebilmektedir. Depresyonun tanısı ve tedavisi tüm dünyada uzmanlar tarafından üzerinde çalışılan ve üzerinde fikir birliğine varılmış uygulamaların yer aldığı bir alandır.

-İsteksizlik düşüncelerine rağmen, küçük de olsa faaliyetlerde bulunun (yürüyüş, bir arkadaşla sohbet, elişi, yemek, tamirat vb.).

Diğer Belirtiler:

Geçmişte yaşanmış olayların olumsuz ve kötü taraflarını görerek kendisini suçlu ve cezalandırılmış hisseder. Aynı şekilde geleceği de umutsuz ve karamsar görerek gelecek adına çaresizlik düşünceleri iyice pekişir. Kişi hayatından zevk alamaz hale gelerek hatta yaşamanın anlamsız olduğunu düşünecek kadar kendini çökkün hissedebilir. Bu olumsuz bakış günlük hayatına, kişiler arası ilişkilere yansıyarak onun okul ve/veya iş hayatındaki performansının düşmesine neden olabilir.

Depresyon Oluşma Nedenleri:

Kişide depresyon oluşması için belli bir kişiyi olumsuz yönde etkileyen stres etkeni veya yaşanan bir olay olabilir. Kişiler arası ilişkilerdeki olumsuzluklarda kişiyi depresyona sokabilir. Özellikle günümüzde psiko sosyal stres etkenlerinin artması ile toplumu oluşturan bireylerin depresyon geçirme riski artmıştır. Depresyon hiçbir dış etken olmadan da kendi kendine kişide endojen dediğimiz şekli ile zamanla gelişebilir. Depresyondaki kişinin düşünce yapısı birtakım özellikler sergiler ve düşünmesini sağlayan beyin hücreleri ve bu hücrelerin içinde bulundukları ortamda da birtakım değişiklikler ortaya çıkar. Yapılan araştırmalarda varılan sonuçlardan biri de yaşam olaylarının beyin hücreleri üzerinde etkisi olduğu, ya da vücudumuzun, sinir sistemimizin yapısında ve düzenindeki bir değişikliğin düşüncelerimizi etkileyebildiğidir.

Depresyon Tek Tip midir?

Melankolik tipte özellikle sabahları çok yoğun çökkünlük hissi ile beraber hemen her şeye karşı zevk kaybı, aşırı yorgunluk ve halsizlik görülür. Atipik şeklinde ise genellikle uyku ve iştah azalması olan tipik şekilde olanın tersi olarak, ;uyku ve iştah artışı ön plandadır. Mevsimsel tipte; tekrarlayan mevsimle birlikte depresyon belirtileri vardır. Tipik depresyonda ise azalmış uyku, iştah, enerji görülür.

Depresyonun Fiziksel Belirtileri Nelerdir:

Depresyondaki kişi bedensel şikayetler diyebileceğimiz; Baş ağrısı, kas ağrıları, aşırı yorgunluk ve halsizlik, sindirim sistemi rahatsızlıkları, kalp ve dolaşım sistemi şikayetleri, cinsel işlev bozuklukları ve buna benzer bedensel yakınmalar ile de çoğunlukla doktora başvurabilir.

Depresyonun Tedavisi Nasıl Olmalıdır:

Depresyon tedavisi son zamanlarda oldukça kolay hale gelmiştir. Bu tedavi duygular, düşünceler ve davranışlar üzerinde çalışmakla da olabilir, ilaç tedavisi ile de olabilir. Uygun olduğuna karar verilmesi için bir uzman (psikolog/psikiyatrist) tarafından değerlendirilmek yeterli olacaktır. Uzman ile yüz yüze görüşmek tedavi başlangıcını oluşturacak ilk adımdır. Uzman, bilimsel ve ölçülebilir yöntemlerle sizi değerlendirecek ve en uygun tedaviyi size önerecektir.Bilişsel olumsuzlukları ve öğrenilmiş çaresizlik düşüncelerini gidermek için psikoterapiye ihtiyaç vardır. İlaç tedavisine de ''serotonin '' ve '' noradrenalin'' üzerinden etki yapan antidepresan dediğimiz ilaçlar kullanılır. Yine de ilaç tedavisinin hızlandırılabilmesi için psikoterapiye ihtiyaç vardır. ;; Depresyonu oluşturan nedenlere yönelik olarak psikososyal stres faktörlerinin de ortadan kaldırılması süreç içerisinde iyileşmeyi hızlandıracaktır. Bu dönem içerisinde kişinin hayatını mevcut depresyonun ez az şekilde etkilemesi için, durumun bir psikolog tarafından değerlendirilmesi ve vakit geçirilmeden tedaviye başlanması önemli olabilmektedir.

Depresyon tedavisi ilerledikçe kişiler bu değişiklikleri fark edebilmekte ve bu değişiklikler bilimsel yöntemlerle ölçülebilmektedir. Depresyonun tanısı ve tedavisi tüm dünyada uzmanlar tarafından üzerinde çalışılan ve üzerinde fikir birliğine varılmış uygulamaların yer aldığı bir alandır.

Ve bu durumda:

-Depresyonun bir hastalık olduğunu kabul edin ve bir uzmandan yardım isteyin.

-Her insanın hayatının belli bir döneminde depresyon geçirebileceğini düşünün.

-Depresyonun bir zayıflık ve güçsüzlük belirtisi olmadığını düşünün.

-Çok önemli kararları hemen vermemeye çalışın.

-İnsanlardan uzak kalmamaya çalışın.

-Televizyondaki şiddet ve korku filmlerini izlememeye çalışın. Hobilerinize yönelik ya da komedi programlarını izlemeye çalışın.

; –;Sizi hüzünlendirdiğini düşündüğünüz şarkılardan uzak durun.

-İsteksizlik düşüncelerine rağmen, küçük de olsa faaliyetlerde bulunun (yürüyüş, bir arkadaşla sohbet, elişi, yemek, tamirat vb.).

Diğer Belirtiler:

Geçmişte yaşanmış olayların olumsuz ve kötü taraflarını görerek kendisini suçlu ve cezalandırılmış hisseder. Aynı şekilde geleceği de umutsuz ve karamsar görerek gelecek adına çaresizlik düşünceleri iyice pekişir. Kişi hayatından zevk alamaz hale gelerek hatta yaşamanın anlamsız olduğunu düşünecek kadar kendini çökkün hissedebilir. Bu olumsuz bakış günlük hayatına, kişiler arası ilişkilere yansıyarak onun okul ve/veya iş hayatındaki performansının düşmesine neden olabilir.

Depresyon Oluşma Nedenleri:

Kişide depresyon oluşması için belli bir kişiyi olumsuz yönde etkileyen stres etkeni veya yaşanan bir olay olabilir. Kişiler arası ilişkilerdeki olumsuzluklarda kişiyi depresyona sokabilir. Özellikle günümüzde psiko sosyal stres etkenlerinin artması ile toplumu oluşturan bireylerin depresyon geçirme riski artmıştır. Depresyon hiçbir dış etken olmadan da kendi kendine kişide endojen dediğimiz şekli ile zamanla gelişebilir. Depresyondaki kişinin düşünce yapısı birtakım özellikler sergiler ve düşünmesini sağlayan beyin hücreleri ve bu hücrelerin içinde bulundukları ortamda da birtakım değişiklikler ortaya çıkar. Yapılan araştırmalarda varılan sonuçlardan biri de yaşam olaylarının beyin hücreleri üzerinde etkisi olduğu, ya da vücudumuzun, sinir sistemimizin yapısında ve düzenindeki bir değişikliğin düşüncelerimizi etkileyebildiğidir.

Depresyon Tek Tip midir?

Melankolik tipte özellikle sabahları çok yoğun çökkünlük hissi ile beraber hemen her şeye karşı zevk kaybı, aşırı yorgunluk ve halsizlik görülür. Atipik şeklinde ise genellikle uyku ve iştah azalması olan tipik şekilde olanın tersi olarak, ;uyku ve iştah artışı ön plandadır. Mevsimsel tipte; tekrarlayan mevsimle birlikte depresyon belirtileri vardır. Tipik depresyonda ise azalmış uyku, iştah, enerji görülür.

Depresyonun Fiziksel Belirtileri Nelerdir:

Depresyondaki kişi bedensel şikayetler diyebileceğimiz; Baş ağrısı, kas ağrıları, aşırı yorgunluk ve halsizlik, sindirim sistemi rahatsızlıkları, kalp ve dolaşım sistemi şikayetleri, cinsel işlev bozuklukları ve buna benzer bedensel yakınmalar ile de çoğunlukla doktora başvurabilir.

Depresyonun Tedavisi Nasıl Olmalıdır:

Depresyon tedavisi son zamanlarda oldukça kolay hale gelmiştir. Bu tedavi duygular, düşünceler ve davranışlar üzerinde çalışmakla da olabilir, ilaç tedavisi ile de olabilir. Uygun olduğuna karar verilmesi için bir uzman (psikolog/psikiyatrist) tarafından değerlendirilmek yeterli olacaktır. Uzman ile yüz yüze görüşmek tedavi başlangıcını oluşturacak ilk adımdır. Uzman, bilimsel ve ölçülebilir yöntemlerle sizi değerlendirecek ve en uygun tedaviyi size önerecektir.Bilişsel olumsuzlukları ve öğrenilmiş çaresizlik düşüncelerini gidermek için psikoterapiye ihtiyaç vardır. İlaç tedavisine de ''serotonin '' ve '' noradrenalin'' üzerinden etki yapan antidepresan dediğimiz ilaçlar kullanılır. Yine de ilaç tedavisinin hızlandırılabilmesi için psikoterapiye ihtiyaç vardır. ;; Depresyonu oluşturan nedenlere yönelik olarak psikososyal stres faktörlerinin de ortadan kaldırılması süreç içerisinde iyileşmeyi hızlandıracaktır. Bu dönem içerisinde kişinin hayatını mevcut depresyonun ez az şekilde etkilemesi için, durumun bir psikolog tarafından değerlendirilmesi ve vakit geçirilmeden tedaviye başlanması önemli olabilmektedir.

Depresyon tedavisi ilerledikçe kişiler bu değişiklikleri fark edebilmekte ve bu değişiklikler bilimsel yöntemlerle ölçülebilmektedir. Depresyonun tanısı ve tedavisi tüm dünyada uzmanlar tarafından üzerinde çalışılan ve üzerinde fikir birliğine varılmış uygulamaların yer aldığı bir alandır.

-İsteksizlik düşüncelerine rağmen, küçük de olsa faaliyetlerde bulunun (yürüyüş, bir arkadaşla sohbet, elişi, yemek, tamirat vb.).

Diğer Belirtiler:

Geçmişte yaşanmış olayların olumsuz ve kötü taraflarını görerek kendisini suçlu ve cezalandırılmış hisseder. Aynı şekilde geleceği de umutsuz ve karamsar görerek gelecek adına çaresizlik düşünceleri iyice pekişir. Kişi hayatından zevk alamaz hale gelerek hatta yaşamanın anlamsız olduğunu düşünecek kadar kendini çökkün hissedebilir. Bu olumsuz bakış günlük hayatına, kişiler arası ilişkilere yansıyarak onun okul ve/veya iş hayatındaki performansının düşmesine neden olabilir.

Depresyon Oluşma Nedenleri:

Kişide depresyon oluşması için belli bir kişiyi olumsuz yönde etkileyen stres etkeni veya yaşanan bir olay olabilir. Kişiler arası ilişkilerdeki olumsuzluklarda kişiyi depresyona sokabilir. Özellikle günümüzde psiko sosyal stres etkenlerinin artması ile toplumu oluşturan bireylerin depresyon geçirme riski artmıştır. Depresyon hiçbir dış etken olmadan da kendi kendine kişide endojen dediğimiz şekli ile zamanla gelişebilir. Depresyondaki kişinin düşünce yapısı birtakım özellikler sergiler ve düşünmesini sağlayan beyin hücreleri ve bu hücrelerin içinde bulundukları ortamda da birtakım değişiklikler ortaya çıkar. Yapılan araştırmalarda varılan sonuçlardan biri de yaşam olaylarının beyin hücreleri üzerinde etkisi olduğu, ya da vücudumuzun, sinir sistemimizin yapısında ve düzenindeki bir değişikliğin düşüncelerimizi etkileyebildiğidir.

Depresyon Tek Tip midir?

Melankolik tipte özellikle sabahları çok yoğun çökkünlük hissi ile beraber hemen her şeye karşı zevk kaybı, aşırı yorgunluk ve halsizlik görülür. Atipik şeklinde ise genellikle uyku ve iştah azalması olan tipik şekilde olanın tersi olarak, ;uyku ve iştah artışı ön plandadır. Mevsimsel tipte; tekrarlayan mevsimle birlikte depresyon belirtileri vardır. Tipik depresyonda ise azalmış uyku, iştah, enerji görülür.

Depresyonun Fiziksel Belirtileri Nelerdir:

Depresyondaki kişi bedensel şikayetler diyebileceğimiz; Baş ağrısı, kas ağrıları, aşırı yorgunluk ve halsizlik, sindirim sistemi rahatsızlıkları, kalp ve dolaşım sistemi şikayetleri, cinsel işlev bozuklukları ve buna benzer bedensel yakınmalar ile de çoğunlukla doktora başvurabilir.

Depresyonun Tedavisi Nasıl Olmalıdır:

Depresyon tedavisi son zamanlarda oldukça kolay hale gelmiştir. Bu tedavi duygular, düşünceler ve davranışlar üzerinde çalışmakla da olabilir, ilaç tedavisi ile de olabilir. Uygun olduğuna karar verilmesi için bir uzman (psikolog/psikiyatrist) tarafından değerlendirilmek yeterli olacaktır. Uzman ile yüz yüze görüşmek tedavi başlangıcını oluşturacak ilk adımdır. Uzman, bilimsel ve ölçülebilir yöntemlerle sizi değerlendirecek ve en uygun tedaviyi size önerecektir.Bilişsel olumsuzlukları ve öğrenilmiş çaresizlik düşüncelerini gidermek için psikoterapiye ihtiyaç vardır. İlaç tedavisine de ''serotonin '' ve '' noradrenalin'' üzerinden etki yapan antidepresan dediğimiz ilaçlar kullanılır. Yine de ilaç tedavisinin hızlandırılabilmesi için psikoterapiye ihtiyaç vardır. ;; Depresyonu oluşturan nedenlere yönelik olarak psikososyal stres faktörlerinin de ortadan kaldırılması süreç içerisinde iyileşmeyi hızlandıracaktır. Bu dönem içerisinde kişinin hayatını mevcut depresyonun ez az şekilde etkilemesi için, durumun bir psikolog tarafından değerlendirilmesi ve vakit geçirilmeden tedaviye başlanması önemli olabilmektedir.

Depresyon tedavisi ilerledikçe kişiler bu değişiklikleri fark edebilmekte ve bu değişiklikler bilimsel yöntemlerle ölçülebilmektedir. Depresyonun tanısı ve tedavisi tüm dünyada uzmanlar tarafından üzerinde çalışılan ve üzerinde fikir birliğine varılmış uygulamaların yer aldığı bir alandır.

-Çok önemli kararları hemen vermemeye çalışın.

-İnsanlardan uzak kalmamaya çalışın.

-Televizyondaki şiddet ve korku filmlerini izlememeye çalışın. Hobilerinize yönelik ya da komedi programlarını izlemeye çalışın.

; –;Sizi hüzünlendirdiğini düşündüğünüz şarkılardan uzak durun.

-İsteksizlik düşüncelerine rağmen, küçük de olsa faaliyetlerde bulunun (yürüyüş, bir arkadaşla sohbet, elişi, yemek, tamirat vb.).

Diğer Belirtiler:

Geçmişte yaşanmış olayların olumsuz ve kötü taraflarını görerek kendisini suçlu ve cezalandırılmış hisseder. Aynı şekilde geleceği de umutsuz ve karamsar görerek gelecek adına çaresizlik düşünceleri iyice pekişir. Kişi hayatından zevk alamaz hale gelerek hatta yaşamanın anlamsız olduğunu düşünecek kadar kendini çökkün hissedebilir. Bu olumsuz bakış günlük hayatına, kişiler arası ilişkilere yansıyarak onun okul ve/veya iş hayatındaki performansının düşmesine neden olabilir.

Depresyon Oluşma Nedenleri:

Kişide depresyon oluşması için belli bir kişiyi olumsuz yönde etkileyen stres etkeni veya yaşanan bir olay olabilir. Kişiler arası ilişkilerdeki olumsuzluklarda kişiyi depresyona sokabilir. Özellikle günümüzde psiko sosyal stres etkenlerinin artması ile toplumu oluşturan bireylerin depresyon geçirme riski artmıştır. Depresyon hiçbir dış etken olmadan da kendi kendine kişide endojen dediğimiz şekli ile zamanla gelişebilir. Depresyondaki kişinin düşünce yapısı birtakım özellikler sergiler ve düşünmesini sağlayan beyin hücreleri ve bu hücrelerin içinde bulundukları ortamda da birtakım değişiklikler ortaya çıkar. Yapılan araştırmalarda varılan sonuçlardan biri de yaşam olaylarının beyin hücreleri üzerinde etkisi olduğu, ya da vücudumuzun, sinir sistemimizin yapısında ve düzenindeki bir değişikliğin düşüncelerimizi etkileyebildiğidir.

Depresyon Tek Tip midir?

Melankolik tipte özellikle sabahları çok yoğun çökkünlük hissi ile beraber hemen her şeye karşı zevk kaybı, aşırı yorgunluk ve halsizlik görülür. Atipik şeklinde ise genellikle uyku ve iştah azalması olan tipik şekilde olanın tersi olarak, ;uyku ve iştah artışı ön plandadır. Mevsimsel tipte; tekrarlayan mevsimle birlikte depresyon belirtileri vardır. Tipik depresyonda ise azalmış uyku, iştah, enerji görülür.

Depresyonun Fiziksel Belirtileri Nelerdir:

Depresyondaki kişi bedensel şikayetler diyebileceğimiz; Baş ağrısı, kas ağrıları, aşırı yorgunluk ve halsizlik, sindirim sistemi rahatsızlıkları, kalp ve dolaşım sistemi şikayetleri, cinsel işlev bozuklukları ve buna benzer bedensel yakınmalar ile de çoğunlukla doktora başvurabilir.

Depresyonun Tedavisi Nasıl Olmalıdır:

Depresyon tedavisi son zamanlarda oldukça kolay hale gelmiştir. Bu tedavi duygular, düşünceler ve davranışlar üzerinde çalışmakla da olabilir, ilaç tedavisi ile de olabilir. Uygun olduğuna karar verilmesi için bir uzman (psikolog/psikiyatrist) tarafından değerlendirilmek yeterli olacaktır. Uzman ile yüz yüze görüşmek tedavi başlangıcını oluşturacak ilk adımdır. Uzman, bilimsel ve ölçülebilir yöntemlerle sizi değerlendirecek ve en uygun tedaviyi size önerecektir.Bilişsel olumsuzlukları ve öğrenilmiş çaresizlik düşüncelerini gidermek için psikoterapiye ihtiyaç vardır. İlaç tedavisine de ''serotonin '' ve '' noradrenalin'' üzerinden etki yapan antidepresan dediğimiz ilaçlar kullanılır. Yine de ilaç tedavisinin hızlandırılabilmesi için psikoterapiye ihtiyaç vardır. ;; Depresyonu oluşturan nedenlere yönelik olarak psikososyal stres faktörlerinin de ortadan kaldırılması süreç içerisinde iyileşmeyi hızlandıracaktır. Bu dönem içerisinde kişinin hayatını mevcut depresyonun ez az şekilde etkilemesi için, durumun bir psikolog tarafından değerlendirilmesi ve vakit geçirilmeden tedaviye başlanması önemli olabilmektedir.

Depresyon tedavisi ilerledikçe kişiler bu değişiklikleri fark edebilmekte ve bu değişiklikler bilimsel yöntemlerle ölçülebilmektedir. Depresyonun tanısı ve tedavisi tüm dünyada uzmanlar tarafından üzerinde çalışılan ve üzerinde fikir birliğine varılmış uygulamaların yer aldığı bir alandır.

-İsteksizlik düşüncelerine rağmen, küçük de olsa faaliyetlerde bulunun (yürüyüş, bir arkadaşla sohbet, elişi, yemek, tamirat vb.).

Diğer Belirtiler:

Geçmişte yaşanmış olayların olumsuz ve kötü taraflarını görerek kendisini suçlu ve cezalandırılmış hisseder. Aynı şekilde geleceği de umutsuz ve karamsar görerek gelecek adına çaresizlik düşünceleri iyice pekişir. Kişi hayatından zevk alamaz hale gelerek hatta yaşamanın anlamsız olduğunu düşünecek kadar kendini çökkün hissedebilir. Bu olumsuz bakış günlük hayatına, kişiler arası ilişkilere yansıyarak onun okul ve/veya iş hayatındaki performansının düşmesine neden olabilir.

Depresyon Oluşma Nedenleri:

Kişide depresyon oluşması için belli bir kişiyi olumsuz yönde etkileyen stres etkeni veya yaşanan bir olay olabilir. Kişiler arası ilişkilerdeki olumsuzluklarda kişiyi depresyona sokabilir. Özellikle günümüzde psiko sosyal stres etkenlerinin artması ile toplumu oluşturan bireylerin depresyon geçirme riski artmıştır. Depresyon hiçbir dış etken olmadan da kendi kendine kişide endojen dediğimiz şekli ile zamanla gelişebilir. Depresyondaki kişinin düşünce yapısı birtakım özellikler sergiler ve düşünmesini sağlayan beyin hücreleri ve bu hücrelerin içinde bulundukları ortamda da birtakım değişiklikler ortaya çıkar. Yapılan araştırmalarda varılan sonuçlardan biri de yaşam olaylarının beyin hücreleri üzerinde etkisi olduğu, ya da vücudumuzun, sinir sistemimizin yapısında ve düzenindeki bir değişikliğin düşüncelerimizi etkileyebildiğidir.

Depresyon Tek Tip midir?

Melankolik tipte özellikle sabahları çok yoğun çökkünlük hissi ile beraber hemen her şeye karşı zevk kaybı, aşırı yorgunluk ve halsizlik görülür. Atipik şeklinde ise genellikle uyku ve iştah azalması olan tipik şekilde olanın tersi olarak, ;uyku ve iştah artışı ön plandadır. Mevsimsel tipte; tekrarlayan mevsimle birlikte depresyon belirtileri vardır. Tipik depresyonda ise azalmış uyku, iştah, enerji görülür.

Depresyonun Fiziksel Belirtileri Nelerdir:

Depresyondaki kişi bedensel şikayetler diyebileceğimiz; Baş ağrısı, kas ağrıları, aşırı yorgunluk ve halsizlik, sindirim sistemi rahatsızlıkları, kalp ve dolaşım sistemi şikayetleri, cinsel işlev bozuklukları ve buna benzer bedensel yakınmalar ile de çoğunlukla doktora başvurabilir.

Depresyonun Tedavisi Nasıl Olmalıdır:

Depresyon tedavisi son zamanlarda oldukça kolay hale gelmiştir. Bu tedavi duygular, düşünceler ve davranışlar üzerinde çalışmakla da olabilir, ilaç tedavisi ile de olabilir. Uygun olduğuna karar verilmesi için bir uzman (psikolog/psikiyatrist) tarafından değerlendirilmek yeterli olacaktır. Uzman ile yüz yüze görüşmek tedavi başlangıcını oluşturacak ilk adımdır. Uzman, bilimsel ve ölçülebilir yöntemlerle sizi değerlendirecek ve en uygun tedaviyi size önerecektir.Bilişsel olumsuzlukları ve öğrenilmiş çaresizlik düşüncelerini gidermek için psikoterapiye ihtiyaç vardır. İlaç tedavisine de ''serotonin '' ve '' noradrenalin'' üzerinden etki yapan antidepresan dediğimiz ilaçlar kullanılır. Yine de ilaç tedavisinin hızlandırılabilmesi için psikoterapiye ihtiyaç vardır. ;; Depresyonu oluşturan nedenlere yönelik olarak psikososyal stres faktörlerinin de ortadan kaldırılması süreç içerisinde iyileşmeyi hızlandıracaktır. Bu dönem içerisinde kişinin hayatını mevcut depresyonun ez az şekilde etkilemesi için, durumun bir psikolog tarafından değerlendirilmesi ve vakit geçirilmeden tedaviye başlanması önemli olabilmektedir.

Depresyon tedavisi ilerledikçe kişiler bu değişiklikleri fark edebilmekte ve bu değişiklikler bilimsel yöntemlerle ölçülebilmektedir. Depresyonun tanısı ve tedavisi tüm dünyada uzmanlar tarafından üzerinde çalışılan ve üzerinde fikir birliğine varılmış uygulamaların yer aldığı bir alandır.